Azərbaycanın ümumtəhsil müəssisələrində müəllimlərin sayı 2007-ci ildən azalmağa başlayıb. Bunu son statistik rəqəmlər də təstiqləyir.
Belə ki, Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) məlumatına görə, 2007-ci ildə dövlət və özəl təhsil müəssisələrində bu rəqəm 174 min 830-a bərabər olub. Hazırda isə ümumi təhsil müəssisələrində 129 min müəllim fəaliyyət göstərir. Elm və Təhsil naziri Emin Əmrullayev bildirib ki, 11 minə yaxın direktor və direktor müavini də dərs deyir, yəni müəllim kimi fəaliyyət göstərir. Digər tərəfdən, Azərbaycan ümumtəhsil məktəblərində illərdir ki, gender bərabərsizliyi davam edir. Belə ki, kişi müəllimlərin sayı qadın müəllimlərlə müqayisədə olduqca aşağıdır. Xüsusilə də şəhər və qəsəbələrdə yerləşən məktəblərdə kişi müəllimlərin sayı yox dərəcəsindədir.
O da məlumdur ki, ötən müddət ərzində Azərbaycan əhalisi azalmayıb, əksinə artıb. Əhalinin sayı 10 milyon 100 min nəfəri keçib. O cümlədən, yeni tikilən məktəblərin də sayı artıb. Bu isə o deməkdir ki, əlavə iş yerləri açılıb.
Maraqlıdır, belə olan halda müəllimllərin sayı niyə azalmaqdadır? Özü də nəzərəçarpacaq dərəcədə böyük sayda.
“Bu, bir müddət sonra ciddi fəsadlara yol açacaq”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlı bunun başlıca səbəbini maaşın az olması ilə əlaqələndirdi: “Bunun başlıca səbəbi müəllimlərin əmək haqlarının aşağı olması ilə bağlıdır. Məsələ ondadır ki, müəllim işləyənlər həmin əmək haqqına qane olmurlar və zamanla başqa işə keçirlər. Nəticədə işdən çıxan müəllimin saatlarını başqa müəllimə verirlər və həmin müəllimin həm saatı, həm də əmək haqqısı artır. Ancaq ümumi olaraq dərs deyən müəllimlərin sayı azalır. Yəni burada kəmiyyət və keyfiyyət məsələsi var. Müəllimlərin maaşı yüksək olsa, başqa işə keçməyə maraq göstərməzlər. Ən başlıcası, bu, məktəblərdə tədrisin keyfiyyətinə müsbət təsir göstərəcək. Çünki müəllimin dərs saatı çox olursa, bu, istər-istəməz dərslərin keyfiyyətinə mənfi təsir edir. Ona görə də bütün bunlar bir-biri ilə sıx bağlıdır. Bütün hallarda müəllimlərin sayının azalması xoşagələn hal deyil. Bu, bir müddət sonra ciddi fəsadlara yol açacaq. Başqa bir problem ondan ibarətdir ki, məktəblərdə kişi müəllimlərin sayı həddən artıq aşağıdır. Çünki ailənin əsas qazanc mənbəyi kişidir. Əmək haqqı aşağı olduğuna görə onlar məktəbləri tərk edir. Bu da şagirdlərin həm təhsilinə, həm də şəxsiyyət kimi formalaşmasına mənfi təsir edir. Çünki adətən şagirdlər müəllimlərinə oxşamaq istəyirlər. Adətən oğlan uşaqları kişi müəllimlərindən nümunə götürürlər və onlar gələcəyin əsgəridilər”.
Professor hesab edir ki, bütün bu amillər şagirdlərin vətənpərvər kimi böyüməsinə də mənfi təsir edir.
Vidadi ORDAHALLI
