Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsi yanında İşçi Qrup tərəfindən hazırlanan "Ali təhsil haqqında" yeni qanun layihəsinin müzakirəsi keçirilib və qeyd edilib ki, “Ali təhsil haqqında” yeni qanun layihəsi təkmilləşdiriləcək.
Azərbaycanda ali təhsil haqqında qanunvericilik resurslarında kifayət qədər boşluqlar var, özü də bunlar çox ciddi boşluqlardır. Ən böyük boşluq isə distant təhsillə bağlıdır. Distant təhsil pandemiya dövründə gündəmə gəlsə də, qanunvericilik bazası olmadığı üçün özünü elə də doğrulda bilmir və onun bütün istiqamətlərinin qanunvericiliklə tənzimlənməsinə ehtiyac var.
Distan ali təhsillə bağlı qaydalar tam mövcud olmadığı üçün xarici ali məktəblərdə distant təhsil alanlar ciddi əziyyət çəkir və onların diplomları ölkəmizdə tanınmır. Halbuki, distant təhsil bütün dünyada normal qəbul edilir, amma bizim ölkədə ona elə də ciddi yanaşılmır. Ona görə də, nə qədər insanın distant ali təhsil diplomu əlində qalıb.
Təbii, qanun layihəsi təkmilləşərkən bu məsələ də xüsusilə nəzərə alınmalı, distant ali təhsil məsələsinə aydınlıq gətirilməlidir.
“Növbəti illərdə distant təhsil alanların sayı daha da artacaq, ona görə də bunun qanunla tənzimlənməsi mütləqdir”
Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuranın məsul katibi İlqar Orucov “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, “Ali təhsil haqqında” qanun layihəsi bir neçə dəfə Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsində müzakirə edilib. “Bu qanun layihəsinin mükəmməl şəkildə hazırlanıb qəbul olunması bütövlükdə ali təhsilin qanunvericilik bazasının formalaşmasının və gələcəkdə bu istiqamətdə inkişafın əsasını qoymalıdır. Yəni qanun layihələri bütövlükdə hazırlanarkən təkcə bugünkü günə deyil, eyni zamanda gələcək perspektiv üçün də üfiqlər açmalıdır. Fikrimcə, “Ali təhsil haqqında” qanun ali təhsilimizin bizdə gələcəyə baxışı formalaşdırmaq baxımından mükəmməl olmalıdır. Əlbəttə ki, “Ali təhsil haqqında” qanun layihəsi müzakirə edilib qəbul olunduqdan sonra onun gələcəkdə də təkmilləşdirilməsi gündəmə gələ bilər”.
İ.Orucov hesab edir ki, qanunvericilik aktları zamanın, dövrün tələblərinə cavab verməli və yenilikləri əsk etdirməlidir. İ.Orucovun sözlərinə görə, Azərbaycanda qəbul ediləcək “Ali təhsil haqqında” qanun dünyada ali təhsilin ən vacib formalarından biri olan distant təhsili də ehtiva etməlidir: “Distant ali təhsil sürətlə artır, insanlar zaman və məkan anlayışını xeyli qabaqlayaraq təhsil almaq imkanlarını gerçəkləşdirirlər. Beləliklə də, “Ali təhsil haqqında” qanun layihəsində distant təhsilin əks olunması bu gün ən vacib istiqamətlərdən biridir. Əlbəttə ki, biz gənclərimiz üçün təhsilalma imkanlarının və formalarının qanunda yer almasına və bunun qanunla tənzimlənməsinə mütləq şəkildə baxmalıyıq. Burada mütəxəssisləri bir çox məsələlər narahat edir. Əslində, hesab edirəm ki, filtrlərin də olması çox vacibdir. Bizim gənclərimiz, xeyli sayda insanlarımız var, yaxın ölkələrdə, Ukraynada, Gürcüstanda qiyabi “təhsil” alırlar. Yəni bunlar əslində təhsil almırlar, diplomlar alırlar. Bəzən görürsən ki, diplomda Ukrayna dilində təhsil aldığı göstərilir, amma Ukrayna dilində bir kəlmə bilmir. Amma distant təhsil qanunvericilikdə əksini tapdığı zaman da bu kimi sui-istifadə halları istisna deyil. Lakin hesab etmirəm ki, bunu qanuna salmamlıyıq. Distant təhsilin tanınması ilə bağlı məsələnin qanunda əks olunması vacibdir, onun qanunvericilikdə olmaması çıxış yolu deyil.
Fərqli ölkələrdə distant təhsil sürətlə və geniş yayılıb. Tutaq ki, ABŞ-ın istənilən ali təhsil müəssisəsində distant təhsil alan gənclərimizin diplomlarının tanınmasında problem olmayacaq. Əlbəttə, burada da yenə sui-istifadə halları olacaq, amma məsələ ondan ibarətdir ki, növbəti mərhələdə bu diplomların tanınmasına onsuz da Təhsil Nazirliyinin Təhsildə keyfiyyət Təminatı Agentliyi yenidən baxacaq, hansı diplomlar tanınacaq, hansı tanınmayacaq, bu qurum qərar verəcək. Ona görə də, düşünürəm ki, təkmilləşdirilən qanun layihəsində distant ali təhsil diplomlarının tanınmasını əks etdirməliyik. Distant təhsil diplomlarının tanınamaması çıxış yolu deyil…”
İ.Orucov hesab edir ki, biz gənclərimizin təhsil almaları üçün bütün mümkün şəraitləri yaratmalıyıq. O qeyd etdi ki, xüsusən də pandemiya dövründə ali təhsil səviyyəsində distant təhsilin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha gördük. “Növbəti illərdə distant təhsil alanların sayı daha da artacaq, ona görə də bunun qanunla tənzimlənməsi mütləqdir. Distant təhsilin ali təhsil sistemində oturuşmasının və getdikcə distant təhsilə marağın artığının şahidi olacağıq. Qanun hazırlanarkən vacib məqam ondan ibarətdir ki, bizim insanlarımız qanundan yararlansınlar. Eyni zamanda qanun insanların fəaliyyətini tənzimləsin, hüquqi bir sənəd kimi meydana çıxsın. Mənim fikrim ondan ibarətdir ki, biz distant təhsil diplomlarının qanun layihəsində əksini tapmasına nail olmalıyıq. Çox haqlı olaraq qeyd edirsiz ki, bizim xeyli sayda insanlarımız var, diplomları əllərində qalıb, onlar bu diplomlardan istifadə edə bilmirlər. Yenə də qeyd edirəm ki, bir şəxs nüfuzlu bir ali təhsil müəssisəsində distant oxuyub diplom alıbsa, ona heç kəs irad bildirə bilməz. Fikrimcə, biz qanun layihəsinə tam dəqiqliyi ilə baxmalıyıq. “Ali təhsil haqqında” qanun layihəsini Təhsil Nazirliyi yanında İctimai Şuraya da göndərmişdilər, biz də onunla bağlı fikrimizi bildirdik, təkliflərimizi verdik”.
İ.Orucov hesab edir ki, qanun qəbul edilərkən burada bütün reallıqlar və gerçəkliklər öz əksini tapmalıdır. İ.Orucov ümid edir ki, Milli Məclisin qəbul edəcəyi “Ali Təhsil Haqqında” qanun mükəmməl olacaq və sonradan orada hər hansı bir dəyişikliyə ehtiyac duyulmayacaq.
İradə SARIYEVA
