Bildiyimiz kimi, bu ilin aprel ayının 27-də Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah tərəfindən ölkəmizdə mövcud olan sərt karantin rejiminin yumşaldılması prosesinə başlanıb. Yumşalma prosesi ilə əlaqədar olaraq mayın 4-dən isə Operativ Qərargahın qərarına əsasən, Bakı, Gəncə, Sumqayıt, Lənkəran və Abşeron rayonu istisna olmaqla, ölkəmizin digər rayon və şəhərlərində, Naxçıvan Muxtar Respublikasında SMS-icazə sistemi ləğv edilib və bir sıra sahələrin fəaliyyəti bərpa edilib.
Dövlət tərəfindən həyata keçirilən antivirus tədbirləri nəticəsində son iki həftə ərzində sağalmaların sayı yoluxmaları bir neçə dəfə üstələmişdi. Yumşaldılma prosesindən sonra isə son iki həftədə ilk dəfə yoluxmanın sağalmaları üstələdiyinin şahidi oluruq.
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın yaydığı məlumata görə, Azərbaycanda koronavirusa 52 yeni yoluxma qeydə alınıb, 39 nəfər sağalıb və 1 nəfər vəfat edib.
Koronavirusa yoluxma hallarının bu virusdan müalicə olunaraq sağalanların sayını yenidən üstələməsi karantin qaydalarının yenidən sərtləşdirilməsinə səbəb ola bilər.
“Yoluxanların sayının sağalanların sayından 13 nəfər çox olması bizə bir siqnaldır ki...”
K.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun direktoru, tibb elmləri doktoru, professor Nəsib Quliyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, dövlət koronavirusla mübarizə çərçivəsində gərəyi nə var, hamısını yüksək səviyyədə həyata keçirir. “Birincisi, bəri başdan onu demək istəyirəm ki, aprel ayının 27-də və mayın 4-də xüsusi karantin rejimi ilə bağlı müəyyən yumşaldılmalar oldu. Amma siz fikir versəniz görərsiniz ki, həmin qərarda sanitar-epidemioloji, gigiyenik tədbirlərlə bağlı heç nə qüvvədən düşməyib, hər şey qüvvədədir. Yəni bu məsələdə heç bir yumlaşma yoxdur. İlk növbədə, yenə də sosial izolyasiyaya riayət olunması tələb edilir. İkincisi, “evdə qal” çağırışı da qüvvədədir. Bir sıra rayon və şəhərlər istisna olmaqla, respublikamızın Bakı, Sumqayıt, Gəncə, Lənkəran şəhərləri və Abşeron rayonunda əhali sosial izolyasiya, “evdə qal” rejimindədir. Bu qaydalara riayət olunur. Digər tərəfdən, gigiyena ilə bağlı maskadan istifadə etmək məsələsi də qüvvədədir, hər kəs maskadan istifadə etməlidir. Burada məsələ gəlib çıxır insanların koronavirusa yanaşmasına, mövqeyinə. Bəli, burada çox təəssüf ki, kobud səhvə, vətəndaş məsuliyyətsizliyinə yol verənlər hələ də var. Hər bir vətəndaş bu problemin nə qədər ciddi olduğunu qəbul edərək, deyilən tələblərə əməl etməlidir. Əks təqdirdə sərtləşmə baş verə bilər. Çünki Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah da yumşalmanı elan edəndə bildirdi ki, yumşalma prosesi nə zaman özünü doğrultmasa, vətəndaşlar tərəfindən qaydalara riayət olunmasa, karantin rejiminin sərtləşdirilməsi həmişə gündəlikdə qalır. Çox təəssüf edirəm ki, son koronavirusa yoluxan 52 nəfər xəstənin 32-si Gəncədə aşkar olunub. Bu nə deməkdir? 52 xəstədən 32-nin Gəncədə aşkarlanması o deməkdir ki, orada vətəndaşlar tərəfindən karantin qaydalarına ciddi əməl olunmur. Orada bu problemə etinasızlıqlar, vətəndaş məsuliyyətsizliyi var. Bu da mövcud vəziyyətin yaranmasına səbəb olub. Yoluxanların sayının sağalanların sayından 13 nəfər çox olması bizə bir siqnaldır ki, aprelin 27-dən başlanan yumşalma prosesi yoluxmaya səbəb oldu. Çünki orta hesabla xəstəliyin gizlin dövrü 5 gün çəkir. Qısa bir vaxtda bu özünü göstərməyə başladı. Bu bizə bir daha onu deməyə əsas verir ki, hər kəs bu məsələlərə çox şüurlu şəkildə, vətəndaş məsuliyyəti ilə yanaşmalı, bütün qaydalara ciddi əməl etməlidir. Fikrimcə, ümumiyyətlə, ictimai nəqliyyata maskasız daxil olmağı ciddi şəkildə qadağan etmək lazımdır. Eləcə də digər xidmət müəssisələrinə, mağazalara, bərbərxanalara da heç kəsi maskasız buraxmaq olmaz”.
N.Quliyevin sözlərinə görə, bütün vətəndaşların sanitar-gigiyenik qaydalara riayət etməsi, maska taxması vacibdir. O bildirdi ki, koronavirusun yayıldığı Çindən yayılan bütün videogörüntülərdə insanların hamısının qoruyucu maska ilə gəzdiyi müşahidə olunur. Bunun nəticəsində də Çində yoluxmanın sıfır həddinə gəlib çatdığını qeyd edən N.Quliyevin bildirdiyinə görə, bu gün koronavirus pandemiyasının qarşısının alınması üçün hələ ki, yeganə güclü silah insanların mövcud qorunma qaydalarına riayət etməsdir. “Çünki bu gün koronavirus pandemiyasının nə spesifik müalicə üsulu mövcuddur, nə də spesifik profilaktikası. Yəni nə bu xəstəliyin müalicəsi üçün spesifik dərman preparatı var, nə də peyvənd mövcuddur. Ona görə də bizim əlimizdə yeganə olan silah bu infeksiyadan deyilən qaydalarla qorunmaqdır. Yəni sosial izolyasiya, “evdə qal”, şəxsi gigyenaya riayət etməklə bu infeksiyaya yoluxmaqdan qoruna bilərik. Ən azından, o zamana qədər ki, həm müalicədə istifadə olunan spesifik preparat yaradılsın, həm də xəstəlikdən etibarlı qorunmaq üçün peyvənd istehsal edilsin. Bu vaxta qədər məntiq bizə deyir ki, qorunmaqdan sonra ayrı üsul yoxdur. Əgər buna da məsuliyyətsiz yanaşırıqsa, onda məsələ başqa cür olacaq. Yəni dövlət pandemiya ilə mübarizə ilə bağlı çoxşaxəli tədbirlər həyata keçirib, böyük xərc çəkib, vətəndaş da dövlətin qoyduğu qaydalara riayət etmirsə və məsuliyyətsizliyə yol verirsə, onda yenidən karantin rejimi sərtləşdiriləcək. Vətəndaşlar elə davranış göstərməlidirlər ki, biz gəlib bu vəziyyətə çatmayaq. Eyni zamanda, dünya birliyinə də biz sübut etməliyik ki, inkişaf etmiş, sivil bir xalqıq, bu kimi vəziyyətdə ən doğrusu nədir, onu etməyi bacarırıq. Dövlət nə lazımdırsa edir, insanlar da öz vəzifələrini şüurlu şəkildə dərk etməli, öz üzərlərinə düşən öhdəliyə əməl etməlidirlər. Biz vətəndaş olaraq bunu edə bilmiriksə, demək, bizim vətəndaş məsuliyyətimizdə problemlər var. Ona görə də bunları heç kim yadından çıxarmamalıdır”.
Koronavirusa yoluxanların sayı artır - səbəbi...
“Son vaxtlar ökədə koronavirusa yeni yoluxanların sayı artır. Amma bu bizim üçün gözlənilməz deyildi”. Bunu isə Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin yanında Operativ Qərargahın koronavirusla bağlı KİV nümayəndələri üçün keçirdiyi brifinqdə TƏBİB-in Xəstəliklərin profilaktikası və kontrolu şöbəsinin müdiri Yaqut Qarayeva deyib.
Y.Qarayeva əlavə edib ki, karantin qaydalarının yumşaldılması tədbirləri həyata keçirilən zaman yoluxmaların sayının artacağı əvvəlcədən məlum idi:“Yoluxmaların qarşısının alınması üçün ən əsası karantin tədbirlərinə əməl etməkdir. Bu gün, təəssüf ki, 76 yeni yoluxma qeydə alınıb, 28 nəfər sağalaraq evə göndərilib. İndiyədək 26 nəfər dünyasını dəyişib. Hazırda 526 nəfər xəstəxanada müalicə edilir. Onların 21-nin vəziyyəti ağır hesab olunur”.
İ.Məmmədov isə deyib ki, koronavirusa yoluxma sayının artması karantin rejiminin yumşaldılması ilə bağlıdır. O, jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən qeyd edib ki, ticarət mərkəzlərinin mayın 11-də açılacağı məlum deyil:"Rayonlarda ticarət mərkəzləri artıq açılıb. Həmin yerlərə təlimatlar təqdim edilib. 65 yaşdan yuxarı vətəndaşların evdən çıxmasına gəlincə isə, statistika pozitiv istiqamətdə olarsa, mayın 11-dən bu məsələyə baxıla bilər".
Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna nə qədər vəsait toplanıb?
İ.Məmmədov mayın 5-də Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun İctimai Nəzarət Şurasının ilk iclasının keçirildiyini də deyib. Onun sözlərinə görə, bu günə qədər fonda 113 milyon manatdan artıq vəsait toplanıb:"Bütün ianələrin hamısının xərclənəcəyi istiqamətlər barədə saytda məlumat veriləcək. Ən böyük məbləğdə ianə cənab Prezident tərəfindən olunub".
Onun sözlərinə görə, Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna yığılan vəsaitdən yalnız müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində istifadə olunacaq. İ.Məmmədov vurğulayıb ki, fondun vəsaitlərinin xərclənməsi istiqamətləri və qaydaları Prezident İlham Əliyevin bununla bağlı müvafiq sərəncamında nəzərdə tutulub:"Həmin qaydalardan kənar heç bir istiqamətdə bu vəsaitdən istifadə edilə bilməz. Vəsaitlərdən yalnız müəyyən edilmiş qaydalar çərçivəsində istifadə olunacaq".
O, jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən bildirib ki, Daxili İşlər Nazirliyi əməkdaşlarının sosial müdafiəsinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunda vəsait nəzərdə tutulmayıb.
Dəstək Fonduna toplanan vəsait üzərində ciddi nəzarət olacaq
“Dünyanı bürüyən koronavirus pandemiyası ilə mübarizədə uğur əldə etmək sistemli tədbirlər tələb edir. Azərbaycanda görülən qabaqlayıcı tədbirlər, ölkəmizin iqtisadi gücü, səhiyyənin inkişafı koronavirusla mübarizədə müsbət nəticə əldə olunmasının səbəbləridir”. Bunu isə Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun İctimai Nəzarət Şurasının üzvü, Milli Məclisin deputatı Ziyad Səmədzadə deyib.
Onun sözlərinə görə, Fondun yaradılması da pandemiya ilə mübarizə məqsədi daşıyır: "Fond kifayət qədər şəffaf fonddur. Fonda toplanan vəsait üzərində ciddi nəzarət olacaq. Hazırda dövlətin bir məqsədi var: az itkilərlə mübarizədən qalib ayrılmaq".
İctimai nəqliyyatda maskalardan istifadə etməməyə görə cəza...
İ.Məmmədov vətəndaşların ictimai nəqliyyatda maskalardan istifadə etməməsi ilə bağlı cərimələrin müzakirə olunduğunu da deyib. Onun sözlərinə görə, bununla bağlı müzakirələr başa çatandan sonra qərar veriləcək.
İ.Məmmədov vurğulayıb ki, ictimai nəqliyyatda maskalardan istifadə etməməklə bağlı cərimə tətbiq oluna bilər.
Situasiya yenidən pisləşsə...
Y.Qarayeva isə bildirib ki, situasiya yenidən pisləşməyə doğru getsə, ola bilər ki, regional olaraq, yaxud daha geniş miqyasda karantin rejiminin qaydaları yenidən sərtləşdirilsin. O, insanlara karantin tədbirlərinə əməl etmələri üçün çağırış da edib:“Biz yenidən xalqa müraciət edirik ki, karantin rejiminin daha da yumşaldılmasını istəyirik, sərtləşməsini istəmirik. Bizim üçün önəmli olan insanların sağlamlığıdır. Qaydalara əməl etməklə karantindən çıxmaq olar. Təəssüf ki, biz bu gün görürük, qaydalara heç kim riayət etmək istəmir. Rəqəmlər də onu göstərir ki, vəziyyət pisləməyə doğru gedir”.
Y.Qarayeva əlavə edib ki, ölkədə yeni yoluxma halları həm Bakıda, həm də regionlarda müşahidə edilib. Onun sözlərinə görə, yumşaldılma tədbirlərinin tətbiq edildiyi ərazilərdə də yoluxma sayı artarsa, karantin tədbirləri yenidən sərtləşdirilə bilər.
Metronun açılması məsələsi müzakirə olunur
“Bakı metrosunun açılması məsələsi hər an müzakirə olunur”. Bunu deyən İ.Məmmədovun sözlərinə görə, bu məsələ koronavirus infeksiyasının qarşısının alınma səviyyəsindən asılıdır: "Mayın 11-də vəziyyət yenidən müzakirə olunacaq. Xəstəliyin qarşısının alınmasında müsbət nəticə olarsa, metronun açılma vaxtı da bəlli olacaq. Yəni bu məsələ mayın 11-dən sonra aydın olacaq".
Xaricdə olan vətəndaşlarımız yaxın vaxtlarda ölkəyə gətiriləcək
İ.Məmmədov bildirib ki, xaricdə olan vətəndaşlarımız yaxın vaxtlarda xüsusi çarter reysləri ilə ölkəyə gətiriləcək. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan vətəndaşlarının xarici ölkələrdən gətirilməsi məsələsi daim müzakirə olunur:"Lakin onların yerləşdirilməsi üçün müəyyən yerlər olmalıdır ki, karantində normal şəraitdə saxlansınlar. Bu istiqamətdə bəzi problemlər həmin ölkələrdəki karantin yerləri ilə də bağlıdır. Amma qərara alınıb ki, xaricdə olan vətəndaşlarımız xüsusi çarter reysləri ilə ölkəyə gətirilsin. Bu məsələ yaxın vaxtlarda həllini tapacaq".
İradə SARIYEVA
