Müasir dünyanın böyük bəlasına çevrilən koronavirus pandemiyası, sözün həqiqi mənasında, bir çox ölkəni iflic vəziyyətinə saldı, saysız insan ölümünə səbəb oldu. Bu gün dünyanın elə ölkələri var ki, pandemiya orada tüğyan edir və heç bir qüvvə ilə onu yatırtmaq mümkün deyil. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əziyyət çəkən ölkələr var ki, orada vəziyyət nəzarətdən çıxıb.
Azərbaycanda da koronavirus var və nəticələri də məlumdur. Amma Azərbaycanda koronavirus digər ölkələrlə müqayisədə elə də geniş yayılmayıb. Halbuki, dünyanın bir çox ölkəsində, eləcə də qonşu dövlətlərdə bu virus daha sürətlə yayılıb və xeyli insanı əhatə edib.
Prezident İlham Əliyev Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında tibbi maska istehsalı müəssisəsinin açılışından sonra Azərbaycan xalqına müraciəti zamanı məhz bu məsələyə də diqqət çəkib: “Qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi nəticəsində Azərbaycanda hazırda koronavirus xəstəliyinin yayılması geniş vüsət almayıb. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində gündə yüzlərlə insan vəfat edir və heç bir ölkənin səhiyyə sistemi bu artan xəstələrin müalicəsini tam təşkil edə bilmir. Bu bizim üçün də bir dərs olmalıdır. Ona görə Azərbaycanda qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi və vəziyyətə uyğun şəkildə bu addımların atılması bir məqsədi güdürdü ki, biz insanların həyatını, sağlamlığını qoruyaq və bu xəstəliyin Azərbaycanda geniş vüsət almasına imkan verməyək. Bu günə qədər görülmüş bütün tədbirlər öz səmərəsini verdi. Bircə onu demək kifayətdir ki, Azərbaycanda bu günə qədər 45 min test keçirilib. İndi müxtəlif internet resurslarında bütün ölkələrdə həm xəstələrin sayı, həm ölüm hallarının sayı, eyni zamanda, keçirilmiş testlərin sayı göstərilir. Hər bir insan o saytlara girib baxa bilər, Azərbaycan dünyada aparıcı ölkələrdəndir ki, bu qədər test keçirib. Bu bizə imkan verdi ki, xəstəliyi müəyyən edək, xəstə insanlara operativ tibbi xidmət göstərək və eyni zamanda, özümüzü böyük bəladan qoruya bilək. Bu günə qədər biz buna müvəffəq olmuşuq. Eyni zamanda, operativ tədbirlərin görülməsi və vəziyyətə uyğun addımların atılması öz səmərəsini göstərmişdir. Aprelin 5-dən qüvvəyə minmiş yeni karantin qaydalarının bir məqsədi var ki, bu xəstəlik Azərbaycanda geniş yayılmasın. Aprelin 5-nə qədər vaxtaşırı qəbul edilmiş qərarlar və yeni qaydalar bu məqsədi daşıyır. Mən dəfələrlə bildirmişəm ki, biz həm milli birlik, həm həmrəylik nümayiş etdirmişik və məsuliyyət də nümayiş etdirməliyik. Amma indiki şəraitdə aprelin 5-dən sonra qüvvəyə minmiş qaydaları nəzərə alaraq vətəndaşlar nizam-intizam nümayiş etdirməlidirlər. Çünki bu qaydaları pozanlara qarşı ciddi tədbirlər nəzərdə tutulur və bu tədbirlər artıq təsbit edilib. Əminəm ki, vətəndaşlar bu qaydalara tam əməl edəcəklər və beləliklə, xəstəlik geniş vüsət almayacaq, biz bu vəziyyətdən az itkilərlə çıxa biləcəyik”.
Dünyanın digər ölkələrində koronavirusun geniş vüsət aldığı bir dövrdə biz koronavirusun ölkəmizdə geniş yayılmamasına necə nail olmuşuq?
“...əhalinin evdə qalması üçün karantin rejiminin tətbiq olunması, bu rejimin bir az sərtləşdirilməsi...”
Azərbaycan Milli QHT Forumunun prezidenti Rauf Zeyni “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, buna dövlətin həyata keçirdiyi qabaqlayıcı tədbirlər, karantin rejiminin tətbiq edilməsi, sosial izolyasiya və s. ilə nail olmuşuq. “Bu gün dünyanı çox böyük imtahana çəkmiş koronavirus qüdrətli, inkişaf etmiş dövlətlərin inkişafına, durumuna, stabilliyinə zərbə vurub və bu istiqamətdə gərginlik yaradıb. Bu zərbə indinin özündə də davam edir. Pandemiya Çin, ABŞ, İtaliya, İspaniya, Almaniya, Fransa, Hollandiya, Böyük Britaniya və digər inkişaf etmiş dövlətlərin, bir növ, nizam-intizamını pozdu. Çünki bir çox dövlət virusun pandemiya səviyyəsində olacağını gözləmirdi və ona hazır deyildi. Biz səhiyyəsinin hərtərəfli inkişafı və sağlamlıq indeksinə görə dünyada mühüm yerləri tutan ölkələrin koronavirus pandemiyasına hazır olmadığını gördük və deyərdim ki, pandemiya onları qəfil yaxaladı. Ona görə də o ölkələrdə pandemiya geniş vüsət aldı və bunun nəticəsində də həm yoluxanların, həm də ölənlərin sayı həddindən artıq çox oldu. O cümlədən, dövlətin vaxtında qərar qəbul etməməsi, cəmiyyətin buna biganə yanaşması birdən-birə pandemiyanın həmin ölkələrdə, həmçinin də qonşu İranda geniş vüsət almasına səbəb oldu. Bu baxımdan, əlbəttə, Azərbaycanda bu pandemiyanın geniş yayılmamasının birinci səbəbi Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlət səviyyəsində həyata keçirilən önləyici tədbirlərdir. Bu məsələdə ölkəmizin Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın xidmətləri də xüsusilə qeyd olunmalıdır. Düşünürəm ki, həm cənab Prezidentin bununla bağlı imzaladığı sənədlər, həm xalqa çağırış və tövsiyələri, həm Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın yaradılması, gərəyi olan tədbirlərin çox çevik və operativ görülməsi, həm də sərhədlərin bağlanması, eləcə də digər aidiyyəti tədbirlərin görülməsi, əhalinin evdə qalması üçün karantin rejiminin tətbiq olunması, bu rejimin bir az sərtləşdirilməsi bu virusun ölkəmizin ərazisində geniş vüsət almasının qarşısını aldı. Amma bu vəziyyət bizdə arxayınçılıq yaratmamalıdır ki, bu məsələdə ölkəmizdə vəziyyət yaxşıdır”.
R.Zeyni qeyd etdi ki, koronavirus təhlükəsi tam sovuşana qədər bütün tədbirlər davam etdirilməli, nizam-intizamla dövlətin qərarlarına əməl olunmalı, bu məsələyə ciddi yanaşmalıyıq. Onun sözlərinə görə, sona qədər mövcuq qərarlara əməl etməsək, pandemiya çox böyük fəsadlar yarada bilər. “Bu fəsadların aradan qaldırılmasına tam hazır olmalıyıq. Milli Qeyri-Hökumət Təşkilatları Forumunda koronavirusa qarşı mübarizə qərargahının, QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurasının yanında ictimai qərargahın yaradılması, eyni zamanda, digər tədbirlər də məhz ictimaiyyətin bu virusun qarşısını almaqla bağlı verdiyi töhfələrdir.
Çox təəssüf ki, Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarında media təmsilçilərinin sərbəst hərəkəti ilə bağlı məsələ QHT sahəsinə də aid edilməyib. Bunun nəticəsində də vətəndaş cəmiyyətinin təmsilçilərinin sərbəst gediş-gəlişi təmin edilməmiş qalıb. Düşünürəm ki, bunu da o qərara əlavə etməyə ehtiyac var. Çünki vətəndaş cəmiyyəti təmsilçiləri də media kimi pandemiya ilə mübarizədə öz töhfəsini vermək, ictimai faydalılığını göstərmək istəyir, ictimai nəzarət, monitorinq, maarifləndirmə kampaniyası aparmaq niyyətindədir. Hesab edirəm ki, bu bəla aradan qaldırılana qədər biz ictimai nəzarət funksiyasına yerinə yetirməliyik”.
R.Zeyni, həmçinin, qeyd etdi ki, pandemiyanın ölkəmizdə geniş yayılmamasının səbəblərindən biri də insanları evdə saxlayan bir çox sosial kampaniyanın həyata keçirilməsidir. Bunun nəticəsində insanlar evdə qalıb və evdən cəmiyyətə, dövlətə faydalı olmağa çalışırlar: “Onu da qeyd edim ki, “Evdə qal, sağlam ol”, “Evdə qalaq, bilgi alaq” kampaniyası yenə də ictimai qərargah tərəfindən davam etdirilir. Eyni zamanda, vətəndaş cəmiyyəti institutu da bütün vətəndaşlarımızı bu məsələdə ciddi, səbrli və təmkinli olmağa çağırır ki, biz birlikdə güclüyük, birlikdə də bu bəlaya qalib gələcəyik”.
İradə SARIYEVA
