Məlum olduğu kimi, Rusiya və Türkiyə prezidentlərinin görüşündən sonra Suriyanın şimalındakı hərbi əməliyyatlar zonasında ortaq Rusiya-Türkiyə nəzarətinin başlaması barədə qətnamə qəbul edilib.
Erməni mediasında yayılan məlumata görə, guya Paşinyanın Putindən xahiş etməsindən sonra Qamışlı şəhərinin statusu ayrıca müəyyənləşdirilib və həmin şəhərə birgə nəzarət həyata keçirilməyəcək. Bu səbəbdən hazırda Suriya ordusu şəhərə tam nəzarəti həyata keçirir. Oktyabrın 12-də Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə telefon danışığı apararaq Suriyanın şimalındakı vəziyyəti müzakirə edib. Sonra Paşinyan öz “Facebook” səhifəsində Suriyanın erməni icmasının təhlükəsizliyi üçün vacib olan məsələdə Putinə müraciət etdiyini açıqlayıb. Paşinyan yazıb ki, “RF Prezidentinə çevik cavabına görə minnətdaram”.
Bir sözlə, Paşinyan bunu öz adına yazmaq istəyir. Hərçənd, erməni mətbuatı buna şübhə ilə yanaşır. Qeyd olunur ki, Paşinyanın onlardan istəyi doğrudanmı Qamışlı ilə bağlı idi?
Qeyd edək ki, Qamışlı təxminən 500 erməni ailəsi də daxil olmaqla, 200 min nəfər əhalisi olan və Hələbdən sonra Suriyada ermənilərin ən çox məskunlaşdığı bir şəhərdir. Ermənilərlə yanaşı, şəhərdə assuriyalılar, yəhudilər və kürdlər də yaşayırlar.
Erməni mətbuatı bunu həm də onunla əlaqələndirir ki, Qamışlı erməniləri Türkiyənin Suriyaya müdaxiləsindən dərhal sonra şəhəri tərk etmək niyyətində olmadıqlarını bildiriblər. Erməni icmasının nümayəndəsi Xaçik Melkonyan bildirib ki, Suriyanın şimal-şərqindəki türk nəzarət zonasında olan erməni əhalisi indi təhlükədən uzaqdır.
Bütün hallarda, sözügedən məsələ ilə bağlı Paşinyanın səsləndirdiyi iddia nə dərəcədə reallığa uyğundur? Doğrudanmı Putin məhz Paşinyanın xahişinə görə bu addımı atıb?
“Necə olur ki, Türkiyə ABŞ kimi super ölkə ilə qarşı-qarşıya gəlir, amma bir Paşinyanın zənginə görə...”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə bunu istisna etdi: “Suriya münaqişəsi regionda ciddi siyasi-iqtisadi və hərbi dəyişikliklərə gətirdi. Burada rol alan ölkələr arasında rəqabət daha da ağır fəsadlara gətirməklə yanaşı, regional münaqişə münasibətdə beynəlxalq konyukturanın dəyişməsinə səbəb olub. Rusiya və ABŞ arasında gedən münaqişə bilavasitə Rusiyanın tam üstünlüyünə gətirsə də, Rusiya burada Türkiyənin aktiv fəaliyyətindən də asılıdır. Çünki Türkiyəsiz Suriya münaqişəsinin həlli mümkün deyil. Hazırda Türkiyə Suriyada əsas söz sahiblərindən biridir. Apardığı hərbi əməliyyatlarla öz mövqeyini gücləndirir. Türkiyə ilə ABŞ arasında imzalanan 13 maddəlik müqavilədən sonra eyni maddəlik plan Rusiya ilə bağlandı. Bu da Türkiyənin mövqeyini daha da gücləndirdi. Qeyd edim ki, Tükiyə ilə Rusiya arasında bağlanın müqaviləyə əsasən, Qamışlı şəhəri rejim qüvvələrinin nəzarətində olacaq. İlk əvvəldən Türkiyə Qamışlı şəhərində antiterror əməliyyatı keçirməyəcəyini qeyd edib. Burada az sayda yaşayan ermənilərə görə Türkiyənin əməliyyat keçirməməsi barədə deyilənlər cəfəng fikirlərdir. Ankara heç vaxt bir ovuc erməniyə görə öz milli təhlükəsizliyindən vaz keçməz. Necə olur ki, Türkiyə ABŞ kimi super ölkə ilə qarşı-qarşıya gəlir, amma bir Paşinyanın zənginə görə Moskvanın sözü ilə Qamışlıya girmir, yaxud da Paşinyanın zənginə görə rus-türk patrul nəzarəti Qamışlıya nəzarət etmir? Bu cür qeyri-real fikirləri ancaq ermənilər dövriyyəyə buraxa bilər. Hesab edirəm ki, Qamışlıda terror təhlükəsi olmadığı üçün Türkiyə bu addımı atıb”.
Vidadi ORDAHALLI
