Məlum olduğu kimi, Avrasiya İqtisadi İttifaqının 5-ci zirvə toplantısı İrəvanda başa çatdı. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan bu tədbirdən şəxsi reklamı üçün maksimum istifadə etməyə çalışdı. Hətta bu məqsədlə həmkarları ilə harada gəldi selfi çəkdirdi.
Ancaq Putin-Paşinyan münasibətlərinin real vəziyyətini öyrənməkdən ötrü Rusiya Prezidentinin İrəvana bir neçə saatlıq səfərini müşahidə etmək yetərli idi. Rusiya Prezidentinin İrəvandakı hava limanına enməsindən sonra çəkilən fotolarda Putinin təbəssümü çox şeyi büruzə verirdi. Açıq-aydın görünürdü ki, Putin Paşinyandan razı deyil. Sadəcə, təşkilat xatirinə Putin İrəvana gəlib. Nəzərə almaq lazımdır ki, Aİİ-nin yaradıcısı Rusiyadır. Düzdür, zirvə toplantısında əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətləri müzakirə edildi. Ancaq təşkilatın əvvəlki 4 zirvə toplantısında nə müzakirə olunubsa, bu dəfə də təxminən eyni mövzular müzakirəyə çıxarıldı. Yəni fövqəladə elə bir ciddi hadisə baş vermədi. Sadəcə, bəzi ölkələr Aİİ-lə müəyyən əməkdaşlıqda maraqlı olduqlarını bəyan etdilər.
Diqqətçəkən məqamlar Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin tədbirdə çıxışı zamanı toxunduğu bəzi məsələlər idi. Rusiya Prezidenti bildirib ki, qurum bir sıra ölkələrlə əməkdaşlığa dair danışıqlar aparır. Eyni zamanda, o qeyd edib ki, 13 ölkə ilə KTMT-də müşahidəçi statusunda iştirak etməklə bağlı danışıqlar gedir. Rusiya Prezidenti sözügedən məsələ ilə bağlı ölkələrin adını çəkməyib. Əslində, bu, Ermənistana güclü zərbədir. Bu o deməkdir ki, Ermənistan bu məsələdə konsensusu əlində əsas tutub hansısa ölkənin sözügedən statusla təşkilatda iştirakına mane ola bilməz. Hansı ki, Ermənistan rəsmiləri bir ara bu məsələdə onların razılığının mütləq olmasını qabardırdılar. Bir sözlə, istəmirdilər müəyyən ölkələr KTMT-də müşahidəçi statusu ilə təmsil olunsunlar. Ancaq məlum oldu ki, heç də hər şey Ermənistanın iradəsindən asılı deyil.
“Rusiya daha çox region dövlətlərinin Aİİ və KTMT-də təmsil olunmasında maraqlıdır”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən VİP-in sədr müavini Ramil Hüseynovun sözlərinə görə, bu o deməkdir ki, Ermənistan, sadəcə, “peşkadır”: “Ermənistandan bir vasitə kimi istifadə edilir. Ermənistanın KTMT-də təmsil olunması o demək deyil ki, bu ölkə bərabərhüquqlu üzv statusuna malikdir. Təbii ki, bu ancaq sözdə və kağız üzərində ola bilər. Praktiki olaraq Ermənistan KTMT-nin genişlənməsinə, orada müşahidəçi statusu ilə iştirak edən ölkələrin sayının artmasına mane ola bilməz. Məsələ ondadır ki, Rusiya böyük dövlətdir. Böyük dövlət olaraq maraqlıdır ki, patronu olduğu təşkilatda daha çox ölkə təmsil olunsun. Bu zaman mütləq deyil ki, bütün ölkələr KTMT-nin üzvü olsunlar. Təşkilatda müşahidəçi statusla iştirak etmək də Rusiyanın maraqlarına uyğundur. Xüsusən bir məqama diqqət edilməlidir ki, Rusiya daha çox region dövlətlərinin Aİİ və KTMT-də təmsil olunmasında maraqlıdır. Məhz region dövlətləri bu məsələdə Rusiya üçün vacib önəm kəsb edirlər. Bu da təsadüfi deyil. Ona görə ki, Kreml NATO-nun genişlənməsindən narahatdır. Region dövlətlərinin NATO-ya inteqrasiyası Rusiya ətrafında həlqəni daha da daralda bilər. Bütün bunlar da, təbii ki, Kremlin maraqlarına uyğun deyil. Ona görə də Putin bununla Ermənistana öz yerini göstərdi”.
Vidadi ORDAHALLI
