Almaniyanın müdafiə naziri Ursula fon der Lyayen Avropa Komissiyasının sədri seçilib. Avropa Parlamentində baş tutan gizli səsvermədə deputatların 383-ü onun lehinə, 327 nəfər əleyhinə səs verib. 22 nəfər isə bitərəf qalıb. Qeyd edək ki, Ursula fon der Lyayen Avropa Komissiyasına rəhbər seçilən ilk qadın siyasətçidir.
Yeni sədrin çox maraqlı tərcümeyi-halı var. 60 yaşlı xanım siyasətçi 7 uşaq anasıdır. Xatırladaq ki, Avrokomissiyanın yeni sədrinin seçkisi 3 günlük gərgin müzakirələrdən sonra baş tutub. Qeyd olunur ki, belə bir seçim Avropanın siyasətində yeniləşməyə səbəb olacaq. Lyayen Brüsseldə dünyaya gəlib, 13 yaşında Almaniyaya köçüb. İlk ali təhsili Londonda iqtisadiyyat üzrə alıb, sonra həkim-ginekoloq olub. Alman dili ilə yanaşı, ingilis və fransız dillərində də sərbəst danışır. Aktiv siyasətə 40 yaşında gəlib və tez bir zamanda populyarlıq qazanıb. Artıq 2005-ci ildə o, Angela Merkelin kabinetində önəmli postlardan birini tutub. Növbəti kabinetdə əmək naziri olan xanım siyasətçi artıq 2014-cü ildə formalaşan kabinetdə müdafiə naziri postuna sahiblənə bilib. Bununla da o, Almaniyanın tarixində ilk qadın müdafiə naziri olub. Təbiətcə feminist olan xanım siyasətçiyə bu postda çalışmaq asan olmayıb. Çünki tabeliyindəkilərin çoxu mundirli kişilər olduğundan, onlarla ümumi məxrəcə gəlmək yeni nazirə asan başa gəlməyib. 2019-cu ildə məhz onun səyi ilə İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ilk dəfə olaraq Almaniyanın hərbi büdcəsi kəskin artırılıb. Hətta bildirilir ki, həmin məbləğ NATO standartlarını də aşıb keçib. Səbəb kimi Əfqanıstanda xidmət edən alman hərbçilərin elementar məsələlərlə bağlı çatışmazlıqlarının olması göstərilib. Lyayen tez-tez televiziyalarda görünməyi sevir. Ancaq hesab edilir ki, daim qalmaqallarda adının hallanması onun reytinqini bir qədər aşağı salmış olub. Alman mətbuatı yazır ki, Berlində belə odioz bir siyasətçinin ölkənin daxili işlərindən uzaqlaşdırılmasına çox sevinirlər. Yeni sədr Avropanın daha çox federallaşmasının tərəfdarıdır. Hətta ümumi Avropa ordusu tələbi ilə çıxış edir. Bir sıra Avropa ölkələri hesab edirlər ki, onun yeni posta seçilməsi Fransa ilə Almaniyanın arasındakı separat razılaşma əsasında baş tutub və hər iki ölkənin maraqlarına xidmət edir. Bu bizim Avrokomissiyanın yeni xanım sədr barədə olan qeydlərimiz idi. Bəllidir ki, ondan əvvəl həmin postu tutan Yunkerin Azərbaycana qarşı münasibəti heç də ürəkaçan olmayıb. Bəs Azərbaycana münasibətdə alman xanım siyasətçidən nələri gözləmək olar?
Avropa qurumları ilə sıx təmasda çalışan ekspert Yeganə Hacıyeva bizimlə söhbətində bildirdi ki, yeni sədrə əvvəl çalışdığı vəzifəsi prizmasından yanaşmaq olmaz: “Çünki o, Almaniyada tam fərqli post tutub, burada isə onun işi başqa olacaq. Əsasən ondan maliyyəyə ciddi nəzarət gözlənir. Çünki hazırda Avropa Birliyinin büdcəsində ciddi problemlər var. Gələcəkdə bunun artacağı da gözlənir. Çünki qurumun Rusiyaya tətbiq etdiyi sanksiyalara Rusiya həmin quruma aid olan ölkələrin mallarının aralıq koridorlarda boykotu ilə cavab verir. Avropa Birliyində hesab edirlər ki, yeni sədr ona göstərilən etimadı doğrulda biləcək. Həmçinin, Avropa Birliyinin müdafiə sayəsinə ayrdığı maliyyə ilə bağlı kəskin fikir ayrılığı var. Yeni sədrin bu istiqamətdə konsepsiyası və öz ölkəsindəki müdafiə sahəsindəki təcrübəsindən yararlanmağı planlaşdırırlar. Biz ölkə olaraq strateji fazaya qədəm qoymuşuq. Avropanın təhlükəsizliyində olan unikal rolumuzdan istifadə edərək, Avropa qurumları ilə daha fəal ünsiyyətə keçməliyik. Mən hesab edirəm ki, yeni sədrin dönəmində ölkəmizə münasibət müsbət mənada dəyişəcək. Praqmatik siyasətçi olan xanım sədr əməkdaşlığa yalnız Avropanın dominant mövqeyindən deyil, həm də ölkəmizin maraqlarını nəzərə almaqla yanaşacaq. Hesab edirəm ki, bütün rəsmi görüşlərdə sərxoş olan Yunkerdən fərqli olaraq, biz qadın və praqmatik siyasətçinin obrazında ölkəmizlə daha sıx əməkdaşlığın şahidi olacağıq. Bizə yönəlik qərəzli lobbi qruplarının fəaliyyəti və ondan doğan tənqidlərin azalacağını görəcəyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
