Məlum olduğu kimi, Avropa İttifaqına üzv ölkələrin xarici işlər nazirləri Türkiyənin Kiprə məxsus xüsusi iqtisadi zonada geoloji kəşfiyyat işləri aparması ilə bağlı bu ölkəyə qarşı sanksiyaları qəbul edib.
Belə ki, qərara əsasən, Avropa İttifaqı Şurası ən yüksək səviyyədə Ankara ilə dialoq aparmaqdan imtina edir və Assosiasiya Şurasının iclasını ləğv edib. Bundan əlavə, Şura Avropa İnvestisiya Bankına Türkiyədə kredit fəaliyyətinə yenidən baxmağı və Ankaraya maliyyə yardımını azaltmağı məsləhət görüb.
Nazirlər, eyni zamanda, Avropa İttifaqının xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Federika Mogeriniyə Türkiyəyə qarşı əlavə məhdudlaşdırıcı tədbirlərin hazırlanmasını da məsləhət görüblər. Məlumata görə, Türkiyə tərəfi öz mövqeyini dəyişməsə, Avropa İttifaqı geoloji kəşfiyyat işlərində iştirak edən şirkətlərə və ayrı-ayrı şəxslərə qarşı da məhdudlaşdırıcı tədbirlər qəbul edə bilər.
Göründüyü kimi, Aİ tərəfindən Türkiyəyə qarşı həm sanksiya qəbul olunub, həm də bu ölkə ilə aparılan dialoq dayandırılıb. Bütün bunların baş verməsi təsadüfi deyil. Nəzərə almaq lazımdır ki, son dövrlər Türkiyə-ABŞ münasibətlərində də fikir ayrılıqları yaşanır. ABŞ Türkiyənin Rusiyadan S-400 raket komplekslərini almasını etirazla qarşılayır. O baxımdan maraqlıdır, Aİ-nin Türkiyəyə qarşı sanksiyalar tətbiq etməsində ABŞ-ın rolu, təsiri ola bilərmi?
Məhəmməd Əsədullazadə: “Aralıq dənizində çalışacaqlar ki, Türkiyəni sıxışdırsınlar”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadə buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “Türkiyənin Aralıq dənizi şelfində qaz yataqlarını geoloji kəşfiyyat işləri əsasən beynəlxalq qanunlara əsaslanır. Burada Yunan Kiprin aqressiyasına baxmayaraq, Türkiyənin apardığı işlər Türk Kiprinin maraqlarının qorunmasını da özündə ehtiva edir. Aralıq dənizinin şərq hissəsində böyük qaz yataqları kəşf olunub. ABŞ başda olmaqla, İsrail, Yunanıstan və Misir Türkiyəyə qarşı burada koalisiya yaradıblar. Məqsəd Türkiyəni bu qaz yataqlarından kənar tutmaq və Yunan Kiprinin maraqlarını tam təmin etməkdir. Haqlı olaraq rəsmi Ankaranın siyasəti bu istiqamətdə öz milli təhlükəsizliyinə xidmət edir. Burada qaz yataqlarının müştərək işlənməsini Türkiyə önə çəkir, amma Yunanıstan bununla razı deyil. Artıq Avropa İttifaqının Türkiyəyə qarşı sanksiyalarını irəli sürməsi hesab edirəm ki, Türkiyənin apardığı siyasətə qarşı yönəlib. Həqiqətən də Türkiyənin Rusiyadan idxal etdiyi S-400 raket kompleksləri ABŞ və NATO-nu ciddi narahat edir. Çünki regionda vəziyyət Türkiyənin xeyrinə dəyişir və bu ölkənin rolu getdikcə daha da qabarır. Ona görə də bu sanksiyaların arxasında ABŞ-ın dayandığını istisna etmirəm. İlk növbədə Avropa İttifaqı sanksiyaları tətbiq etməklə, prosesə strat vermiş oldu. Ankarnın Rusiya ilə strateji ortaqlığı yeni proseslərə yol açır. Aralıq dənizində çalışacaqlar ki, Türkiyəni sıxışdırsınlar. Ancaq Türkiyə bu siyasətin qarşısnı mətinliklə alacaq və ona qarşı olan planlar puç olacaq. Qeyd edim ki, Türkiyənin Aralıq dənizində siyasətində sülh və əməkdaşlıq platforması var. Yunanıstan isə bunu görməzdən gəlir. Öz regional aqressiv siyasəti ilə bölgədə destabilizasiyaya yol açır”.
Vidadi ORDAHALLI
