Ermənistanda fəaliyyət göstərən “Doğru yol” adlı təşkilat Venesiya Komissiyasının 119-cu plenar iclasının qəbul etdiyi qərarın surətini mediaya təqdim edib. Cari ilin 21-22 iyununda keçirilən həmin iclasın yekun qərarında Ermənistanla bağlı mühüm müddəaların olduğu üzə çıxıb.
Yayılan sənəddən görünür ki, Venesiya Komissiyası Ermənistan rəhbərliyinin hazırda fəaliyyətdə olan məhkəmələrlə bağlı qəbul etdiyi məcburi “vettinq” (yoxlama, attestasiya – red.) siyasətini məqbul saymayıb. Bildirilir ki, komissiya üzvləri hakimlərlə bağlı tətbiq edilən “vettinq” siyasəti əvəzinə, həmin sistemdəki nizam-intizamın möhkəmləndirilməsini zəruri sayıblar. Venesiya Komissiyası, həmçinin, “hakim” və “Konstitusiya Məhkəməsinin üzvü” kimi sözlər arasında qoyulan fərqləri də məqbul saymayıb. Həmçinin, Konstitusiya Məhkəməsinin tərkibinin formalaşması prosesini də qənaətbəxş hesab etməyib. Eyni zamanda, hakimiyyət nümayəndələrinin Konstitusiya Məhkəməsinin hakimlərinin işinə etdikləri kobud müdaxilə faktları da kəskin tənqid edilib. Sənədin yekun hissəsində qeyd edilir ki, Ermənistanda baş verən inqilabdan sonra formalaşan və özünü demokratik hesab edən hakimiyyət hələ ki, bu istiqamətdə heç bir addım atmayıb. Sənəddə, həmçinin, Ermənistanda Konstitusiya Məhkəməsinə seçilən 9 hakimdən 7-sinin legitimliyinin olmadığı ilə bağlı da narahatlıq öz əksini tapıb. Venesiya Komissiyası Ermənistan parlamentinin Vaqe Qriqoryanın təsdiqedici tanınmış ifadələrini də narahatlıq adlandırıb. Göründyü kimi, komissiya Paşinyanın “islahat” adı qoyduğu bütün prosesi ifşa edib. Venesiya Komissiyasının Ermənistanla bağlı qəbul etdiyi son qərarı necə dəyərləndirmək olar?
Mehman Muradlı: “Bunun üçün, mütləq mənada, təsir vasitələri işə salınmalıdır”
Hüquqşünas Mehman Muradlı qəzetimizə bildirdi ki, Paşinyan hakimiyyəti özünü nə qədər demokratik adlandırmağa çalışsa da, bu yöndə heç bir əməli addım atmayıb: “Venesiya Komissiyasının seçki islahatları ilə bağlı bütün təkliflərini qulaqardına vurdu. Çox biabırçı şəkildə Seçki Məcəlləsini hazırladı. Venesiya Komissiyasının bəslədiyi məhz passiv münasibətin nəticəsidir ki, Paşinyan həmin saymazlığını məhkəmə “islahatları” adı ilə davam etdirdi. Köçəryanın həbsdən azadlığa buraxılması Paşinyanı vadar etdi ki, məhkəmə sistemində də repressiyalara start versin. Çıxış yolunu hakimlərin attestasiyasında gördülər. Guya tələblərə cavab verməyən hakimlərin səlahiyyətinə vaxtından əvvəl xitam verildi. Onların yerinə isə hakimiyyət özlərinə qulaq asanları gətirdi. Venesiya Komissiyasının sözügedən qərarında vurğulanır ki, ən ali instansiya məhkəməsinin yalnız iki hakimi legitimdir, qalanları qanunsuz yollarla ora gətirilib. Görürsünüz ki, Ermənistan hakimiyyəti bu məlumatı gizlədib. Yalnız bir neçə gündən sonra orada fəaliyyət göstərən bir təşkilat tapıb bunu ictimailəşdirib. Venesiya Komissiyasının məhkəmə sistemi ilə bağlı Ermənistan hakimiyyəti qarşısına qoyduğu tələblər çox sərtdir. Ermənistan hakimiyəti tövsiyələrə əməl etməyəcəyi təqdirdə münasibətlərdə ciddi gərginlik yaşanacaq. Biz bu məsələni, öz növbəmizdə, maraqla izləməli, gərəkən addımları vaxtında atmalıyıq. Ermənistanın hüquq “islahatları” adı ilə həyata keçirdiyi qanunsuzluqlar tam ifşa edilib. Hesab edirəm ki, komissiya Paşinyan hakimiyyətinin məhkəmələrin işinə kobud müdaxilə cəhdlərinin qarşısını almağa asanlıqla müvəffəq olmayacaq. Bunun üçün, mütləq mənada, təsir vasitələri işə salınmalıdır. Avropa Şurasının əlində isə belə təsir vasitələri kifayət qədərdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
