Xarici siyasətdə çoxsaylı uğursuzluqlara yol verən işğalçı Ermənistanı bu istiqamətdə yeni ciddi problemlər gözləməkdədir. Belə görünür ki, qarşıdakı dövr ərzində Ermənistana qarşı Qərb və Rusiyanın təzyiqləri daha da artacaq. Çünki hazırda İrəvan nə Qərbə, nə də Rusiyaya doğru meyl edir və bu da hər iki tərəfi, belə demək olarsa, hövsələdən çıxarır. Qərb hesab edir ki, baş nazir Nikol Paşinyana inqilab zamanı göstərdiyi dəstəyə görə İrəvan adekvat addımlar atmır və onunla məsafə saxlayır. Bu da Qərbdə satqınlıq kimi dyərləndirilir. Rusiya da Paşinyanın onun sözünə baxmamasından narazıdır və buna görə İrəvana təzyiqləri artırır.
Ermənistanın belə vurnuxması fonunda Nikol Paşinyanın “Qarabağ klanı”nı hüquqi müstəvidə sıradan çıxarmaq niyyəti isə həm Qərb, həm də Rusiyaya Paşinyana qarşı əlavə təzyiq rıçaqlarını işə salmağa imkan yaradır. Xatırladaq ki, “Qarabağ klanı”nın əsas liderlərindən olan keçmiş prezident Robert Köçəryan həbsdədir. Digər keçmiş prezident Serj Sarksiyanın da həbsinə hazırlıq gedir. Bundan əlavə, sabiq müdafiə naziri Seyran Ohanyan, baş nazirin sabiq müavini Armen Gevorkyan, Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) keçmiş baş katibi Yuri Xaçaturov və “Qarabağ klanı”na yaxın sayılan bir sıra digər şəxsləri də eyni aqibət gözləyir. Erməni mediası yazır ki, Avropa İttifaqı Şurasının rəhbəri Donald Tusk İrəvana səfəri zamanı bu barədə narahatlığını Paşinyanın diqqətinə çatdırıb. “168 jam” qəzeti qeyd edir ki, məhz bu səbəbdən Tuskun təşkil olunan mətbuat konfransında ona jurnalistlərin sual verməsi qadağan edilib: “Hökumət heç bir izahat vermədən yalnız KİV-ə bəyanat yaymaqla kifayətləndi. Bununla əlaqədar olaraq sonradan mətbuat informasiyaya yayaraq, hökumətin belə davranışına əsas səbəb kimi onların əlində KİV-in insident yarada biləcək bir sıra suallar verəcəyi məlumatının olmasını göstərib. Özəlliklə bu suallar Ermənistandakı son hadisələr, siyasi təqiblər, mətbuat və söz azadlığı, Robert Köçəryanın həbsi, məhkəmələrin bloklanması ilə bağlı olduğu üçün hökumət bundan qaçmağa çalışıb. Tusk isə Ermənistanda baş verən hadisələr, xüsusən də həbslərlə bağlı narahatlığını hökumət rəsmilərinin diqqətinə çatdırıb”. Məqalədə, həmçinin, Tuskun son səfəri zamanı Ermənistan üçün vacib olan ənənənin pozulduğu qeyd edilərək, Avropa İttifaqı Şurasının rəhbərinin “erməni soyqırımı” abidəsini ziyarət etmədiyi vurğulanıb.
Bu arada yayılan digər məlumata görə, Ermənistan parlamentinin spikeri Ararat Mirzoyanın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətinin ABŞ-a səfəri fonunda da Robert Köçəryanın həbsi ilə bağlı hakimiyyətə müəyyən xəbərdarlıqlar olunub. “Jamanak” qəzeti yazıb ki, parlamentin spikeri Ararat Mirzoyanın ABŞ səfərinin Ermənistan üçün əhəmiyyəti yoxdur: “Səfər çərçivəsində Respublikaçıların Konqresdəki lideri Miç Makkonel və Nümayəndələr Palatasının spikeri Nensi Pelosi ilə Mirzoyanın görüşü gözlənilir. Mirzoyan bunun vacib səfər olduğunu, səfərdən sonra isə onun faydalı və məhsuldar olduğunu deyə bilər, amma əvvəlcədən bəllidir ki, bu kimi səfərlər daha çox turistik xarakter daşıyır və Ermənistan üçün praktik olaraq heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Digər tərəfdən, ABŞ Ermənistanda son həbslərdən narazıdır və bunu insan haqlarının porzulması kimi dəyərləndirir”.
Amma erməni mediası yazır ki, həbslərə görə ən sərt reaksiyanı Rusiya göstərir. “İrates” qəzeti yazır ki, bu fonda Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrovla Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin başçısı Zöhrab Mnatsakanyanın ATƏT-in xarici işlər nazirləri başçılarının Slovakiyada qeyri-formal iclası çərçivəsində baş tutan görüşü o qədər də rahat keçməyib: "Nikol Paşinyandan onsuz da xoşu gəlməyən Sergey Lavrov (rəsmi görüşlər zamanı Lavrov heç vaxt Paşinyan tərəfə baxmır) bu dəfə erməni nümayəndə heyətinin (Ruben Rubinyan) AŞPA-dakı hərəkətindən, həmçinin BMT Baş Assambleyasının 73-cü sessiyasında erməni nümayəndələrinin Gürcüstan tərəfindən Rusiyaya qarşı təqdim edilən sənədin səsvermə prosesində iştirak etməmək barədə qərar verməsindən təəccübləndiyini bildirib.
Görüşdə Vladimir Putinin oktyabrın 2-də Ermənistana edəcəyi səfərə də toxunulub və ehyam vurulub ki, Putinin İrəvan səfərinə qədər Robert Köçəryan həbsdə olmamalıdır". Rusiyalı politoloq Stanislav Tarasov da proseslərin Ermənistan üçün ciddi fəsad yaradacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, Robert Köçəryanın həbsi Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə neqativ təsir göstərir: “Paşinyanın siyasəti problematikdir. Gələcəyə baxmaq yerinə, nədənsə, inqilabi hökumət daim geriyə baxır. Köçəryanı həbsə salmaqla Ermənistanın vəziyyəti yaxşılaşmayacaq. Vəziyyəti nəzərə almaq lazımdır. Bəlkə gələcəkdə digər hakimiyyətlər də Paşinyana oxşar ittihamlar səsləndirəcəklər? Bu çox pis presedentdir. Moskva baş verənlərdən çox narazıdır”.
Ekspertlər hesab edir ki, Rusiyanın və qismən də Qərbin təzyiqiilə Köçəryan azadlığa çıxdıqdan sonra Paşinyanla mübarizəyə qaldığı yerdən davam edəcək. Çünki artıq bu sadəcə hakimiyyət savaşı deyil. Köçəryan illərdir öz adamlarının əli ilə Qarabağdakı separatçı rejimi və Ermənistanı idarə edirdi. O, inqilabdan sonra idarəetməni itirdi. Bu hal Rusiyanın da maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir. Çünki Moskva belə vəziyyətdə Ermənistan üzərində nəzarəti itirir. Bu durumda azadlığa çıxdıqdan sonra gözlənir ki, ilk mərhələdə Köçəryan yenidən müxtəlif siyasətçilərə külli miqdarda pullar yedirtməklə “boz kardinal” statusunu qoruyacaq və öz adamlarını Paşinyanın qarşısına siyasi alternativ kimi çıxaracaq. Eyni zamanda, yenidən aktiv siyasətə qayıdan Köçəryan bir müddət sonra Paşinyanı devirib yenidən hakimiyyət başına qayıtmağa cəhd edəcək.
Nahid SALAYEV
