Məhəmməd Əsədullazadə: “Hesab edirəm ki, İsrail rəsmi İrəvanın bu təklifinə müsbət cavab verməyəcək”
Ermənistan düşdüyü ağır iqtisadi vəziyyətdən çıxmaq üçün müxtəlif vasitələrə əl atır. Halbuki, sözügedən ölkə Azərbaycana qarşı yeritdiyi işğalçılıq siyasətinə son qoysa, bunlara ehtiyac qalmaz. Region ölkəsi olaraq Ermənistan iqtisadiyyatı da inkişaf edər. Ancaq Ermənistan işğala son qoymaq əvəzinə, vəziyyətdən çıxmaq üçün müxtəlif qeyri-real vasitələrə əl atır.
Ötən ilin sonunda Ermənistanla İran arasındakı rəsmi sərhəddə “Mehri” azad iqtisadi zona yaradılıb. Burada malların “duty free” rejimində maya dəyərinə satılacağı ilə bağlı razılıq əldə olunub. “Mehri” azad iqtisadi zonasında işləyən sahibkarlar gəlir vergisindən, əlavə dəyər vergisindən, aksiz vergisindən və gömrük rüsumundan azad ediləcəklər. Ermənistan bu minvalla iqtisadiyyatını İran iş adamları üçün cəlbedici etmək istəyir.
Bu arada Ermənistan həm də İsraillə iqtisadi əlaqələri genişləndirmək istəyir. Ermənistan mətbuatının yazdığına görə, İsrailin “Lodjistik FTZ” kompaniyası Gümrü şəhər meriyası ilə memorandum imzalayıb. Həmin memorandumun şərtlərinə görə, meriya şirkət üçün 330 hektar ərazi ayırıb. Bildirilir ki, ayrılan torpağın təyinatı azad iqtisadi zonanın yaradılması üçündür. Gümrü şəhərinin bu xüsusda seçilməsi kimi orada aeroportun olması və Türkiyə ilə sərhədə yaxın ərazidə yerləşməsi göstərilir. Azad iqtisadi zonanın yaradılmasının səbəbi kimi isə həmin qurumun Avrasiya bazarına rahat nəzarət edə biləcəyi imkanları göstərilir.
O da məlumdur ki, İsraillə İran bir-birinə düşmən münasibəti bəsləyən ölkələrdir. Eyni zamanda, İsrail İranla belə bir iqtisadi zonanın yaradılmasına xoş baxmayacaq. O zaman Ermənistanın bu ikibaşlı oyununu ekspertlər necə şərh edirlər? Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, Ermənistanın iqtisadi blokadası bu ölkənin alternativ yollar seçməsinə səbəb olub: “İşğalçı ölkə olaraq qonşuları tərəfindən blokadaya alınmış və heç bir iqtisadi perspektivi olmayan bir ölkənin hər bir ölkə ilə iqtisadi əməkdaşlığı səmərə vermir. Qeyd edim ki, İranla iqtisadi əməkdaşığı olsa da, demək olar ki, heç bir müsbət iqtisadi göstəricisi yoxdur. İranla azad iqtisadi zona yaratmasına baxmayaraq, bu ölkə digər fərqli ölkələrlə sərhədi olmayan İsraillə iqtisadi zona yaratmaq üçün siyasi gedişlər edir. Qeyd edim ki, İsrail inkişaf etmiş ölkədir və Ermənistanla hər hansı ticari əlaqələri səmərə verməyəcək. Bundan əlavə, İran İsraillə düşmən ölkədir. Rəsmi Tehranın Ermənistanın bu siyasətinə qarşı hər hansı mənfi münasibət ortaya qoymaması şübhəlidir. Ermənistanın İsraillə azad iqtisadi zona yaratmaq istəyi əsasən Azərbaycanla bu ölkənin əlaqələrinə mənfi təsir etmək üçün hesablanıb. Ermənistanın İsraillə bağlı iqtisadi planı, sadəcə, görüntü xarakteri daşıyır. Hesab edirəm ki, İsrail rəsmi İrəvanın bu təklifinə müsbət cavab verməyəcək. Son illər Ermənistanın İsraillə yaxınlaşmaq siyasəti və ciddi cəhdlər etməsi səmərə vermir. Ümumiyyətlə, Ermənistanın iqtisadi sferası Rusiyanın inhisarındadır və istər İranla, istərsə də İsraillə azad iqtisadi zona yaratmaq planı bu ölkənin iqtisadi inkişafına təkan verməyəcək. Sadəcə, görüntü xarakteri daşıyacaq. Erməni rəhbərləri bu ölkənin inkişafına deyil, sadəcə, özləri və klanlarının inkişafına çalışırlar”.
Vidadi ORDAHALLI
