Mehman Muradlı: “Mən bunu Brüsseldə əldə olunan son razılaşmaların ruhuna uyğun olan qərar sayıram”
Avropa Komissiyasının Ticarət üzrə Baş Direktorluğu Avropa İttifaqı (Aİ) şirkətlərinin Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində kommersiya fəaliyyətinin yaradacağı məsuliyyət haqqında xəbərdarlıq yayıb.
Bu barədə Avropa Komissiyasının rəsmi saytında yayılan xəbərdarlıqda bildirilib: “Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, Dağlıq Qarabağ və ya ətraf ərazilərdə birbaşa və ya filialları vasitəsilə kommersiya fəaliyyəti göstərən Avropa İttifaqı (Aİ) şirkətləri mülki və cinayət məsuliyyətinə cəlb olunma risqi daşıyırlar. Bu cür fəaliyyət Azərbaycanda həmin fəaliyyəti aparan fərdlər və müvafiq biznes barəsində cinayət təqibi və ya digər hüquqi tədbirlərin görülməsi ilə nəticələnə bilər; həmçinin, gələcəkdə Azərbaycana səfər etmə imkanına təsir edə bilər”.
Xəbərdarlıq mətnində Azərbaycan qanunvericiliyinə istinad edilməsi işğal olunmuş Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlar üzərində Azərbaycanın yurisdiksiyasının tanınması anlamını verir.
Avropa Komissiyasının bu xəbərdarlığı Aİ fiziki və hüquqi şəxslərinin işğal olunmuş ərazilərdə qanunsuz fəaliyyətinin qarşısının alınması ilə bağlı ölkəmizin legitim tələblərinin yerinə yetirilməsi istiqamətində atılmış ilkin addımdır. Aİ ilə bütün səviyyələrdə, habelə mövcud dialoq formatları, eyni zamanda, Aİ üzv ölkələri ilə ikitərəfli iqtisadi-ticarət əməkdaşlığı üzrə Müştərək Komissiyalar çərçivəsində məsələ ilə bağlı prinsipial mövqeyimizin təbliğinin davamlılığı ilkin nəticənin əldə olunmasında mühüm rol oynayıb. Bu tendensiyanın saxlanması gələcəkdə Aİ tərəfindən növbəti və daha təsirli tədbirlərin görülməsini istisna etmir.
Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi kontekstində Aİ tərəfindən ölkəmizlə bağlı siyasi qərarlar qəbul edilərkən Aİ-nin Cənubi Qafqaz və Gürcüstandakı böhran üzrə xüsusi nümayəndəsinin (EUSR) ofisinin rəyi əsas götürülür. EUSR öz fəaliyyətində Aİ Şurasının Siyasi və Təhlükəsizlik Komitəsinə (Aİ üzv ölkələrinin səfirləri) hesabat verir və ondan tövsiyələr alır. Bu isə o deməkdir ki, harada dərc olunmasından asılı olmayaraq, yuxarıdakı xəbərdarlığa bütün Aİ üzv ölkələri birmənalı şəkildə riayət etməlidirlər.
Əcnəbi hüquqi və fiziki şəxslərin işğal olunmuş ərazilərdə qanunsuz iqtsadi-ticarət fəaliyyətindən çəkindərilməsinin vacibliyi ilə bağlı ölkəmizin üzv olduğu Avropa təsisatlarında aparılan müzakirələr zamanı yuxarıdakı xəbərdarlıqdan istifadə edilməsi prinsipial mövqeyimizin irəlilədilməsi istiqamətində yardımçı rol oynaya bilər.
Avropa İttifaqının rəsmi saytında yerləşdirilən bu məlumat Azərbaycan üçün hansı üstünlükləri vermiş olur?
Hüquqşünas Mehman Muradlı qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, yaranmış vəziyyəti Azərbaycanın uzun illərdən bəri apardığı siyasətin bəhrəsi kimi qiymətləndirmək olar: “Bilirsiniz ki, Azərbaycan XİN-i işğal altında olan ərazilərimizə qanunsuz səfər edənlərlə bağlı uzun illərdir qanunvericilik çərçivəsində mübarizə aparır. Yəni Azərbaycanın icazəsi olmadan həmin ərazilərə səfər edənlər ölkəmizin “qara siyahısı”na salınır, sonra barələrində beynəlxalq axtarış elan olunur. Bu konkret cinayət əməli sayılır. Bir çox tanınmış şəxslər belə səhvə yol verdikləri üçün ölkəmizdən üzr diləyiblər. Onlara sonuncu şans verilib və adları siyahıdan çıxarılıb. Ancaq mütəmadi olaraq belə addımlar atanlardan elələri olub ki, xaricdə həbs edilərək Azərbaycan qanunları əsasında mühakimə edilib. Bu addımların ciddi təsiri olub və fərdlərin oralara səfər etməsi halları azalıb. Ancaq həmin ərazilərdə qanunsuz biznes fəaliyyəti aparan şirkətlər də az deyil. Onlar ermənilərin müəyyən şirnikləndirici vədlərinə uyaraq gedib orada biznes qururlar. Bizim bununla bağlı xəbərdarlıqlarımız var. Ancaq Avropa İttifaqının belə bir xəbərdarlıq etməsi məsələyə əlavə impuls verəcək. Çünki bu, faktiki olaraq, Dağlıq Qarabağın qeyri-legitimliyini bir daha təsdiqləyən qərardır. Kifayət qədər nüfuzlu bir qurumun saytında belə bir xəbərdarlığın yerləşdirilməsi həmin ərazilərə marağı olan biznes subyektlərini çəkindirmiş olacaq. Bizim üçün olduqca əhəmiyyətli bir xəbərdir. Mən bunu Brüsseldə əldə olunan son razılaşmaların ruhuna uyğun olan qərar sayıram”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
