Ermənilər deyirlər: “Ədalətin bizim tərəfimizdə olub-olmaması önəmli deyil, biz qalib gəlməliyik. Bu yeganə yoldur! Biz qalib gələndə, hansı üsullardan istifadə etdiyimizi bizdən soruşan olmayacaq...” Doğrusu, biz millətçi erməni şovinistlərin seçdiyi yolu adlandırmaqda çətinlik çəkirik. Bu da bir həqiqətdir ki, Qriqorian kilsəsinin ehkamlarına arxalanan və hər zaman dövlət səviyyəsində fəaliyyət göstərən bu qatı şovinizm “Böyük Ermənistan” şüarı altında xalqları fəlakətlərə, müharibələrə, qırğınlara düçar edib, bu gün də düçar etməyə davam edir.
Ermənilər öz mənfur ideyalarını həyata keçirmək üçün ilk növbədə Qriqorian kilsəsinin daxildə və xaricdə fəaliyyət göstərən qüvvələrinə, xarici erməni lobbisinə və diasporuna güvənirlər. Erməni kilsəsi daim New Yorkda, Monrealda, Los-Anjelesdə Azərbaycanın haqq işinə qarşı nümayişlər keçirir, rəsmi dövlət və hakimiyyət orqanlarına təzyiq edirlər. New-Yorkda keçirilən şovinist ruhlu mitinqlərdə arxiyepiskop Mesrop Eçmiədzin aşağıdakı çağırışını mitinq iştirakçılarına çatdırıb: “Biz dünya ictimaiyyətinə göstərməliyik ki, erməni xalqı yekdildir və öz tələbinin həyata keçirilməsinə nail olmaq əzmindədir.” “New York Tayms” qəzeti yazırdı ki, “ABŞ şəhərlərində keçirilən bütün nümayişlərin təşkilatçısı erməni kilsəsidir”.
Erməni kilsəsinin təsiri son zamanlarda kəskin sürətdə artıb. Onlar dövlətlərarası təhrikçiliyin təhlükəli siyasi vasitəsinə çevriliblər. Bu təhlükəli vasitəçilik Ermənistan – Azərbaycan münaqişəsinin timsalında daha ciddi təzahür edir. Onlar bu münaqişəyə dinlərarası münaqişə rəngi verməyə çalışırlar, Rusiyanı və onun rəhbərlərini “İslam təhlükəsi” ilə qorxudurlar. Rusiyada belə bir fikir yayırlar ki, Ermənistan – Azərbaycan münaqişəsində Rusiya müsəlman Azərbaycanın tərəfini tutsa, bu, xristian dəyərlərinə xəyanət olacaq. Rusiyada ictimai şüura İslam təhlükəsi fikrini yeritmək məqsədi güdən şovinist təbliğatçılar RF rəhbərlərini qorxudaraq yazırlar ki, bu şəraitdə regionda Türkiyə və İranın vasitəsilə türk amilinin üstünlük təşkil edəcəyindən yaxa qurtarmaq mümkün olmayacaq. Bu isə Şimali Qafqaza, Volqaboyuna və Orta Asiyaya da ciddi təsir edəcək. Onlar tələb edirlər ki, Rusiya dərhal fəaliyyətə başlasın, Ermənistana üz tutsun, regionda İslam ideologiyasını boğsun və Qafqazda öz mövqeyini möhkəmlətmək istəyirsə, yalnız xristian Ermənistanına arxalansın. Rusiya rəhbərləri bu məsləhətlərə qulaq asmasalar, Rusiya regionda özünün yeganə təbii və tarixi dayağından məhrum olacaq. Bu isə Rusiyanın həmin bölgədə öz mənafeyini həyata keçirməsinin və onun çoxəsrlik mövqeyinin bərpa olunmasının xeyrinə olmayacaq.
Ermənilər “Ermənistan Qafqazda xristianlığın dayağıdır” şüarı altında Rusiyanı Azərbaycan, Türkiyə və İran əraziləri hesabına “Böyük Ermənistan”ın yaradılmasına kömək etməyə çağırırlar. Xatırladaq ki, ermənilərin “Böyük Ermənistan” xülyası Azərbaycan, Türkiyə və İrana olan iddiaları ilə bitmir. Son zamanlar bu hərəkat Gürcüstanda da geniş miqyas alıb. Axalkalaki və Boqdanovkada yaşayan, milli ruhu ilə fəaliyyət göstərən erməni əhalisi bu torpaqların ermənilərə məxsus olduğunu elan edir, bu rayonlar üçün muxtariyyət tələb edirlər. Gürcüstan müstəqillik elan etdikdən sonra Axalkalakidəki ermənilər Gürcüstanın mərkəzi təşkilatlarına tabe olmur, gürcü ordusunda xidmətdən imtina edir, özlərinin yarımhərbi dəstələrini təşkil edirlər. Bu dəstələr Qarabağ döyüşlərində də iştirak edib.
Məlumdur ki, 1988-ci ildə ermənilərin başlatdığı müharibə nəticəsində Azərbaycan torpağının 20 faizi işğal edilib. Azərbaycan ərazisinin işğal edilməsi nəinki şəhər və kəndlərin dağıdılmasına, eyni zamanda bitki və heyvanat aləminin məhv edilməsinə, ekologiyanın pozulmasına səbəb olub. Bu gün belə o bölgədə mövcud olan təbii sərvətlərin və mədəni tarixi abidələrin cinayətkarcasına dağıdılması davam etdirilir, bütün dünya ictimaiyyəti də bu qeyri-insani hərəkətləri seyr edir. İşğal altında qalan ərazilərin ekoloji vəziyyətinin gərgin olduğu haqda kifayət qədər faktlar var. Bütün bunlar ermənilərin beynəlxalq hüquq qaydalarını pozaraq ekoloji cinayət törətdiklərini bir daha sübut edir. Hazırda Şuşa mağarası, Şuşanın qala divarları, M.P.Vaqifin məqbərəsi, Füzulidə Şah Abbas karvansarayı, Kəlbəcər, Laçın, Qubadlı, Zəngilan və s. yaşayış məskənlərində olan mədəni-tarixi abidələr tamamilə dağıdılıb.
2000-ci ilin oktyabr ayında Tiflisdə keçirilən Birinci Beynəlxalq Ekologiya Konqresində dünyanın 16 ölkəsindən 48 nümayəndə iştirak edib. Fəqət, dəvət edilmələrinə baxmayaraq, erməni nümayəndələri konqresdə iştirak etməyib. Bu Beynəlxalq forumda Qafqaz regionunda aparılan müharibələrin ətraf mühitə vurduğu zərər, eyni zamanda Qafqazın nadir flora və faunasının məhvolma təhlükəsinin aradan qaldırılması yolları müzakirə olunub. Çıxış edənlər Qarabağ bölgəsində erməni işğalı altında qalan 269 min hektar meşə sahəsinin qəddarcasına qırılıb dağıdıldığını, həmin ərazilərdə nadir bitki və heyvanat aləminin məhv edildiyini, təbii sərvətlərin yandırıldığını bildirib. Eyni zamanda Ermənistanda fəaliyyət göstərən AES-in radioaktiv tullantılarının işğal altında olan Qarabağ torpaqlarına atıldığını, təbii sərvətlərin dağıdıldığını, torpağın, suyun çirkləndirildiyini və bütün bunların dünya dövlətlərinin diqqətindən kənarda qaldığını qeyd ediblər. Heç şübhəsiz, ermənilərin işğal etdikləri Azərbaycan ərazisində tarixi abidələrə və təbiətə qarşı törətdikləri vəhşiliklər beynəlxalq hüquq təşkilatları tərəfindən cəzalandırılmalıdır.
Birləşmiş Millətlər Təşkilatının prinsiplərinə görə, “Başqa xalqın işğalı altında olan ətraf mühit və xalqın təbii sərvətləri qorunmalıdır. Silahlı münaqişə şəraitində isə dövlətlər ətraf mühitin mühafizəsini təmin edən beynəlxalq hüquq qaydalarına hörmət etməlidirlər...” Bu, BMT-nin qəbul etdiyi beynəlxalq qanundur. Doğrusu, bu qanunun prinsipləri ilk növbədə BMT tərəfindən nəzarət altında tutulmalı və cinayətkarlar cəzalandırılmalıdır.
Əsrlər boyu acı tarixi hadisələrlə əzilən, ümidsizlik dərəcəsinə gətirilən ermənilər təbii qanunun təsirindən xilas olmayıb, ola bilmirlər. Bu gün bütün dünyada 5,8-5,9 milyona yaxın erməni var. Bunların 4,2 milyona yaxını orada-burada, digər millətlərə əlaltılıq, qulluq edirsə də, yenə də uydurmalardan əl çəkmir, bir araya gələ bilmirlər. Bugünkü qondarma Ermənistanda təxminən 3,6 milyon erməninin qeydiyatda olmalarına baxmayaraq, orada yaşayanların sayı 1,6-1,7 milyon civarındadır. Heç şübhəsiz, zaman gələcək, onlar da oraları tərk edəcəklər, çünki o yerlər Azəri türklərinin ata-baba yurdudur. Ermənilər isə özlərinə uyğun görülən təbii qanunun altında qalmaq məcburiyyətində olacaqlar.
Görün, adları dünya tarixinə düşən dahi insanlar ermənilər haqqında nələr deyib. Roma tarixçisi Tasit ermənilər haqqında belə yazıb: “Bu xalq istər xasiyyətinə, istərsə də coğrafi vəziyyətinə görə qədimdən ikiüzlü və riyakardır. Bunlar romalılara nifrətdən, partiyalara isə həsəddən az qala partlayırdılar...”
Alman alimi Kolmer isə belə deyib: “Mən bir müsəlmanla iş barəsində şərtləşəndə, yazılı müqavilə bağlamadan da kifayətlənirəm, çünki o, söz verdi – qurtardı. Yunanla yazılı şərt kəsirəm, çünki onlarla belə lazımdır və sərfəlidir. Ermənilərlə isə heç yazılı surətdə də iş görmürəm, çünki onların yalançılığı və fitnə-fəsadları, hətta yazılı şərti də poza bilər.”
İngilis Vilson isə ermənilər haqqında belə yazıb: “Ermənilər acgöz və tamahkardılar, fitnəkar və araqarışdırandılar, heç kəsi bəyənmirlər. Onlar xırda bir işi şişirtməkdə istedad sahibidirlər və intriqa yaratmağı sevirlər.”
Böyük fransız yazıçısı Aleksandr Düma yazırdı: “Ermənilər həmişə başqa dinə qulluq edən hökmdarların hakimiyyəti altında olublar. Nəticədə öz fikir, niyyət və duyğularını gizli saxlayan, hiyləgər və kələkbaz adamlara çevriliblər.”
Fransız səyyahı Qraf de Şole: “Ermənilərin yoxsulluğu və əzab-əziyyət çəkmələrinin məndə onlara böyük rəhm hissi yaratmasına baxmayaraq, onların haramzadəliyi, kələkbazlığı o dərəcədə iyrənc, alçaqlıqları o dərəcədə biabırçı, o qədər hiddətləndirici idi ki, heç vaxt onlara bağlana bilmədim”.
Böyük rus yazıçısı Qriboyedov İranda səfir işləyərkən oradan köçürülən ermənilər haqqında rus imperatoruna göndərdiyi məktubunda belə yazıb: “Əlahəzrət, olmaya mərkəzi rus torpaqlarında ermənilərin məskunlaşmasına izin verəsiniz. Onlar elə tayfadır ki, bir neçə on il yaşadıqdan sonra dünyaya hay-küy salacaqlar ki, bura bizim qədim dədə-baba torpağımızdır.” Məhz buna görə də rus çarı erməniləri Cənubi Qafqazda yerləşdirib.
Erməni xarakterini A.S.Puşkin çox obrazlı ifadə edib: “Erməni, sən vəhşisən, qatilsən, cinayətkarsan, qorxaq və satqınsan, şəhər və kəndlərimizi viran qoyan bayquşsan, bütün bunlara baxmayaraq, səni qınamıram, çünki sən ermənisən.”
Böyük sərkərdə Əmir Teymur belə deyib: “Gələcək xalqlar erməniləri bir millət kimi yer üzündən silmədiyim üçün ya məni qarğıyacaq, ya da ki, alqışlayacaqlar.”
Məşhur fars şairi Sədi Şirazi də:
“Ermənidir yer üzünün Əhri məri,
İnsanlığın düşmənidir, düşməni”– deyib.
Bəşəri təfəkkürün mənəvi xəzinəsi adlanan Qabusnamədə yazılır ki: “Ermənilər Yer kürəsində mövcud olan xalqlardan ona görə fərqlənirlər ki, onların təbiətində və xarakterində murdarlıq vardır.” Daha sonra deyilir ki, “Ermənilərin eybi: bədfal, kündəbədən, oğru, gözügötürməyən, bir ayağı qaçmaqda olan, əmrə itaət etməyən, yersiz hay-küy salan, vəfasız, riyakar, söyüş söyən, ürəyi xıltlı, ağasına xain çıxan olmasıdır. Ümumiyyətlə, hər bir erməni başdan-ayağa müsbətdən çox mənfiyə yaxındır.”
Yaşlı nəslin yaxşı yadındadır, – 1949-cu ilin dekabrında Ermənistan KP MK Bürosunun DQMV-nin Ermənistana birləşdirilməsi haqqında verdiyi qərar Arutunyanın imzaladığı məktubla Kremlə göndərilib. Stalinin dərkanarına əsasən Azərbaycan hökumətinin həmin qərara münasibətini öyrənmək məqsədilə məktub Azərbaycan KP MK-ya göndərilir. M.C.Bağırovun göstərişinə əsasən Azərbaycan hökuməti bu mövzu ilə əlaqəli bir arayış hazırlayır. Sonradan növbəti telefon danışığı zamanı Bağırov Stalinə ermənilərin müraciətinə cavab arayışının hazır olduğu barədə məlumat verərkən Stalin belə deyib:“Mircəfər Abbasoviç, bəs siz nə üçün bugünə qədər bu məsələ ilə bağlı olaraq qonşunuz Ermənistan rəhbərlərinin üzünə tüpürməyibsiniz?..” Bununla da erməni şovinistlərinin növbəti məkrli bir hiyləsi puç olub. Bağırov isə Stalinlə apardığı telefon danışığını olduğu kimi qara rəngli mürəkkəblə 45 abzasdan ibarət olan arayışa əlavə edib arxivə verir...
Erməni tarixçisi Movses Xorenatsinin özləri haqqında dediklərini də yada salmaq yerinə düşər: “İndi olduğu kimi, keçmişdə də qədim “hay”ların elmə, ağızdan-ağıza keçən nəğmələrə həvəsi olmayıb. Ona görə də kəmağıl, nadan və vəhşi adamlar haqqında danışmaq artıqdır.”
Amerika vətəndaşı olan məşhur erməni yazıçısı L.Z.Sürməliyan “Xanımlar və cənablar, müraciətim sizədir” adlı kitabında belə yazıb: “Türklərlə ermənilər arasındakı ziddiyyətlərin yaranmasının əsas səbəblərindən biri də türk və azəri xalqlarının humanizminə, qayğıkeşliyinə, vətənpərvərliyinə qarşı erməni millətçilərinin aramsız qəddarlığıdır.”
Hesab edirik ki, ermənilər qeyri-insani davranışlarına, əsilsiz iddialarına görə tarix qarşısında özlərini məhkum etdiklərini bilməlidirlər. Onlar tarixi həqiqətləri gördükdən sonra yürütdükləri çirkin siyasətlərinə görə türk millətindən üzr istəməlidirlər!..
Fazil QARAOĞLU professor
