Postsovet məkanında Rusiya - NATO qarşıdurması yenidən özünün gərgin mərhələsinə daxil olmağa başlayır. Hesab edilir ki, Yaxın Şərqlə yanaşı, artıq postsovet məkanında da tərəflər arasında qarşıdurmanın bundan sonra daha təhlükəli məcraya qədəm qoyması qaçılmaz olacaq.
Əsas qarşıdurma məkanı isə Baltikyanı ölkələr, Mərkəzi Asiya və Qafqazdır. Amma belə görünür ki, tərəflər arasında daha ciddi ziddiyyət predmetinə çevrilən məqam Baltikyanı ölkələr və Polşadır.
ABŞ başda olmaqla, NATO qüvvələrinin burada möhkəmlənməsi Moskvanın getdikcə daha çox aqressiv reaksiya sərgiləməsinə səbəb olur. Rusiyanın Şimali Atlantika Alyansındakı daimi nümayəndəsi Aleksandr Qruşko "İzvestiya" qəzetinə bildirib ki, Moskva NATO-nun 2017-ci ilin əvvəlində Polşa və Baltikyanı ölkələrə dörd batalyon göndərməsini cavabsız qoymayacaq: "NATO-nun Uelsdəki sammitindən bu yana alyans ölkələrinin nazirlər səviyyəsində keçirilən görüşləri Rusiya-NATO münasibətləri üçün, təəssüflər olsun ki, hər hansı bir müsbət siqnal verməyib. Alyansın tutduğu hazırkı yol get-gedə uzunmüddətli xarakter almağa başlayır. Xüsusilə, alyansın qondarma "şərq cinahı"nın möhkəmləndirilməsi çərçivəsində batalyon səviyyəsində "gücləndirilmiş" çoxmillətli kontingentlərin formalaşdırılması prosesi gedir və bu batalyonlar 2017-ci ilin əvvəlində Baltik ölkələri və Polşada yerləşdiriləcək". Qruşko bir daha NATO tərəfindən görülən tədbirlərin cavabsız qalmayacağını qeyd edib. Diplomat həmçinin bildirib ki, alyans Qara dəniz ərazisində də öz mövcudluğunu gücləndirir.
Bir müddət əvvəl isə ABŞ müdafiə naziri Eşton Karter bildirib ki, Pentaqon Almaniyadakı bazalardan Polşanın Rusiya ilə sərhədinə 900 hərbçidən və tanklardan ibarət birləşmə göndərəcək. Digər tərəfdən Almaniya, Kanada və digər NATO ölkələri Baltik regionunda, digər Şərqi Avropa ölkələrində tankların dəstəyi ilə batalyonlar yerləşdirməyə hazırlaşır. Böyük Britaniya isə öz qırıcılarını Rumıniyaya göndərir. NATO şərq sərhədlərində də 4 min hərbçi yerləşdirməyə qərar verib. Lakin Rusiyanın Qərb hərbi dairəsində 330 minlik qoşun cəmləşdirilib və qüvvələr nisbəti qeyri-bərabərdir. Təkcə Kalininqrad vilayətində Rusiyanın on minlərlə canlı qüvvəsi, minlərlə döyüş texnikası və "İsgəndər-M" operativ-taktiki raketləri var. Bu fonda ABŞ-ın nüfuzlu "RAND Corporation" şirkətinin Pentaqonla birlikdə keçirdiyi yeni komanda-qərargah təlimlərinin nəticələrinə əsasən bildirilir ki, Rusiya silahlı qüvvələri NATO ilə ehtimal olunan münaqişə halında Estoniya, Latviya və Litvanı əvvəl hesablandığı kimi 60 saata deyil, cəmi 36 saata tutacaq. Təlimlərdə Rusiya ordusunun Baltik ölkələrinə qəfil hücumu modelləşdirilib və NATO-nun bu hücuma qarşı cavab tədbirləri sınaqdan keçirilib.
"RAND Corporation" bildirir ki, ABŞ hərbçiləri Rusiyanın hücumunu və Baltik ölkələrini "Krım ssenarisi" ilə işğal etməsini imitasiya edən bir sıra təlimlər keçirib. Nəticə isə NATO üçün əsl fəlakət olub. Belə ki, Riqa, Tallin və Vilnüsün Rusiya qoşunları tərəfindən tutulmasına cəmi 36 saat vaxt lazım gəlib. Şirkətin ekspertlərinə görə, NATO-nun Baltik regionundakı qüvvələri o qədər azdır ki, Rusiyanın qarşısını almağa qadir deyil, əksinə, onu dağıdıcı müharibəyə başlamağa qızışdırır. Araşdırmaçılar hesab edir ki, Moskvanın Baltik ölkələrinə hücum niyyəti tamamilə ciddidir.
Analitiklərə görə, NATO qüvvələri Rusiya ordusunun Baltik paytaxtlarına hücumunu dayandırmaq üçün köməyə yetişə bilməyəcək. Çünki əlavə NATO qüvvələri köməyə gələnə qədər ruslar bu şəhərləri tutacaq. Belə vəziyyətdə NATO-nun üç cavab ssenarisi ola bilər: irimiqyaslı əks hücum əməliyyatlarına başlayıb rusları həmin şəhərlərdən çıxarmaq, Moskvanı birbaşa hədələmək və qısa, ortamüddətli perspektiv üçün vəziyyətlə barışmaq. Birinci iki variant nüvə müharibəsinə gətirib çıxaracaq, üçüncü isə davamlı "soyuq müharibə"yə. İlk iki variant Qərb üçün qorxuludur. Üçüncü varianta gəlincə, tərəflər arasında onsuz da "soyuq müharibə" gedir. "The Wall Street Journal" yazır ki, Rusiya müxtəlif regionlarda hərbi güclərini artırır: "Rusiya Baltik dənizinə yeni gəmiləri daxil edib, Krımda və Kalininqradda nüvə döyüş başlıqlarını daşımağa qadir raketləri yerləşdirib. Öz növbəsində, NATO Baltik və Qara dəniz regionlarında güclərini artırır ki, bu da "Soyuq müharibə" vaxtlarından bu yana Rusiya sərhədlərində NATO-nun hərbi güclərinin ən genişmiqyaslı yerləşməsidir. 2017-ci ildə Böyük Britaniya Rumıniyaya qırıcılar göndərəcək. ABŞ Polşada tankları və artilleriyanı yerləşdirir. NATO daha əvvəllər zəiflik göstərir və yavaş-yavaş reaksiya verirdi, amma hazırda hərbi ittifaq Moskvaya birmənalı siqnal göndərir. Rusiya və NATO arasında münasibətlər ciddi şəkildə pisləşib".
Tahir TAĞIYEV
