Şimal qonşumuzun Suriyada həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların Yaxın Şərqdə Rusiyanın mövqeyinin daha da güclənməsinə xidmət etməsi Qərbdə, xüsusən də ABŞ-da daha ciddi narahatlığa yol açmaqdadır.
Məhz belə bir vaxtda ABŞ da aktiv şəkildə Suriyada əməliyyatlara başlayacağını bəyan edir. Bu isə, faktiki olaraq, bölgədə Rusiya ilə hərbi müstəvidə qarşı-qarşıya gəlmək deməkdir. Hətta ABŞ-ın özündə də bunu açıq etiraf edirlər. Bununla belə, ABŞ Suriyaya hərbi müdaxilə üçün zəmin hazırlayır.
Suriya və İraqda ABŞ qoşunlarına komandanlıq edən general-leytenant Stiven Taunsend qeyd edir ki, İŞİD terror təşkilatı Suriyanın Rakka şəhərindən Qərb ölkələrinə hücumlar təşkil etməyi planlaşdırır: "Biz onların nə isə planlaşdırdıqlarını və bu planın ölkə hüdudlarından kənarda həyata keçiriləcəyini bilirik. Dəqiq harada və nə vaxt zərbə endirəcəklərini isə bilmirik". Onun sözlərinə əsasən, hücum Rakkadan həyata keçiriləcək. Bunu əsas gətirərək ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi koalisiya bu şəhəri azad etmək üçün əməliyyat planlaşdırır. Taunsend Rakkanın azad edilməsinə İraqın Mosul şəhərinin azad olunması üçün lazım olan vaxtdan çox vaxt tələb olunacağını ehtimal etdiyini söyləyib. Bundan əvvəl ABŞ müdafiə naziri Eşton Karter beynəlxalq koalisiyanın Rakkada İŞİD-ə qarşı əməliyyat keçirməyə hazırlaşdığını bildirib. Rusiyada isə məsələyə fərqli yanaşırlar və Rakkanı rus qüvvələrinin tutması üçün intensiv hazırlıq gedir.
Türkiyənin "Yeni Şafak" qəzeti də yazır ki, ABŞ-ın PKK terror təşkilatının Suriya qanadı olan PYD ilə birgə İŞİD terror təşkilatından təmizləmək istədiyi Suriyanın Rakka şəhəri üçün Rusiya da hazırlıq görməyə başlayıb. Rusiya İran və Suriya rejimi ilə birlikdə ABŞ-dan əvvəl hərəkətə keçərək Rakkaya girmək istəyir. Əməliyyata hazırlıq çərçivəsində Rusiyanın hərbi hərəkətliliyi açıq şəkildə görünür. Rusiya son bir ayda Suriyaya 7 gəmi yüklü silah-sursat çatdırıb. Tartus və Hmeymim limanlarına çatdırılan silah və sursatlar Xüms yolu ilə Rakka ətrafında mövqe tutan rejim güclərinə çatdırılıb. Bölgəyə 30-dan çox tank göndərən Rusiyanın 500 zabitlə Rakka əməliyyatına dəstək verəcəyi bildirilir. Son məlumatlara görə, Kreml xüsusi əməliyyat qruplarını da bölgəyə göndərir. Bundan başqa, Livandan gətirilən şiə birlikləri də əməliyyata dəstək üçün Rakkanın ətrafına yerləşdirilib. Aralıq dənizində lövbər salan Rusiya donanması da prosesdə fəal iştirak edəcək. Rusiya donanmasına, "Admiral Kuznetsov"la yanaşı, nüvə gücünə malik "Böyük Pyotr" ağır atom kreyseri və bir sualtı gəmi daxildir.
Beləliklə, Suriyada böyük güclərin yeni hərbi yarışına start verilib. Burada isə tərəflərin bir-birinə hərbi zərbə endirməsi istisna olunmur. ABŞ Milli Kəşfiyyatının rəhbəri Ceyms Klepper də bunu təsdiq edir. O qeyd edir ki, Rusiya rəhbərliyinin hazırkı hədəfləri və siyasətinin köklərini SSRİ və ya Rusiya çarlığında axtarmaq lazımdır. Onun sözlərinə görə, Putin hazırda böyük Rusiya, böyük güc haqqında düşünür: "Onun üçün ən vacib olan məqam Rusiyaya ABŞ kimi yanaşılmasıdır. O, qlobal güc olmaq istəyir. Mən Suriyada uçuşa qadağa zonası yaradılacağı təqdirdə Rusiyanın ABŞ təyyarələrini vurmasına təəccüblənmərəm. Onlar Suriyada çox güclü raketdən müdafiə sistemləri yerləşdiriblər. Ruslar bunu etmək istəməsəydi, bu sistemləri Suriyaya gətirməzdilər". ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi isə bildirir ki, Rusiyanın Suriyada mövqeləri daha da möhkəmlənərsə, ABŞ tərəfindən dəstəklənən müxalifət daha etibarlı müttəfiqlər axtarmağa başlayacaq. Hesab edilir ki, nəticədə regionda Birləşmiş Ştatların imici pisləşə bilər.
Bundan əvvəl isə belə təkliflər də səslənib ki, Mosuldakı İŞİD terrorçularının Suriyaya keçməsini təmin etmək lazımdır. Qərbdə müəyyən dairələrə görə, bu, Rusiyanın Suriyada ilişib qalmasına səbəb ola bilər. Qeyd edək ki, Mosul əməliyyatında İŞİD-ə Suriyaya keçmək üçün dəhlizin verilməsi Rusiya tərəfindən sərt qarşılanıb. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirib ki, İŞİD üzvləri Suriyaya gələcəklərsə, Moskva bunun qarşısını almaq üçün hərəkətə keçəcək, hətta Mosul əməliyyatına müdaxilə edəcək. Ekspertlərə görə, bunun baş verməsi bölgədə böyük güclərin müharibəsi ilə nəticələnə bilər.
Tahir TAĞIYEV
