Yaxın Şərqdə davam edən qanlı toqquşmalar Qərb ölkələrinin, xüsusən də Avropanın Rusiyadan olan narahatlığını daha da artırıb. Burada hesab edilir ki, Kreml istənilən vaxt Avropaya hərbi təcavüz edə bilər. Polşanın müdafiə naziri Anton Maçereviç də qeyd edir ki, Rusiya Avropa üçün hərbi təhdid mənbəyidir.
Onun sözlərinə görə, bu fonda NATO-nun Mərkəzi və Şərqi Avropada əlavə hərbi kontingent yerləşdirməsi tarixi qərardır. Qeyd edək ki, Polşa bundan öncə də Rusiyanın Şərqi Avropa üçün əsas təhdid olması ilə bağlı bəyanat yayıb. Rəsmi Varşavanın fikrincə, Moskva istənilən an Avropa dövlətlərinə qarşı genişmiqyaslı müharibə başlaya bilər.
Bu fonda NATO Mərkəzi və Şərqi Avropada mövqelərini gücləndirir. Baltikyanı ölkələrdə hərbi qüvvələrin sayı artırılır. O da məlumdur ki, NATO Baltik regionunda əsas qüvvələrini 2017-ci ilin mayında yerləşdirəcək. NATO Hərbi Komitəsinin sədri, Çexiya Silahlı Qüvvələrinin generalı Pyotr Pavel isə qeyd edir ki, bəzi hərbi hissələr dislokasiya yerlərinə əsas qüvvələrdən öncə yerləşdiriləcək. Latviyaya Kanada, Litvaya Almaniya, Estoniyaya Böyük Britaniya, Polşaya isə ABŞ öz hərbçilərini göndərəcək. Polşada ABŞ-ın Almaniyanın Filzek şəhərindəki ikinci alayı yerləşdiriləcək. Bu alayın gələn ilin aprel ayında Polşaya gələcəyi gözlənir. Pyotr Pavel deyib ki, bu qüvvələr təlim məqsədilə göndərilmir, müdafiə, lazım gələrsə, hücum vasitəsi rolunu oynamalıdırlar.
Rusiya ilə sərhəddə yerləşən Norveçə də əlavə hərbi qüvvələr gətirilir. Qeyd edək ki, Ukraynanın Krım vilayəti ilhaq ediləndən sonra Norveçin müdafiə naziri Rusiya sarıdan narahatlığını ifadə edib. Bu fonda məlum olub ki, Birləşmiş Ştatlar Norveçin Rusiya ilə sərhədinə 330 nəfərlik hərbi heyət göndərəcək. ABŞ-ın dəniz piyadaları Vaernes hərbi bazasına yerləşəcək. Norveçin müdafiə naziri Ine Eriksen Soreide deyib ki, ABŞ əsgərlərinin onların ölkəsinə göndərilməsində məqsəd alyans daxilində operativ uyğunlaşmanı təmin etməkdir. Nazir müttəfiqlərin hərbi qüvvələrinin ölkəyə gəlişinin, Norveç ərazisində və Norveç qüvvələrilə fəaliyyətin təfərrüatlarının öyrənilməsinin ölkənin təhlükəsizliyi baxımından vacib olduğunu bildirib.
Norveç Birləşmiş Ştatlarla NATO-da müttəfiqdir və ABŞ-ın bu ölkədə hərbi avadanlığı əvvəl də var idi. ABŞ silahlı qüvvələrinin Norveçə göndərilməsi yanvar ayına planlanıb. Rusiyanın Oslodakı səfirliyi xəbəri təəccüblə qarşılayaraq, Norveç rəsmilərinin Rusiyanı təhlükə hesab etmədiklərini dəfələrlə vurğuladıqlarını xatırladıb.
Baş verənlər fonunda Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş qərargah rəisi, general-polkovnik Valeri Gerasimov deyib ki, Rusiya Müdafiə Nazirliyi ən yeni hərbi texnika və silah növləri ilə Cənub və Qərb hərbi dairələrinin qoşunlarını təchiz edəcək. O da açıqlanıb ki, hazırda cənub-qərb istiqamətində Rusiya ordusunun yeni qoşun birləşməsi - 150-ci motoatacı diviziya formalaşdırılır. Diviziya Rostov vilayətindəki üç poliqonda yerləşdiriləcək. Gələcəkdə isə Rusiya cənub-qərb istiqamətində yeni ordu formalaşdıracaq. Eləcə də Rusiya NATO-nun Baltik ölkələrinə və Polşaya hərbi qüvvələr yeritməsinə cavab olaraq qərb və cənub istiqamətlərində iki yeni diviziyanın yaradılacağını elan edib. Qərbdə isə hesab olunur ki, Rusiyanın Avropaya yaratdığı təhdidləri önləmək üçün bu ölkəni yaxın Şərqdə daha çox məşğul etmək lazımdır. İngiltərənin "The Economist" nəşri yazır ki, Mosul əməliyyatı zamanı İŞİD-in Suriyaya keçməsinə icazə verilməlidir. Nəşr qeyd edir ki, əməliyyata qatılan qruplar İŞİD-lə ölənə qədər döyüşmək məcburiyyətində qala bilər: "Buna imkan verməmək üçün İŞİD döyüşçülərinin Mosuldan çıxmasına icazə verilməlidir. Onların Şərqi Suriyaya keçidi təhlükəsiz şəraitdə təmin olunmalıdır. Mosulun qan tökülmədən təslim edilməsinin əvəzində, Şərqi Suriyada "İslam dövləti"nin mövcudluğuna icazə verilməlidir".
Qeyd edək ki, Mosul əməliyyatında İŞİD-ə Suriyaya keçmək üçün dəhlizin verilməsi fikri Rusiya tərəfindən sərt qarşılanıb. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirib ki, İŞİD üzvləri Suriyaya keçərsə, Moskva bunun qarşısını almaq üçün hərəkətə keçəcək, hətta Mosul əməliyyatına müdaxilə edəcək. Ekspertlərə görə, bunun baş verməsi bölgədə böyük güclərin müharibəsi ilə nəticələnə bilər. bu isə müharibənin Avropanın özündə də yayılmasını istisna etmir
Nahid SALAYEV
