Rusiyanın Suriyada genişlənən güc nümayişi fonunda Qərbin buna qarşı hansı addımlar atacağı barədə verilən proqnozların sayı artır. Hesab edilir ki, əslində, Qərb Yaxın Şərq siyasətində Rusiyaya uduzur. Bu durum isə daha çox amerikalıları narahat edir.
Vaşinqtonda indi çoxları Suriya müxalifətinə dəstək verməklə vəziyyəti dəyişməyin zəruri olduğunu bəyan edir. Amma ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin Suriya müxalifətinə silah çatdırılması barədə təklifi Obama administrasiyasında şübhə ilə qarşılanır. "The Washington Post" nəşri yazır ki, sözügedən məsələ dövlət başçısının milli təhlükəsizlik komandası ilə bu yaxınlarda keçirdiyi görüşdə müzakirə edilib. Amma təklif nə rədd, nə də qəbul edilib.
"The Washington Post" qeyd edir ki, loyal müxalifətin silahlandırılması və onlara hərbi təlim keçilməsi Suriya prezidenti Bəşər Əsədə təzyiq göstərməyə və onu postundan getməyə məcbur edən strategiyanın mərkəzi elementidir: "Amma Amerika məmurları bu təklifə şübhə ilə yanaşırlar. Onların fikrincə, plan müvəffəqiyyət qazanmayacaq". Təşəbbüsün tənqidçiləri həmçinin bildirirlər ki, müxalifətin silahlandırılması zorakılığı genişləndirəcək. Bundan başqa, Rusiya hərbçiləri həlak ola və bu, Moskvanı qarşıdurmaya təhrik edə bilər. Müxalifətin silahlandırılmasının tərəfdarları isə qeyd edirlər ki, Hələb itirilərsə, ABŞ tərəfindən dəstəklənən müxalifət daha etibarlı müttəfiqlər axtarmağa başlayacaq. Onlar hesab edir ki, nəticədə regionda Birləşmiş Ştatların imici pisləşə bilər. Təşəbbüsü daha çox Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Brennan və müdafiə naziri Eşton Karter dəstəkləyir. Vəziyyətlə tanış mənbələr iddia edirlər ki, Barak Obama açıq hərbi gücdən istifadənin əleyhinədir, amma bütün variantlara baxılır. Hazırda Obama administrasiyasına Suriyada hərbi fəallığın artırılması üçün təzyiqlər artır. Lakin Obama administrasiyası Suriya müxalifətinə dəstək versə, bu, Yaxın Şərqdə Moskva və Vaşinqtonun açıq hərbi qarşıdurması olacaq.
Rusiya isə Suriyada hərbi fəallığını artırır. Artıq Rusiyanın 30-a yaxın hərbi gəmidən ibarət dəniz qruplaşması Aralıq dənizinin şərq hissəsinə, Suriya sahillərinə çatmaqdadır. NATO ölkələri isə Rusiyanın Aralıq dənizində bu misli görünməmiş hərbi aktivliyini ciddi narahatlıqla izləyir. Rusiya hərbi komandanlığı elan edib ki, "Admiral Kuznetsov" təyyarədaşıyan gəmisinin başçılığı ilə Şimal donanması Aralıq dənizində yerləşəcək. Murmansk sahillərindən yola çıxan "Admiral Kuznetsov" və onu müşayiət edən gəmilər Böyük Britaniya ilə Fransanı ayıran dar Pa-de-Kale körfəzindən, La Manş boğazından keçib. Gəmiləri izləmək üçün Norveç kəşfiyyatçı təyyarələri havaya qaldırıb. Böyük Britaniyanın "Tornado" qırıcıları "Admiral Kuznetsov"un üzərindən alçaqdan uçuşlar həyata keçirib. Gəmi qruplaşmasının La Manş boğazından keçməsini Britaniya telekanalları canlı yayımlayıb. Norveç silahlı qüvvələrinin Komanda məktəbindən Tomas Slensvik bildirir ki, bu, sadəcə olaraq güc nümayişidir: "Hazırda biz Rusiya donanmasında döyüş qabiliyyətli nə varsa, hamısının Suriyaya istiqamət aldığını görürük".
BBC qeyd edir ki, gəmi qruplaşmasının, xüsusən Şimal dənizi və La Manş boğazı vasitəsilə göndərilməsi Rusiya tərəfindən Qərbə dəqiq siqnaldır:"Bütün gəmilər eyni vaxtda Aralıq dənizinin şərq sahillərində cəmləşsə, bu, soyuq müharibənin başa çatmasından sonra Rusiya tərəfindən ən irimiqyaslı cəmləşmə olacaq". Rusiya bu qədər hərbi gəmini Suriya sahillərinə cəmləşdirməsinin məqsədini açıqlamır. Lakin Qərb analitikləri ehtimal edir ki, məqsəd Suriyanın üsyançıların və radikal islamçıların nəzarətində olan ikinci böyük şəhəri Hələbə həlledici zərbəni endirməkdir. Rusiya aviasiyası həftələrdir Hələbi bombalayır, şəhər mühasirədədir və xarabalıqlara çevrilib. Rusiya aviasiyasının endirdiyi bomba zərbələri nəticəsində Hələbdə dinc əhalinin qırılması Qərbdə Moskvanın hərbi cinayətlərdə ittiham olunması ilə nəticələnib.
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova isə bildirir ki, Hələbə göndərilən humanitar yardım Qərb ölkələrinin dəstəklədiyi terrorçular tərəfindən əngəllənir: "Ən-Nüsra Cəbhəsi"ni bəsləyir, müalicə edirlər, sonra da onların mülki xalqa göndərilən ərzaq məhsulları və dərman kimi humanitar yardımı necə əngəllədiyini seyr eləyirlər. Bu vəziyyətdə BMT Təhlükəsizlik Şurasının Hələbdəki insanlıq dramına görə Rusiyanı günahlandırması saxtakarlıqdır".
Hələbin bir hissəsi mötədil müxaliflərin, bir hissəsi isə "Əl-Qaidə"yə bağlı "Ən-Nüsra Cəbhəsi"nin nəzarətindədir. Bəşər Əsədin ordusu, "Hizbullah", Rusiya muzdluları şəhərə qurudan hücum edir, havadan isə Rusiya aviasiyası və Əsədin hava qüvvələri şəhərə zərbələr endirir. Buna baxmayaraq, yaraqlıların müqavimətini qırmaq hələ mümkün olmayıb. Rusiya Müdafiə Nazirliyi bildirib ki, 1200-ə qədər yaraqlı Hələbdəki döyüşçülərə köməyə gəlib. Bu isə Hələb əməliyyatının çətin olacağını göstərir. Amma Rusiya bu əməliyyatı imici və Yaxın Şərqdəki mövqeləri baxımından uğurla sona çatdırmaqda israrlıdır.
Nahid SALAYEV
