ABŞ və Rusiyanın toqquşan maraqları Qafqaz üzərində getdikcə daha böyük təhdidə çevrilir. Çünki tərəflərdən hər biri artıq bu regionda fəal surətdə hərbi texnika cəmləşdirməklə məşğuldur. Hazırda ABŞ başda olmaqla, NATO hərbi texnikanın cəmləşdirildiyi əsas məkan qismində Gürcüstanı seçib.
Xatırladaq ki, ötən il Tiflis yaxınlığındakı Vaziani hərbi bazasında NATO-nun Gürcüstanla müştərək təlim mərkəzi yaradılıb. Mərkəzdə artıq alyansa üzv olan və NATO-nun tərəfdaş ölkələrinin hərbçiləri təlim keçib. Elə bu il Amerikanın "Abrams" tankları Gürcüstanda ABŞ-la birgə keçirilən "Noble Partner-2016" hərbi təlimlərinə cəlb edilib. Məqsədi Gürcüstan və ABŞ hərbçiləri arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi olan genişmiqyaslı Gürcüstan-Amerika hərbi təlimləri keçən ilin mayında da keçirilib. Keçənilki təlimlər üçün Gürcüstana Amerikanın ağır texnikası - 14 ədəd "Bredli" hərbi piyada maşını, logistikanın təminatı üçün maşınlar, eləcə də təlim üçün ləvazimat gətirilmişdi. Bu il keçirilən təlimlər üçün ABŞ-dan mexaniki və piyada bölüklərinin hərbçiləri gəlib. Elə həmin vaxt Rusiya buna sərt reaksiya vermişdi. Amma ABŞ Quru Qoşunlarının komandanı, general Reymond Oderino bəyan edib ki, Rusiya ilə müharibə ehtimalına görə Birləşmiş Ştatların Avropaya təcili göndərməli olduğu qüvvələrin miqdarı ciddi ölçüdə artırılmalıdır və bura Qafqaz da aid edilməlidir. Generalın bildirdiyinə görə, ABŞ ordusunun Kolorado ştatında dislokasiya olunmuş 4-cü piyada diviziyası Avropaya göndərilmək üçün hazırlıq keçir. İndi isə məlum olur ki, Pentaqon Gürcüstan ərazisində hərbi iştirakını genişləndirməyi planlaşdırır və bu məqsədlə tender elan edib. Müvafiq tender barədə Gürcüstan hökumətinin dövlət satınalmaları üzrə saytında bu ölkə ərazisində ABŞ Müdafiə Nazirliyinin maraqları çərçivəsində infrastrukturun tikintisinə dair elanda deyilir.
Məlumata görə, ABŞ ordusunun mühəndis korpusu Gürcüstan ərazisində və "Cənubi Qafqazın digər yaxın regionlarında" Pentaqonun maraqları çərçivəsində infrastrukturun yaradılması məqsədilə fərdi podratçıların cəlb edilməsi üçün biznes-planının hazırlanmasını sifariş verib. Sifarişdə qeyd olunur ki, göstərilən ərazilərdə inzibati bina və infrastruktur, o cümlədən təlim mərkəzləri, təyyarələr üçün anqarlar, yanğınsöndürmə stansiyaları, ofislər, laboratoriyalar, yeməkxanalar, texnikanın saxlanması üçün bokslar və təmir sexlərinin tikintisi tələb olunur. Lakin elanda, Gürcüstandan başqa, "Cənubi Qafqazın digər yaxın regionları" dedikdə konkret hansı ərazilərin nəzərdə tutulduğu göstərilmir. Müvafiq infrastrukturun tikintisi və dizaynı üçün müqaviləni podratçılarla 3 il müddətinə bağlamaq nəzərdə tutulur, zərurət yaransa müddət 5 ilə uzadıla bilər. Müqavilənin məbləği ildə 30 milyon dollardır. Bütün bunlar o deməkdir ki, ABŞ artıq Gürcüstanda da hərbi bazalar yaratmaq üçün intensiv hazırlığa start verir. Hazırda Gürcüstan ərazisində ABŞ-ın hərbi obyekti yoxdur. Lakin artıq vəziyyət dəyişir. Gürcüstan ərazisində ABŞ hərbi bazasının yerləşdirilməsi ideyası Pentaqonda hələ 2009-cu ildə mövcud olub. Bu ideyanı o vaxtkı vitse-prezident Dik Çeyni və bir sıra konqresmenlər dəstəkləyirdi. Lakin ABŞ administrasiyası Rusiyanın aqressiv reaksiyasından ehtiyat edərək planı təxirə salıb. İndiki durumda isə ABŞ siyasətini dəyişir və Moskva ilə açıq qarşıdurmadan çəkinməyərək Qafqaza öz hərbi qüvvələrini yerləşdirməyə hazırlaşır. Moskva isə baş verənlərdən narahat olaraq Qafqaza yeni hərbi texnika cəmləşdirir. Artıq məlumat verildiyi kimi, Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ermənistandakı 102-ci baza və Xəzər donanması da daxil olmaqla cənub istiqamətinə 350 vahid yeni hərbi texnika göndərir. Məlumata əsasən, Cənub hərbi dairəsinin qoşun hissələri hərbi texnika parkının yenilənməsi çərçivində ilin sonuna qədər 350 vahid təyyarə, gəmilər, tanklar və digər zirehli texnikalar alacaq. Konkret olaraq Rusiya Hava-Kosmik Qüvvələrinin Rostov, Kuban və Krımdakı bazalarına 30 vahid yeni, o cümlədən modernləşdirilmiş Su-30SM qırıcıları və Ka-52 zərbə vertolyotları alacaq. Qara dəniz və Xəzər donanmalarına 20 vahid gəmi, kater və təchizat gəmiləri daxil olacaq. Quru qoşunları hərbi texnikasının böyük əksəriyyəti, yəni 300 vahidə yaxın texnika isə Rusiyanın separatçı Abxaziya və Cənubi Osetiyadakı, Ermənistandakı hərbi bazalarına göndəriləcək. Bütün bunlar Qafqazda hərbi gərginliyin artacağını göstərir və bundan, təbii ki, bölgə ölkələri üçün də müəyyən təhdidlər yaranır.
Kreml eyni zamanda, cavab tədbiri olaraq, Qafqazla yanaşı NATO ölkələrinin hüdudları yaxınlığında hərbi manevrlər keçirir və ölkənin qərb sərhədlərinə əlavə qoşunlar cəmləşdirir. Lakin ekspertlərin qənaətinə görə, Rusiya ABŞ-ın Gürcüstanda hərbi baza açmasını cavabsız qoymayacaq və buna daha aqressiv reaksiya verəcək.
Nahid SALAYEV
