Bazar günü günü, 22 noyabr 2026
     

Rusiyanın türkdilli xalqları üçün də böyük problem...

Image


Suriya siyasəti üzündən...

İki böyük qonşumuz arasında şiddətlənən çəkişmənin Qafqaza da təsirsiz ötüşmədiyi birmənalı həqiqətdir. Məsələn, bəllidir ki, Azərbaycanın mövqeyi hər iki qonşumuz üçün müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Rusiyanın Şimali və Şərqi Avropa ölkələri Siyasi Tədqiqat Mərkəzinin rəhbəri Aleksandr Sıtin xatırladır ki, Türkiyənin müttəfiqi və Rusiyanın strateji partnyoru olan Azərbaycanın belə bir vəziyyətdə durumu çox ciddi maraq doğurur:
"Anlamaq lazımdır ki, Rusiya hər yerdə dondurulmuş münaqişə ocaqları saxlayır. Qarabağ da belələrindəndir. Düşünürəm ki, yaxın vaxtlarda Qarabağ münaqişəsinin kəskinləşməsini gözləmək olar. Hər halda, belə bir ssenariyə hazır olmağı məsləhət görərdim. Burada çox şey Bakının mövqeyindən asılı olacaq. Hazırkı zamanda hər iki tərəflə dost münasibətləri qoruyub saxlamaq, çətin ki, mümkün olsun. Amma hələlik Bakı bunu edə bilir".
Amma Rusiya və Türkiyə arasında ziddiyyətlər təkcə Cənubi Qafqaza təsirlə məhdudlaşmır. Proses Şimali Qafqazda da öz təsirlərini artıq hiss etdirməkdədir. Belə ki, Türkiyə və Rusiyanın Şimali Qafqazda nüfuz savaşı şiddətlənib. Rusiyanın məşhur "Soverşenno sekretno" nəşri yazır ki, burada söhbət Kabarda-Balkar, Qaraçay-Çərkəz və Adıgey respublikalarındakı etnik çərkəzlərdən gedir. Nəşr yazır ki, münasibətlər pozulandan sonra çərkəz soyqırımı haqda informasiyalar Türkiyə mediasında çıxdı.
Qeyd edək ki, XIX əsrin sonlarında, həmçinin, Stalinin dövründə çərkəzlər kütləvi şəkildə sürgün siyasəti ilə qarşılaşıb. Nəticədə minlərlə insan həlak olub. Daha sonra Türkiyəyə və müxtəlif yerlərə sürgün edilmiş çərkəzlərin müəyyən qismi öz tarixi vətəninə qayıda bilib.
"Soverşenno sekretno" qeyd edir ki, Türkiyə Şimali Qafqazdakı türkdilli xalqların dəstəyini almağa çalışır. Xatırladaq ki, bundan əvvəl Rusiyanın mədəniyyət naziri Vladimir Medinski ölkənin türkdilli subyektlərinə - Dağlıq Altay, Başqırdıstan, Yakutiya, Tatarıstan, Tuva və Xakasiyaya Türkiyənin "Türksoy" mədəniyyət təşkilatı ilə bütün əlaqələri dərhal kəsməyi tapşıran hökumət məktubunu göndərib. Məktubda deyilir ki, Rusiya Federasiyasının türkdilli subyektləri Türkiyə təşkilatı ilə bütün əlaqələri kəsməlidir.
Türk mədəniyyətinin təbliği və inkişafı ilə məşğul olan bu təşkilat keçmiş sovet respublikaları Azərbaycan, Türkmənistan, Özbəkistan, Qırğızıstan və Qazaxıstanda da fəaliyyət göstərir. Bu təşkilat 1993-cü ilin 12 iyulunda Almatıda təsis edilib və ona 14 ölkə və muxtar ərazi üzvdür. Rusiya Mədəniyyət Nazirliyindən gələn "direktiv-təklif"dən dərhal sonra Başqırdıstan, Xakasiya, Tuva və bir sıra digər türkdilli xalqlar Türksoyla bütün əlaqələri kəsdiyini elan edib. Bütün bunlar ona hesablanıb ki, Türkiyə Rusiya ilə çəkişmədə türkdilli xalqlardan öz mənafeyi naminə istifadə edə bilməsin.
"Soverşenno sekretno" qeyd edir ki, belə vəziyyətdən çərkəz icması da əziyyət çəkir. Onların bəyanatında bu xüsusda qeyd olunur":Rusiya və Türkiyənin dövlətlərarası münasibətlərinin böhran mərhələsinə qədəm qoyması bizi ciddi narahat edir. Buna görə də biz çərkəzlər məsələ ilə bağlı münasibətimizi bildirməyə ehtiyac duyduq. Biz Rusiya Federasiyasının vətəndaşlığını qəbul etmək istəyirik". Müəlliflərdən biri olan Erik Babuq isə baş verənlərə təəssüflənir: "Biz sakit yaşamaq istəyirik. Qonşu ölkələr bir-birinə düşmən oldu". Rusiyalı politoloq Arsen Bidov hesab edir ki, Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin pisləşməsi Şimali Qafqazdakı türkdilli xalqlara problemlər yarada bilər: "Lakin bu həm də Rusiyaya qarşı təhlükəli məsələdir. Çünki heç kim zəmanət verə bilməz ki, sabah bu xalqlar milli kimlik məsələsini qaldırıb Rusiyaya qarşı çıxmayacaq. Bütün bunlar, aydındır ki, Şimali Qafqazda yeni gərginliyə rəvac verə bilər.
Onsuz da burada vəziyyət o qədər də sabit deyildi. İndi məsələyə geosiyasi çalarların da əlavə olunması vəziyyəti daha da qəlizləşdirir. Xatırladaq ki, daha əvvəl də Rusiya xüsusi xidmət orqanları Türkiyə hakimiyyəti tərəfindən Rusiyadakı türkdilli və həmçinin bir sıra Şimali Qafqaz xalqlarının mədəni və dini istiqamətdəki tədbirlərinin maliyyələşdirilməsinə şübhə ilə yanaşırdılar.
Ölkə rəhbərliyi bu istiqamətdə əlaqələrdən son dövrlərdə daha çox narahatlıq ifadə edir. Bu isə vəziyyətin Şimali Qafqazda da daha gərgin məcraya daxil olmasını şərtləndirir.
Tahir TAĞIYEV




DİGƏR XƏBƏRLƏR

VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

21.11.2026 / 22:23
Rusiya raketləri Polşada gərginliyi artırdı – NATO hərəkətə keçəcəyini açıqladı...

21.11.2026 / 22:05
Prezident İlham Əliyevin Vyetnama səfəri başa çatıb

21.11.2026 / 21:24
Trampdan İranla bağlı ŞOK PLAN – gələcək Ağ Ev rəhbərlərinin də əl-qolu bağlanacaq...

21.11.2026 / 20:19
Ukrayna ilə bağlı bənd Tramp-Si-Putin bəyanatından son anda çıxarıldı... Finlandiya prezidentindən sensasion iddia...

21.11.2026 / 19:50
Zelenski Krım körpüsünü hədəf göstərdi – “Rusiya müharibənin nə olduğunu hiss etməlidir”

21.11.2026 / 19:23
İran ABŞ F-16-sını vurduğunu iddia edir – Pentaqondan açıqlama gəldi...

21.11.2026 / 19:07
Məleykə Abbaszadənin Nərmin Heydərlini işdən çıxarması ilə bağlı xəbərlərə RƏSMİ REAKSİYA...

21.11.2026 / 18:28
Leyla Əliyeva Hanoy Tiсarət və Turizm Kollecində Bakı guşəsi və Azərbaycan kulinariya zonasının açılışında iştirak edib - FOTO

21.11.2026 / 17:42
Elektron hökumıət inkişafı üzrə Azərbaycanın nəticələrini hər ölkə göstərə bilməz...

21.11.2026 / 17:12
Rusiyada miqrantlara sərt nəzarət başlayır – dekabrın 1-dən hər addımları izlənəcək...

21.11.2026 / 16:27
Britaniyanın Aİ-yə qayıtması gündəmə gəldi – Londondan gözlənilməz açıqlama...

21.11.2026 / 15:35
TRIPP layihəsinə rəsmən start verilir... Paşinyan anons etdi - Ermənistan Azərbaycan və Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşulur...

21.11.2026 / 15:34
Mehriban Əliyeva və Vyetnamın birinci xanımı Hanoyda İrs Evində olublar - FOTO

21.11.2026 / 15:05
Prezident: "Xüsusilə Vətən müharibəsi dövründə Vyetnamın verdiyi dəstəyə və ədalətli mövqeyinə görə minnətdarıq"

21.11.2026 / 15:02
"Vyetnam bizim üçün dost ölkə və strateji tərəfdaşdır" - Prezident İlham Əliyev

21.11.2026 / 14:59
"Tamamilə əminəm ki, Azərbaycan bundan da böyük inkişafa nail olacaq" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 14:56
"Azərbaycan həm Avropanın, həm də Asiyanın bənzərsiz mədəni irsini daşıyan inci hesab olunur" - To Lam

21.11.2026 / 14:53
Hanoyda Prezident İlham Əliyevin və Birinci xanım Mehriban Əliyevanın şərəfinə rəsmi nahar verilib - FOTO

21.11.2026 / 14:06
Almaniyadan İrəvana mesaj - sülh müqaviləsi üçün Konstitusiya dəyişdirilməlidir

21.11.2026 / 13:43
Trampın İranla müharibə planına maliyyə əngəli – Demokratlar Konqresə ultimatum verdi...

21.11.2026 / 13:25
Saxlanılan şəxsin üzərindən 5 kq-dan çox narkotik çıxdı

21.11.2026 / 13:14
İran təhdidi ABŞ nazirini hərbi bazaya sığınmağa məcbur etdi – Bessentdən Tehrana sərt mesaj...

21.11.2026 / 12:58
DİN narkotikə görə həbs olunan vəkil Orxan Kəngərli və digərləri ilə bağlı görüntülər yaydı - VİDEO

21.11.2026 / 12:31
Beynəlxalq Qalereyada İsrail Səfiri ilə mədəniyyət sahəsində əməkdaşliq müzakirə olunub

21.11.2026 / 12:10
Avtomobil almaq üçün götürdüyü krediti tanışı oğurladı....

21.11.2026 / 11:47
"Biz Azərbaycanı regionda daimi olaraq mühüm strateji tərəfdaş kimi qəbul etmişik" - Vyetnam Prezidenti

21.11.2026 / 11:43
Prezident İlham Əliyev: "Azərbaycan-Vyetnam münasibətləri strateji əhəmiyyət daşıyır"

21.11.2026 / 11:28
Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Prezidenti ilə geniş tərkibdə görüşü olub - FOTO

21.11.2026 / 10:14
Müdafiə Nazirliyində NATO nümayəndə heyəti ilə görüş olub

21.11.2026 / 09:36
Rusiya Türkiyənin S-400 sistemlərini üçüncü ölkəyə satması məsələsini müzakirə edir...

21.11.2026 / 09:11
Avtoxuliqanlıq edən daha bir sürücü həbs edildi

21.11.2026 / 08:51
Prezidentlər İlham Əliyev və To Lam Birgə Bəyanat qəbul ediblər, Azərbaycan-Vyetnam sənədləri mübadilə olunub - FOTO

21.11.2026 / 08:44
Prezident İlham Əliyev gürcüstanlı həmkarına başsağlığı verib

21.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyevin Hanoyda rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ