Donald Trampın razılığı ilə 24 saatlıq internet yayımı olan Tramp TV yayıma başlayıb. Amerika prezidenti Ağ Evin fəaliyyətinin işıqlandırılmasını ölkənin aparıcı televiziya şəbəkələrinə deyil, ona həvalə etmək qərarına gəlib. Tramp hesab edir ki, bu, ötən həftə gözlənilmədən jurnalistlərlə müharibədə güclü və orijinal bir addımdır. Hətta Respublikaçılar Partiyasının bir çox tanınmış üzvləri də onun fikri ilə razı deyil. Onlar dövlət başçısından kifayət qədər ehtiyatla, Konqres seçkilərindən bir ay yarımdan az bir müddət əvvəl media ilə başlayan qarşıdurmaya tez bir zamanda son qoymasını xahiş edirlər.
Tramp TV-nin artıq 3 milyon abunəçisi var. Bu, yayım üçün çoxdur, amma televiziya kanalı üçün çox deyil. Görünür, Tramp əvvəlki təcrübəsini təkrarlamağı planlaşdırır. Prezidentlik kampaniyası zamanı sosial mediadan təşviqat qadağan edildikdə, o özünün “Truth Social” sosial şəbəkəsini yaratdı. Bu şəbəkə heç vaxt çox populyarlıq qazanmadı. Buna baxmayaraq, Tramp bu işə həvəslə yanaşır və onlayn auditoriyası ilə yalnız “Truth Social” vasitəsilə ünsiyyət qurur. Prezident komandasının üzvləri Tramp TV-ni əvvəllər sosial şəbəkəni təriflədikləri, demək olar ki, eyni ifadələrlə tərifləyir və amerikalıların indi nəhayət prezidentin fəaliyyətlərini liberal senzura olmadan izləmək imkanına malik olduqlarını vurğulayırlar. Yayımın məzmunu prezidentin və Ağ Ev administrasiyasının üzvlərinin çıxışlarının yayımlarından ibarətdir. Tramp TV həmçinin köhnə videoları da nümayiş etdirir. Yayım Trampın iyul ayında Raşmor dağında etdiyi çıxışın nümayişi ilə başladı. Amerika internetində bol olan yeni layihənin rəyləri o qədər də həvəsli deyil. Tramp TV-ni tənqid edənlər arasında MAGA (Amerikanı Yenidən Böyük Et) hərəkatının tərəfdarları olan bir çox Tramppərəstlər var. Məsələn, "Patriotic Blonde" onlayn platforması ilə tanınan məşhur sağçı bloqçu Rebekka "Brek" Vorşam prezidenti "yalnız diktaturalarda mövcud olan" "dövlət televiziyası" yaratmağa cəhddə günahlandırdı. Daha az emosional şərhçilər Trampın təcrübəsini və hətta jurnalistlərlə bütün mübahisəsini prezidentin xarakteri və obyektiv amilə bağlayırlar: hazırda Ağ Evdə media əlaqələri üzrə məsul şəxs yoxdur. Avqust ayında Kerolin Levitt prezidentin mətbuat katibi vəzifəsindən istefa verdi və onun yerinə başqa bir şəxs təyin olunmadı. Həqiqətən də, Ağ Evin Trampın dinlədiyi bacarıqlı ictimaiyyətlə əlaqələr nümayəndəsi olsaydı, keçən həftə vəziyyətin bu nöqtəyə gəlməyəcəyi danılmazdır. 18 sentyabrda prezident işinin qərəzli işıqlandırılmasından bezdiyini açıqladı və üç tanınmış Amerika media orqanının - ABŞ hökumətinin fəaliyyəti barədə ardıcıl olaraq pərdəarxası məlumatlar verən Politico, Amerika liberallarının ruporu olan CNN və NBC-nin bir hissəsi olan MS NOW kabel kanalının etimadnaməsini ləğv etdi.
Hər üç media orqanı Trampın qərarının ləğv edilməsi tələbi ilə federal məhkəmə iddiası qaldırıb. Onlar söz və mətbuat azadlığını təmin edən Birinci Düzəlişə istinad edirlər. Tramp dərhal iddiadan qorxmadığını və işini istənilən apelyasiya məhkəməsində müdafiə etməyə hazır olduğunu bildirib. Prezident Amerikada onun nikbinliyinin bu qədər açıqlanmamasından dərin məyusluq hiss etməlidir. Hər halda, Trampın media müharibəsində ona dəstək verən səslər susur. Hətta Respublikaçılar Partiyasını dəstəkləməsi ilə tanınan “Fox News” belə dövlət başçısına qarşı çıxıb. CNN, NBC, ABC, SBC, eləcə də “The New York Times” və “The Washington Post” ilə birlikdə Trampın iştirak etdiyi tədbirləri işıqlandırmaqdan imtina edib. Respublikaçılar üçün daha pisi odur ki, bu boykot faktiki olaraq təkcə prezidentə deyil, həm də onun komandasının üzvlərinə şamil edilib. Bütün Amerika “Fox News”un vitse-prezident Ceyms Vensin çıxışının canlı yayımının kəsilməsinin şahidi olub. Aparıcı izah edib ki, vitse-prezident "vacib bir şey desə", yayım bərpa olunacaq. Şəbəkə əvvəllər heç vaxt belə bir şey etməmişdi. Tramp jurnalistlərlə müharibəyə başlayaraq, özünəməxsus qətiyyəti ilə çox riskli bir işə başlayıb. Onun təkidi ilə Respublikaçılar Partiyasının seçki kampaniyası prezidentin adı ilə möhkəm bağlıdır. Respublikaçılar seçicilərdən Konqres seçkilərini Trampın etimadına dair referendum kimi qəbul etmələrini xahiş edirlər. Bu arada, onun populyarlığı azalır və partiyanın təsdiq reytinqini aşağı salır. Son sorğular göstərir ki, noyabr seçkilərində respublikaçılar Konqresin hər iki palatası üzərində nəzarəti itirə bilərlər. Partiyadaxili üsyanın əlamətləri ortaya çıxır. Belə ki, konqresmen Eşli Hinson və konqresmen Mayk Rocers prezidentin xəttinə birbaşa qarşı çıxıb İranla müharibəyə dərhal son qoyulmasını tələb ediblər. Nümayəndələr Palatasının sıravi üzvlərinin fikrini hər ikisinin Senata namizəd olması daha da gücləndirir. Hinson Ayovada, Rocers isə Miçiqanda bir yerə namizəddir.
Tahir TAĞIYEV
