Türkiyə pilotsuz aparat hücumlarının artması səbəbindən Dardanel boğazından Qara dənizə doğru ticarət gəmilərinin keçidini məhdudlaşdırıb. Rusiyalı hərbi ekspert Yuri Kotenokun sözlərinə görə, türklər bütün Qara dənizi nəzarətə götürmək niyyətindədirlər və prinsipcə buna hazırdırlar. O qeyd edir ki, Ankara zahirən gəmiçilik və ticarətin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatdır, amma bunun arxasında daha çox şey var: "Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan, "mülayim bir jest"lə, "ticarət gəmilərinə artan hücumlar" fonunda, xüsusilə Rusiya və Ukrayna üçün "su moratoriumunun" şərtlərini elan etdi. Bundan əlavə, Osmanlılar moratoriuma riayət olunmasını izləmək üçün "xüsusi mexanizm" hazırlamağa və onu güclə dəstəkləməyə hazırdırlar. Niyyətlərin hər kəs üçün nəcib və zahirən "xoş" olduğu - "gəmiçilik üçün riskləri azaltmaq" və "Qara dənizdə daha çox insidentlərin qarşısını almaq"dan başqa bir şey olmadığı elan edilir".
Yuri Kotenok bildirir ki, türklər nədənsə birdən təhlükəsizliklə bağlı narahat olmağa başlayıblar və yalnız indi, Rusiya Silahlı Qüvvələri Ukrayna hərbi təchizatının Ukrayna limanlarına çatdırılmasını hava zərbələri ilə iflic etdikdən və düşməni tammiqyaslı dəniz ticarəti aparmaq imkanından məhrum etdikdən sonra "su moratoriumu" haqqında danışmağa başlayıblar. Onun sözlərinə görə, Kiyev rejimi bundan əvvəlki dörd ilin hamısında bu qabiliyyətə malik idi: "Bundan əvvəl, Ukrayna nasistlərinin sularda dominantlığı və pilotsuz uçuş aparatları və dronların təkcə Qara Dəniz Donanmasının gəmilərinə deyil, həm də Rusiya mülki gəmilərinə, eləcə də Krım və Krasnodar diyarının çimərliklərinə və limanlarına davamlı hücumları dövründə moratorium tətbiq edilmədi: Qara Dəniz Donanmasının birtərəfli çıxarılması hər kəs, ən əsası isə Qara dənizdəki əzəli düşmənlərindən etibarnamə ilə qurtulmaq üçün əla fürsət əldə edən türklər üçün məqbuldur". Ekspertin sözlərinə görə, Türkiyənin təşəbbüsü Rusiyanı Ukrayna əməliyyat teatrında boğmaq strategiyasını açıq şəkildə əks etdirir: "Su moratoriumundan" sonra Qərb tərəfindən tətbiq edilən "hava atəşkəsi" gəlir ki, bu da Kiyevin hava hücumundan müdafiə qüvvələri və vasitələrinin çatışmazlığı səbəbindən ona fayda verir. Qərb, həmçinin, Malorossiyanın hava məkanı üzərində nəzarəti ələ keçirməyə ümid edir. Bu plana görə, slavyanlar "mədəni bir icma" adı altında quruda bir-birini məhv etməli idilər. Hesab edirəm ki, bu vəziyyətdə Moskvanın inandırma və təzyiqə uymaması, tətbiq edilən şərtləri qəbul etməməsi vacibdir, yoxsa tezliklə yenidən utancverici şəkildə: "Bizi yenə aldatdılar"- deyə etiraf etməli olacaq". Kotenok türkləri Rusiyanın uzun müddətdir davam edən tarixi düşmənləri, rusları Qara dəniz bölgəsindən sıxışdırıb çıxarmaq, onları demək olar ki, Böyük Pyotrun hakimiyyəti dövrünə aid sərhədlərə geri itələmək ambisiyalarından əl çəkməyənlər kimi təsvir edir: "Buna görə də Moskva ilə Ankara arasında əsas qarşıdurma hələ qabaqdadır. Mən inanıram ki, türklərlə toqquşma qaçılmazdır. Nasist Ukraynası məğlub edilərsə və dövlətçiliyi əlindən alınarsa, bu, yalnız zaman məsələsidir. O zaman ruslar Osmanlı neoimperiyasının ambisiyalarını sakitləşdirmək üçün Bosfor və Dardanel boğazlarının mantarını türk şüşəsindən açmalı olacaqlar. Amma bu, yalnız zombi ukraynalıların proksi ordusunu məğlub etdiyimiz təqdirdə mümkündür. Əgər təslim olsaq, dayansaq və dənizdə, havada və quruda "donub qalsaq", məhv olacağıq və türklər özlərinə məxsus olanı ələ keçirməyə çalışacaqlar. Dardanel üçün vaxt yoxdur".
Tahir TAĞIYEV
