Rusiya prezidenti Vladimir Putin Yeni ildən sonra ilk açıq görüşünü keçirib. Amma nə ABŞ-nin Venesuelaya reydindən, Nikolas Maduronun ələ keçirilməsindən danışıb, nə də İranı çalxalayan, minlərlə insanın öldürüldüyü etirazlardan.
Putin baş nazir müavini ilə Rusiyanın emal sənayesini, acınacaqlı kosmik proqramını müzakirə edib. Düşünmək olardı ki, müttəfiq ölkələrdə sabitliyin bunca pozulmasına Moskva daha dinamik reaksiya verəcək. Axı Kreml onlarla illərlə isti əlaqə saxlayıb, iqtisadi, hərbi səbəbləri də olub, Birləşmiş Ştatları çıxdaş etmək niyyəti də. Ceyms Martin Nüvə Silahlarının Yayılmaması Mərkəzində Avrasiya Proqramının direktoru Hanna Notte bildirib: "Rusiyalılar bu məsələlər haqda nəsə deməlidir, amma ümumilikdə Rusiya ABŞ-ı çox açıq tənqid etmək istəmir, buna görə də Kreml və Putin tamamilə susur". Onun fikrincə, ABŞ administrasiyası öz maraqlarını hərbi vasitələrlə, həm də cəzasız qalaraq həyata keçirir və Rusiya da bunun fonunda zəif görünür: "Məncə, Rusiya ABŞ-ın hərəkət istiqamətini dəyişdirmək və ya onu müəyyən mənada dayandırmaq üçün heç nə edə bilməz. Belə bir durumda Vladimir Putin nə deyə bilər? O heç nə demir".
Yaxın Şərq üzrə ekspert Nikol Qrayevski isə Kremlin susduğunu düşünmür: "Bəlkə də, sadəcə, arxa planda nələr etdiklərini görmürük, xüsusilə də İranda". Yaxın Şərq üzrə mütəxəssis Ruslan Süleymanov isə bugünlərdə Moskvanın əsas prioritetinin Ukrayna olduğunu deyir: "Kreml hazırda tamamilə fərqli problemlərlə məşğuldur. Putin üçün Ukraynada daha bir kəndin ələ keçirilməsi Əsəd rejimini xilas etməkdən daha önəmlidir". Beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Mayk Ekkel yazır ki, keçmişdə belə bir hərbi hücum, hökumətə qarşı etirazlar, yaxud mübahisəli seçki olanda, Vaşinqton da birbaşa, yaxud dolayısı ilə qatılanda Rusiya rəsmiləri dərhal reaksiya verərdilər, təmkinli olmağa, kənar ölkələri, yəni ABŞ-ı kənar durmağa çağırardılar.
Putin 2007-ci ildə Münhendə deyirdi: "Bir ölkə, Birləşmiş Ştatlar hər sahədə milli sərhədlərini aşıb". Ötən ilin yanvarında Donald Tramp Ağ evə qayıdandan Kremlin tonu səngiyib. ABŞ xüsusi qüvvələri yanvarın 3-də Karakasda reyd keçirib Maduro və arvadını tutanda Rusiya XİN bunu "silahlı təcavüz" adlandırdı. ABŞ qüvvələri yanvarın 7-də Rusiya bayrağı ilə üzən neft tankerini ələ keçirəndə ilk reaksiya Rusiya Nəqliyyat Nazirliyindən gəldi. İranda antihökumət etirazlarına isə yanvarın 12-də Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının başçısı Serfey Şoyqu reaksiya verib, "xarici qüvvələrin İranın daxili işlərinə daha bir müdaxilə cəhdi" baş verdiyini deyib. Bir gün sonra XİN bildirdi ki, Ağ Evin Tehrana təhdidləri "qətiyyən yolverilməzdir". Con Hopkins Universitetinin Beynəlxalq Araşdırmalar Məktəbinin professoru Sergey Radçenko bildirir: "Rusiyalıların bu məsələlərə çox diqqət yetirməsinin mənası yoxdur. Vəziyyət pisləşərsə, onlar üçün çox şey etmək alınmayacaq. Buna görə də sadəcə ABŞ və İsrailin İrana mümkün zərbələri ilə bağlı fikirlərini və dualarını dilə gətirdilər, Venesuela ilə bağlı susdular". Radçenko Kremlin Tramp administrasiyası ilə münasibətini yaxşı saxlamağa çalışdığını iddia edib: "İnqilabi bir dünya qalmayıb, Kreml də buna görə hansısa liderlik roluna iddia etməkdən çox uzaqdır. Buna görə də onlar praqmatik şəkildə bu məsələlərin əhəmiyyətini azaltmağa çalışırlar. Anlayırlar ki, hay-küy salmağın onlara heç bir faydası olmayacaq, Ukrayna münaqişəsində ABŞ-a qarşı Rusiya diplomatiyasını da zəiflədə bilər". 2024-cü ilin dekabrında Rusiyanın başqa bir müttəfiqi Əsəd Suriyada qəfil devrildi. Moskva bununla Yaxın Şərqdə tərəfdaşını itirdi. Moskvanın dünyanın o biri başında yerləşən Venesuelada hadisələrə təsir etmə qabiliyyəti daha məhduddur. Venesueladan sonra Kubada kommunist hökuməti çökərsə, daha bir problem meydana gələr. Kubanın Moskva ilə əlaqələri 1960-cı illərə dayanır. Amma ekspertlər Rusiyanın bu halda da cavab verməkdə çətinlik çəkəcəyini deyirlər.
Ramil QULİYEV
