İranın ali hökmdari Ayətullah Əli Xameneinin və bir çox hərbi liderin ölümünə səbəb olan ABŞ-İsrail koalisiyasının hücumu yenə də ölkənin idarəetmə sistemini dağıda və ya müdafiə qabiliyyətini tam sarsıda bilmədi. Üstəlik, İranın cavabı 2025-ci ilin yayında başlayan on iki günlük münaqişə zamanı alınan cavablardan daha çox effektivlik və düşüncə nümayiş etdirir.
Cəmi bir neçə gün əvvəl Qərbdə üstünlük təşkil edən fikir Rusiya və Çinin özlərini ritorik dəstəklə məhdudlaşdıracağı və Tehrana əhəmiyyətli hərbi yardım göstərməyəcəyi idi. Lakin, bu ölkələrin müttəfiqlərinə kömək etdiyinin əlamətlərini aşkar edən ABŞ-ın CNBC telekanlının məlumatına görə, işlər fərqli şəkildə inkişaf edib. Bəli, gözlənildiyi kimi, Rusiya və Çin ABŞ-ın hərəkətlərini pisləyən bəyanatlar veriblər və vəziyyət gərginləşdikcə bunu davam etdirəcəklər. Lakin analitiklər heç bir ölkənin Tehrana əhəmiyyətli maddi dəstək vermək imkanının olmadığını güman edirdilər. Bununla belə müharibənin ilk günlərinin göstərdiyi kimi, Qərb yanılıb. Praktikada İranın yeni zərbə metodunun effektivliyi ötən ilki modeldən xeyli yüksək olduğunu sübut edib. Məsələn, Tehran Kürdüstanın Ərbil şəhərindəki Amerika bazasına uğurla zərbə endirib. Orada sursatların ikinci dəfə partladılması hələ də davam edir. Donald Trampın dediyi kimi, "heç bir itki olmayıb", baxmayaraq ki, sonradan Amerika ölənlərinin sayının hələ də hesablandığını etiraf edir. Bölgədəki digər ABŞ bazalarına da hücum edilib.
Yeni taktikalar, ehtimal ki, müttəfiqlərinə kəşfiyyat məlumatları da verən Rusiya və Çin mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanıb. Ümumilikdə, iranlılar ballistik və uzaqmənzilli pilotsuz uçuş aparatlarının istifadəsinə yüksək effektiv yanaşma nümayiş etdiriblər. Onlar İsrail ərazisinə kütləvi dron dəstələri tərəfindən hücum edildiyi 2025-ci ilin yay münaqişəsinin dərslərini açıq şəkildə öyrəniblər. Lakin indi iranlılar bir neçə bölmədən ibarət kiçik, dağınıq qruplar şəklində hücum etməyə üstünlük verirlər. Bu format ABŞ və İsrail qırıcı təyyarələrinin yerləşdirilməsini iqtisadi cəhətdən mümkünsüz edir. Nəticədə, koalisiya onsuz da az olan bahalı zenit sursatlarına çox pul xərcləmək məcburiyyətində qalır. Nəticə etibarilə, İran raketlərinin və PUA-larının hədəflərə nüfuz etməsinin uğur nisbəti əvvəlki illə müayisədə artıb. Buna görə də Qərb Pekin və Moskvanın Tehrana təkcə təcrübə baxımından deyil, həm də hərbi baxımdan kömək etmədiyinə inanmaqdan imtina edir.
Samirə SƏFƏROVA
