Qulamhüseyn Əlibəyli: “Tədricən iki ölkə arasında etimad qurulacaq, əlaqələr genişlənəcək”
Azərbaycanla Fransa arasında anlaşılmazlığa səbəb olan məsələlər keçmişdə qaldı. Bunu Prezident İlham Əliyev Fransanın Azərbaycanda yeni təyin olunan səfiri Sofi Laqutun etimadnaməsini qəbul edərkən bildirib.
Prezident Kopenhagendə Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla görüşünü xatırladaraq, həmin görüşün nəticəsində ölkələr arasında anlaşılmazlığa səbəb olan məsələlərin keçmişdə qaldığını deyib. İkitərəfli gündəlikdə yeni dövrün başladığını vurğulayan dövlət başçısı, ilk növbədə, insanlararası və biznes nümayəndələrinin təmaslarının, mədəni, humanitar sahələrdə əməkdaşlığın bərpasının və inkişaf etdirilməsinin önəminə toxunub. Azərbaycanla Fransanın enerji sahəsində uğurlu tərəfdaşlığı və bu xüsusda ölkəmizlə “Total” şirkəti arasında əməkdaşlığın önəmi qeyd edilib.
Belə görünür ki, Fransa ilə münasibətlər düzələrək yeni müstəviyə keçir. Ancaq maraqlıdır, iki ölkə arasında bir belə gərginlikdən sonra insanlararası, biznes əlaqələri, qarşılıqlı etimad necə bərpa olunacaq?
“Fransa artıq anlayır ki, Ermənistanı müdafiə etməklə öz maraqlarını regionda təmin edə bilməyəcək”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən sabiq millət vəkili, hüquqşünas Qulamhüseyn Əlibəyli hesab edir ki, tədricən iki ölkə arasında etimad qurulacaq, əlaqələr genişlənəcək: “Nəzərə almalıyıq ki, Azərbaycanla Fransa arasında münasibətlər 5 il əvvəl Vətən müharibəsi başlayandan sonra gərginləşib. Ondan əvvəl bu ölkə ilə yaxşı münasibətlər, geniş iqtisadi əlaqələr olub. Fransa ilə münasibətlərin gərginləşməsi, soyuqluğun yaranması Azərbaycan tərəfinin apardığı siyasətlə əlaqədar olsa da, bilavasitə ölkəmizin təqsiri üzündən baş verməyib. Azərbaycan tərəfi öz ərazilərini işğaldan azad etdikdən sonra Parisin yeritdiyi siyasət üzündən soyuqluq yaranıb. Düzdür, Fransa tarixən Cənubi Qafqazda Ermənistanı müdafiə edən ölkə olub. Hətta tarixə baxsaq görərik ki, Ermənistanın bir dövlət kimi formalaşmasında Fransa və Rusiya bərabər əsaslarla iştirak ediblər. Yəni Ermənistan daha çox Fransanın layihəsi olub, amma Rusiya da onları müdafiə edib. Ancaq Fransanın Azərbaycanla da əlaqələri qurulub. Xüsusən 1991-ci ildə Azərbaycan müstəqilliyini elan edəndən sonra. Mərhum prezident Heydər Əliyev 1993-cü ilin dekabrında prezident statusunda ilk səfərini Fransaya edib. Həmçinin illər sonra Heydər Əliyev Fondu “Luvr” muzeyinin təmirində iştirak edib. Necə deyərlər, Fransa ilə yaxşı münasibətlər olub. Bir çox siyasilər fransız ordeni ilə təltif olunub. Ancaq Vətən müharibəsində Fransa prezidenti Emmanuel Makronun açıq şəkildə Ermənistanın təcavüzünə haqq qazandırması münasibətlərin pisləşməsinə səbəb oldu. Azərbaycan da qalib ölkə olaraq Makrona adekvat cavab verib. Fransanın müstəmləkəçilik siyasətini beynəlxalq tədbirlərin timsalında ifşa edib. Görünür, Azərbaycanın artıq Cənubi Qafqazda və bütövlükdə Yaxın Şərq münasibətlərində yaxından iştirakı, regionumuzda sülh sahibinə çevrilməsi Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı layihələrin reallaşması rəsmi Parisi öz mövqeyini dəyişməyə az-çox məcbur edir. Fransa artıq anlayır ki, Ermənistanı müdafiə etməklə öz maraqlarını regionda təmin edə bilməyəcək. Gec də olsa, artıq bunu başa düşürlər. İndiki dövrdə çalışırlar ki, Fransa da Orta Dəhlizdən, Zəngəzur dəhlizindən faydalana bilsin. Bu, həm Fransanın geosiyasi maraqlarına uyğun gəlir, həm də iqtisadi maraqlarına. Azərbaycan dəfələrlə bəyan edib ki, Zəngəzur dəhlizini ayrı-ayrı dövlətlərin maraqlarına qurban verə bilmərik. İştirak etmək istəyirlərsə, buyursunlar. Ona görə də Fransa tədricən Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırır. Azərbaycan üçün də bu şəkildə münasibətlərin qurulması əlverişlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
