Tural İrfan: “Qəbiristanlıqlarda ümumi nizam, qaydalar yaratmaq üçün mütləq yeni, mütərəqqi qanunun qəbil edilməsinə ehtiyac var”
Azərbaycanda qəbir daşlarının fərqli formada hazırlanmasına başlanılıb. Artıq bir çox qəbir daşında QR koda rast gəlmək mümkündür.
Qeyd edək ki, bu kodu oxudaraq foto, video və ölən şəxs barədə səsli məlumat ala bilmək mümkündür. Həmçinin, 3D ölçülü baş daşı da hazırlanır. Lazer texnologiyası və 3D modelləmə ilə portretlər daha canlı görünür.
Məzar daşlarına QR kod çəkilişini həyata keçirən rəssam Səbuhi Quluzadə bildirib ki, həmin QR kodlar 15x15-ə ölçüdə hazırlanır və qiyməti 450 manatdır: “Prosesin belə baha olmasının səbəbi proqramçıların video kadrları yığmasını ucuza həyata keçirməməsidir. Əgər sifarişçi bütün məlumatları özü yığıb hazır şəkildə təqdim edərsə, o zaman təkcə QR kodun qiyməti 50 manata başa gəlir".
Maraqlıdır, məzar daşında bu cür qurğulara, QR kodlara ehtiyac varmı? Ümumiyyətlə, dində bu doğru hesab oluna bilərmi?
“Qəbirin üstündə QR kod kimi israfçılığa səbəb olan vasitələr qoymaq, yaxud digər müasir avadanlıqlardan istifadə edərək hoqqalar etmək həm dinimizə, həm də milli adətlərimizə müxalifdir, görməmişlikdir”
Ilahiyyatçı Tural İrfan “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirib ki, məzar daşlarına QR kod yerləşdirmək dini ənənələrə və qaydalara ziddir: “İsraf və bidətdir. Bidət, dinə sonradan əlavə olunan qondarma, faydasız işlərə deyilir. Belə şeylərin hamısını dəllalalar artıq pul qazanmaq, ağılsız adamların hesabına varlanmaq üçün dəbə salır. Qara mərməri də Sovet dövrünün sonlarında ermənilər dəb saldı. Heç bir müsəlman ölkəsində bizdəki qədər qara, bahalı mərmərlərdən qəbir daşı qoyulmur. Sadə daş, yaxud hansısa bərk materialdan qəbir itməmək üçün nişangah qoymaq lazımdır. Üstünə də ad, soyad, tarix yazılır, vəssalam. Yoxsa məzarlıqda muzey açmağa, dəbdəbə yaratmağa lüzum yoxdur. Səmavi dinlərin hamısında dəbdəbəli, ehtişamlı qəbir düzəltməyə mənfi yanaşılır. Xüsusən xristianlarda qəbir çox sadə olur. Hətta tanınmış böyük şəxsiyyətlərin qəbri belə sadədir. Nədənsə, müsəlman daha çox şan-şəhrətə, dəbdəbəyə meyllidir. Halbuki, bizim Peyğəmbər ən sadə həyat yaşayıb, qəbrini də vəsiyyət edib ki, üstünü dörd barmaqdan hündür etməsinlər. Qəbrin üstündə QR kod kimi israfçılığa səbəb olan vasitələr qoymaq, yaxud digər müasir avadanlıqlardan istifadə edərək hoqqalar etmək həm dinimizə, həm də milli adətlərimizə müxalifdir, görməmişlikdir. Ölünün xatirəsini yaşatmaq üçün bulaq tikmək, yol çəkmək, ağac əkmək, kasıba, yetimə yardım etmək olar. Qəbristanlıqlarda ümumi nizam, qaydalar yaratmaq üçün mütləq yeni, mütərəqqi qanunun qəbil edilməsinə ehtiyac var. Bu saat məzarlıqlarda xaosdur. Kim nə qədər istəsə o qədər torpaq tutur, nə boyda istəsə qəbir daşı düzəldir. Belə özbaşınalıq olmaz. Standart qəbir daşları və hamı üçün eyni qaydalar olmalıdır. Səliqəli, sıra ilə, eyni boyda daşlar qoyulmalıdır. İnsanlar hələ tam mədəniləşməyib, sıra növbəsinə duranda necə pərakəndə durur, necə xaos yaradırlarsa, qəsəbələrdə evlər necə əcaib tikilirsə məzarlıqda da eyni qaydadır. Din xadimləri camaatı maarifləndirməlidir. Daha əjdaha nağılları lazım deyil, belə məsələləri məsciddə, yasda təbliğat apararaq camaata anlamalıdırlar ki, QR kod o biri dünyada lazım olmur, orada yaxşı əməl işə keçir...”.
Günel CƏLİLOVA
