Oktyabr diplomatik marafonu Azərbaycanın müstəqil və çoxşaxəli xarici siyasətinin uğurlu davamı oldu
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev oktyabr ayının birinci ongünlüyündə üç mühüm birliyin toplantısında iştirak edib.
Dövlət başçısı Avropa Siyasi Birliyinin (ASB) Kopenhagendə keçirilən zirvə toplantısında, Türkdilli Dövlətlər Təşkilatının (TDT) Qəbələdəki sammitində və Düşənbədə MDB dövlət başçılarının görüşündə iştirak edib.
Kopenhagen zirvəsində Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Prezident İlham Əliyevə yaxınlaşıb. Bu, son aylarda Parisin sərt ritorikasından sonra gözlənilməz addım idi. Görünür, Makron da anlayır ki, bölgədə Azərbaycanın mövqeyi dəyişməzdir və Bakı ilə danışmadan Cənubi Qafqazda heç bir siyasi təşəbbüs mümkün deyil.
Hər üç sammitdə dövlət başçısı geniş məruzə ilə çıxış edib. Sonuncu toplantıda isə Azərbaycanla münasibətləri son zamanlar soyuyan Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşüb. Nəticədə iki dövlət arasındakı münasibətlərdə müsbət istiqamətdə xeyli dəyişikliklər baş verib.
Bu təşkilatların - ASB, TDT və MDB-nin - hər biri müəyyən məkanda ciddi siyasi və iqtisadi təsir gücünə malikdir. Azərbaycanın həm Avropa, həm Asiya məkanında tanınan siyasi birliklərdə və inteqrasiya formatlarında fəal iştirakı dövlətimiz üçün yaxın gələcəkdə hansı perspektivlər vəd edir?
Baki-xeber.com-a görə, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin oktyabr ayının birinci ongünlüyündə ardıcıl olaraq üç mühüm beynəlxalq toplantıda – Avropa Siyasi Birliyinin Kopenhagendə keçirilən zirvəsində, Türkdilli Dövlətlər Təşkilatının (TDT) Qəbələdəki sammitində və Düşənbədə MDB dövlət başçılarının görüşündə iştirakı ölkənin çoxvektorlu diplomatiyasının növbəti təzahürü oldu. Bu görüşlər coğrafi baxımdan fərqli olsa da, Azərbaycanın həm Qərb, həm türk dünyası, həm də postsovet məkanında formalaşmış siyasi xəttinin ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə sürdürdüyünü nümayiş etdirdi.
Kopenhagendə baş tutan Avropa Siyasi Birliyi zirvəsi Azərbaycanın Avropa ilə dialoq xəttini qorumaq niyyətini bir daha göstərdi. Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun İlham Əliyevə yaxınlaşması isə son aylarda Parisin sərt ritorikasından sonra diplomatik çevrələrdə gözlənilməz jest kimi dəyərləndirildi. Bu addım göstərdi ki, Qərb, xüsusilə də Fransa, Cənubi Qafqazda Azərbaycanın mövqeyini nəzərə almadan regionda heç bir siyasi təşəbbüs həyata keçirə bilməz. Avropa Siyasi Birliyində Azərbaycanın iştirakı enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat marşrutları və regional sabitlik kimi sahələrdə Bakının əhəmiyyətini artırır. Cənub Qaz Dəhlizi və yaşıl enerji ixracı ilə bağlı planlar, eləcə də Azərbaycanın Avropa üçün etibarlı tərəfdaş kimi rolu bu platformada daha aydın şəkildə ifadə olundu.
TDT-nin Qəbələdə keçirilən sammiti Azərbaycanın türk dünyasındakı lider mövqeyini bir daha təsdiqlədi. Bu toplantı həm siyasi, həm iqtisadi, həm də mədəni müstəvidə inteqrasiyanın dərinləşməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Sammitdə enerji, ticarət, nəqliyyat və müdafiə sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə qərarlar qəbul edildi. Zəngəzur dəhlizinin və Orta Dəhliz layihəsinin reallaşması türk dövlətlərini birləşdirən strateji infrastruktur kimi Azərbaycanın rolunu daha da möhkəmləndirə bilər. Bakı artıq regionda kommunikasiya, logistika və enerji təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından birinə çevrilib. Türk dövlətləri ilə bu yaxınlaşma həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan Azərbaycanın beynəlxalq dayaqlarını gücləndirir, onu yalnız regional deyil, eyni zamanda Avrasiya məkanında aparıcı aktora çevirir.
MDB-nin Düşənbədə keçirilən zirvəsində isə Azərbaycan Prezidenti ilə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında baş tutan görüş xüsusi diqqət çəkdi. Son aylarda iki ölkə münasibətlərində müşahidə olunan soyuqluq bu görüşlə müəyyən qədər aradan qalxdı. Putin AZAL təyyarəsi ilə bağlı məsuliyyəti tanımaq və günahkarların cəzalandırılması niyyətini bildirdi, bu isə Moskvanın münasibətləri normallaşdırmaq istiqamətində konkret addım atmağa hazır olduğunu göstərdi. Azərbaycanın MDB çərçivəsindəki fəaliyyəti, xüsusilə iqtisadi və təhlükəsizlik məsələlərində iştirakının davamı, onu regionda balans yaradan mühüm oyunçu kimi saxlayır. Bakı burada da praqmatik, qarşılıqlı maraqlara əsaslanan siyasət yürüdür.
Bütün bu diplomatik fəallıq Azərbaycanın xarici siyasətində əsas prinsip olan balansın qorunmasına xidmət edir. Ölkə həm Qərb, həm Şərq, həm də postsovet məkanında tərəfdaşlıq əlaqələrini inkişaf etdirərək geosiyasi təzyiqlərdən sığortalanır. Bu, eyni zamanda Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə siyasi çəkisini artırır, iqtisadi əlaqələrini diversifikasiya edir və regional sabitliyə öz töhfəsini verir. Qısa müddət ərzində üç fərqli məkanda – Avropada, Qafqazda və Orta Asiyada keçirilən sammitlərdə İlham Əliyevin fəal iştirakı göstərdi ki, Azərbaycan artıq yalnız regional dövlət deyil, beynəlxalq diplomatiyada mövqeyi qəbul edilən və təşəbbüsləri nəzərə alınan ölkədir.
Nəticə etibarilə, oktyabr diplomatik marafonu Azərbaycanın müstəqil və çoxşaxəli xarici siyasətinin uğurlu davamı oldu. Qərblə dialoq, türk dünyasında inteqrasiya və Rusiya ilə praqmatik münasibətlərin inkişafı bir məqsədə – Azərbaycanın suverenliyinin, təhlükəsizliyinin və beynəlxalq nüfuzunun möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Bu xətt yaxın gələcəkdə də Azərbaycanın regional və qlobal səviyyədə artan rolunun əsas dayağı olaraq qalacaq.
Dəniz NƏSİRLİ
