çərşənbə günü, 19 mart 2025
     

Fransa Əlcəzair qəhrəmanlarının nəşini və 90 min qiymətli əşyanı niyə qaytarmır?..

Image

Sədrəddin Soltan: "Makron o mənəviyyatın, o nəciblik, ağayanalıq xasiyyətinin daşıyıcısı deyil ki, Afrikadan Fransa müstəmləkəçilərinin oğurlayıb gətirdiyi tarixi-mədəni irs nümunələrini geri qaytarsın"

Fransanın hələ də davam edən müstəmləkəçilik siyasətinin ifşa edilməsi istiqamətində Bakıda başlayan proses artıq dünyanın müxtəlif ölkələrində davam etdirilir. 

Bildiyimiz kimi, bu günlərdə Bakı Təşəbbüs Qrupu İstanbulda keçirtdiyi "Dekolonizasiya: İntibahın oyanışı" adlı konfransın ardınca vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları adından beynəlxalq kampaniya başladıb.

Petisiyada Fransa Prezidenti Emmanuel Makrona müraciət edilərək, Fransanın Afrikadan oğurladığı 90 mindən artıq maddi-mədəni əsərlərin mənşə ölkələrinə qaytarılması tələb olunur.

Afrika ölkələrindən müstəmləkə dövründə oğurlanmış, talan edilmiş 90 mindən çox mədəni sərvət hazırda Fransa muzeylərində nümayiş olunur. Sahara regionu ölkələrindən oğurlanmış tarix və mədəniyyət əşyalarının aqibəti isə bəlli deyil.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron 2017-ci ildə afrikalı gənclərlə görüş zamanı bildirib ki, Afrikanın mədəni sərvətləri Afrikada sərgilənməlidir və 5 il müddətində hər bir mədəni, tarixi əşyanın geri qaytarılacağına söz vermişdi.

Həmin vaxtdan 7 il keçməsinə baxmayaraq, Makron vədinə əməl etməyib.

Parisin Quai Branly Muzeyində sərgilənən 70 min artifaktın üçdə ikisinin 1885-1960-cı illərdə Afrikadan oğurlanmış mədəni mülkiyyət nümunələri olması barədə araşdırmalar mövcuddur.

Fransa keçmiş müstəmləkələrindən oğurladığı sərvətləri geri qaytarmamaq üçün qanunvericiliyini sərtləşdirib. Bu səbəbdən restitusiyanın həyata keçirilməsinin qarşısı süni şəkildə, bürokratik yollarla alınır.

İlkin olaraq, hətta Avropanın digər keçmiş müstəmləkə ölkələrində də tətbiq edilən kredit sistemi ilə müqavilə əsasında mədəni sərvətlər müvəqqəti olaraq bir neçə illik mənbə ölkələrində yerləşən muzeylərdə sərgilənə bilər.

Bakı Təşəbbüs Qrupu tələb edir ki, Fransa hökuməti qanunvericiliyinə dəyişiklik etməli, oğurladığı artefaktları mənbə ölkələrinə geri qaytarmalı və qanunsuz mülkiyyətçi kimi tarixi əsərlərin qanuni mülkiyyətçisi olan ölkələrə təzminat ödəməlidir.

Fransanın Afrikadan, eləcə də digər müstəmləkələrindən qarət edib gətirdiyi 90 min mədəniyyət, incəsənət yadigarını indiyə qədər qaytarmamağının səbəbi nədir? Makron niyə belə edir?

Ekspertlər qeyd edir ki, vaxtilə fransızlar müstəmləkələrdən 90 minə yaxın artifaktı, maddi mədəni irs nümunələrini qarət edib Fransaya gətiriblər. Onlar qeyd edirlər ki, Makronun 2017-ci ildə  afrikalı gənclərlə görüşdə onlara aid mədəni irs nümunələrinin qaytarılacağı barədə verdiyi vədi yerinə yetirməməsi onun nə qədər qeyri-ciddi bir siyasətçi olduğunu bir daha sübut edir. Bugünə qədər  90 min artifaktın qaytarılmaması Fransa dövlətinin əsl simasını ortaya qoyur. 

Ekspertlər bildirir ki, rəsmən təsdiqlənib ki, Parisin Quai Branly Muzeyində sərgilənən  eksponatların böyük bir hissəsi müstəmləkələrdən qəsb olunaraq gətirilmiş maddi mədəni irs nümunələridir. 

Bu mövzu haqda təhlil apararkən bir məsələni də qeyd etmək yerinə düşərdi. Fransa yalnız mədəni qarətlə məşğul olmayıb, hətta Mərakeşin, Əlcazairin milli qəhrəmanlarını belə aparıb türmələrdə öldürüb. Amma indiyə qədər onların nəşini də geri qaytarmayıb. Milli qəhrəmanlarının qalıqlarını Əlcəzair xalqı tələb edir, amma Fransa özünü eşitməzliyə vurur. 

Qeyd edək ki, keçən ilin iyulunda Prezident İlham Əliyev Qoşulmama Hərəkatının Əlaqələndirmə Bürosunun Nazirlər görüşündə bildirib: "Fransanın soyqırımlarla dolu hakimiyyəti dövründə 1,5 milyona yaxın əlcəzairli qətlə yetirilib. Hələ də Paris muzeyində əlcəzairli azadlıq döyüşçülərinin kəllə sümükləri müharibə qənimətləri kimi saxlanılır".

Bunun utancverici və iyrənc hərəkət olduğunu deyən Prezident Əliyev qeyd edirdi: "Biz Fransa Prezidenti Emmanuel Makrondan həmin qəhrəmanların qalıqlarını Əlcəzairə təhvil verməsini tələb edirik".

Prezident İlham Əliyev həmin görüşdə Fransanın öz müstəmləkə keçmişinə, qanlı müstəmləkə cinayətlərinə və soyqırımı aktlarına görə Qoşulmama Hərəkatına üzv olan Afrika, Cənub-Şərqi Asiya ölkələrindən və digər ölkələrdən üzr istəməli olduğunu da diqqətə çatdırmışdı.

Azərbaycan Prezidenti haqlı olaraq soruşurdu ki, niyə Fransa o milli qəhrəmanların nəşini qaytarmır? Əlcəzair xalqı da vaxtilə Fransaya aparılıb edam olunmuş qəhrəmanların nəşini tələb edir, amma Fransa vermir ki, vermir. 

"Fransanın Afrikadan oğurladığı, talan edib gətirdiyi tarixi-mədəni eksponatlar, artifaktlar bu gün Makron dövlətinin çörək ağacıdır" 

Orta Doğu Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Sədrəddin Soltan "Bakı-Xəbər"ə şərhində "Fransa dünyanın müstəmləkə dövlətlərindən biri olub. Xüsusən Fransa imperiyası ifadəsindən daha çox Fransa müstəmləkə imperiyası ifadəsi işlədilir. Çünki müstəmləkəçilik sümürgəçilik deməkdir. İnsanların əməyini, insanların mədəniyyətini, insanların varlığını sümürmək, istismar etmək, özününküləşdirmək kimi xüsusiyyətləri Fransa imperiyası, Fransa müstəmləkəsi özündə daşıyır. Əslində bu xüsusiyyət Avropa müstəmləkə ölkələrinin hər biri üçün xarakterikdir. Məsələn, vaxtilə faşist Almaniyası da keçmiş SSRİ ərazisindən xeyli tarixi mədəniyyət abidələri, mədəni irs nümunələri aparmışdı. Əgər o müharibədə SSRİ qalib gəlməsəydi, faşizm qalib gəlsəydi Berlin tarixi muzeylər şəhərinə çevrilə bilərdi. Fransa prezidenti Makron  müstəmləkəçi düşüncəli imperatorların, dövlət başçılarının "layiqli" davamçısıdır. Makron o mənəviyyatın,  o nəciblik, ağayanalıq xasiyyətinin daşıyıcısı deyil ki, Afrikadan Fransa müstəmləkəçilərinin oğurlayıb gətirdiyi tarixi-mədəni irs nümunələrini geri qaytarsın" - deyə bildirdi.

S.Soltan qeyd etdi ki, əvvəllər Fransa Afrika ölkələrinin var-dövlətini talamaqla güclənir, qüdrətlənirdi. Onun sözlərinə görə, indi də ordan oğurladığı tarixi maddi-mədəniyyət eksponatlarını, artifaktları muzeylərində nümayiş etdirməklə pul qazanır. "Öz ərazilərində müxtəlif muzeylər yaradıb və orada o nümunələri sərgilməklə pul qazanır. Fransanın Afrikadan oğurladığı, talan edib gətirdiyi tarixi-mədəni eksponatlar, artifaktlar bu gün Makron dövlətinin çörək ağacıdır. 

Bu gün də Fransa müstəmləkəçiliyin, pis əməllərin hesabına öz büdcəsini formalaşdırır. Fransa prezidenti Makron öz vətəndaşlarına da verdiyi vədlərə əməl etməyib. Məsələn, sosial sahə ilə bağlı çoxsaylı vədlər verib, bugünə qədər ona əmçəl olunmur. Odur ki, Makron Fransanın neokolonialist siyasətini davam etdirir və keçmiş müstəmləkə ölkələrinə də yalan vədlər verməklə frankofonyanı ayaqda saxlamağa çalışır" - deyə S.Soltan əlavə etdi. 

İradə SARIYEVA



VİDEO

Paşinyanın aparatı Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığını təxribata çəkir... - VİDEO

İran üzərindən Naxçıvana gedən yol Zəngəzur dəhlizi adlandırıla bilməz, cənab Uraloğlu... - VİDEO

Küçə və səkilərə qanunsuz qırmızı lent çəkən mağaza sahibləri cəzalanacaq... - VİDEO

İran yeni pulun üstünə Qarabağ rəmzləri vurdu...

Ermənistan sülhə ən yaxın olduğumuz vaxt sərhədlərə təcavüz edir - kimin planıdır...

Ermənistan Qarabağda Azərbaycana qarşı etdiyi bu cinayət faktlarından yayına bilməz - Bakı məhkəməsində ifşa...

SON XƏBƏRLƏR

19.03.2025 / 00:25
Ukraynada “qismən atəşkəs” qərarı... Putin Trampla görüşdən dərhal sonra orduya əmr verdi...

18.03.2025 / 23:42
Paşinyanın aparatı Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığını təxribata çəkir... - VİDEO

18.03.2025 / 21:09
ABŞ-İsrail-Ərəb dünyası məkanında Azərbaycan təsirli iqtisadi-siyasi gücə çevrilir...

18.03.2025 / 20:52
Simonyan Azərbaycanın və Ermənistanın konstitusiyasını Venesiya komissiyasına göndərməyi təklif edir...

18.03.2025 / 20:37
Trampın xüsusi elçisi Bakıya niyə gəlmişdi - İbrahim sazişi və Bakı-İrəvan sazişi ilə bağlılıq...

18.03.2025 / 20:23
Avropa İttifaqı Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesini yenə pozur...

18.03.2025 / 20:07
USAİD-in Azərbaycan səhiyyəsində şübhəli layihələri araşdırıla bilər...

18.03.2025 / 19:52
Ərdoğan Trampla son söhbətində Qəzza məsələsinə necə yanaşdı...

18.03.2025 / 19:38
Azərbaycan-ABŞ-İsrail strateji əməkdaşlığı Ermənistanı qorxuya saldı...

18.03.2025 / 19:25
Putin xüsusi elçini 8 saat gözlətməklə Trampa mesajlar verdi...

18.03.2025 / 19:11
Mərkəzi Asiya - Avropa İttifaqı sammiti Azərbaycana müstəsna ehtiyac yaratdı...

18.03.2025 / 18:57
Qlobal Bakı Forumu gənclərimizə stimul verdi...

18.03.2025 / 18:44
AMEA-nın 80 illiyi qeyd ediləcək

18.03.2025 / 18:42
İran yeni pulun üstünə Qarabağ rəmzləri vurdu...

18.03.2025 / 18:31
Ermənistan sülhə ən yaxın olduğumuz vaxt sərhədlərə təcavüz edir - kimin planıdır...

18.03.2025 / 18:30
Zakir Həsənov Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan Ordusunun şəxsi heyətini təbrik etdi

18.03.2025 / 18:28
Türkiyənin tarixi irsi xüsusi örtüklə mühafizə olunacaq

18.03.2025 / 18:26
Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri şəhid ailələri ilə görüşdü

18.03.2025 / 18:18
"Rusiya, Azərbaycan, Ermənistan işçi Qrupu "yatmış " vəziyyətdədir" - Rusiyadan təklif

18.03.2025 / 18:14
Ermənistan hüquqi məsələyə görə Bakıya siyasi təzyiqlərə başlayıb...

18.03.2025 / 18:11
Vardanyanın məhkəməsində ondan çox zərərçəkmiş şəxs ifadə verdi - FOTO

18.03.2025 / 18:05
"Kəlbəcərdə o heykəli qoyun" - Kəlbəcər sakini İlham Əliyevdən çox maraqlı xahiş etdi...

18.03.2025 / 17:59
Trampın müşaviri Bakıda məhkəməsi gedən ermənilərin statusu ilə bağlı ciddi yanlışa yol verdi...

18.03.2025 / 17:46
ABŞ-ın Almaniyadan çıxarılan 151 hərbi texnikası 1-2 ay Ermənistanda qalacaq...

18.03.2025 / 17:33
Azərbaycana böhtanlar atan erməni “Lemkin institutunun sirri” açıldı - işdə terrorçu Teyliryanın adı keçir...

18.03.2025 / 17:19
Ermənistan Qarabağda Azərbaycana qarşı etdiyi bu cinayət faktlarından yayına bilməz - Bakı məhkəməsində ifşa...

18.03.2025 / 17:06
"Azərbaycanda hicabla gəzənlər döyülür, həbs olunur" - İrandan gələn ağ yalan...

18.03.2025 / 17:04
DMX əməkdaşları “Miqrasiya orqanlarında qulluqda fərqlənməyə görə” medalı ilə təltif edildi

18.03.2025 / 17:03
Prezident İlham Əliyev Novruz bayramı münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi

18.03.2025 / 16:52
XİN-dən Paşinyanın ofisinin sərhəddə atışma ilə bağlı bəyanatına cavab - Ermənistan hökuməti izahat verməlidir...

18.03.2025 / 16:48
Britaniya Azərbaycanla Ermənistanı sülh razılaşmasını tezliklə imzalamağa çağırdı

18.03.2025 / 16:43
Heç vaxt ölmür qəhrəman!

18.03.2025 / 16:34
“Tramp özünü mafiya başçısı kimi aparır”

18.03.2025 / 16:32
Netanyahu məhkəməyə ifadə verməyə getmədi, əvəzinə Qəzzanı bombaladı...

18.03.2025 / 16:20
Əhliman Əmiraslanov Milli Məclisdə vətəndaşları qəbul etdi

18.03.2025 / 16:15
Ukrayna Kurskda qalan əsgərlərini bölgədən çıxara bilmir - ruslar irəliləyir...

18.03.2025 / 16:07
Qusar xəstəxanasında pasiyentlərə vaxtı keçmiş dərmanlar verilib? - TƏBİB araşdırma aparır...

18.03.2025 / 15:50
Ölkə ərazisində qəzalı binalarla bağlı müşavirə keçirildi - FOTO

18.03.2025 / 15:40
Dövlət Komitəsində vətəndaşların qəbulu keçirilib

18.03.2025 / 15:23
Polis PUA-ilə ölkəyə narkotiklərin daşınmasının qarşını aldı - FOTO

18.03.2025 / 14:50
Tramp bunu da etdi – Putinlə birləşib dezinformasiya yayırlar...

18.03.2025 / 14:43
Tramp Zelenski ilə qəsdən mübahisə etdiyini etiraf edib

18.03.2025 / 14:40
Xankəndidə uzunluğu minlərlə metr olan tunel-zirzəmi aşkarlandı - FOTO

18.03.2025 / 14:17
Şabranda əməliyyat - Murad Məmmədov 4 kq narkotiklə tutuldu

18.03.2025 / 14:02
Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinə aid videomateriallar yaymış şəxs istintaqa cəlb edildi

18.03.2025 / 13:55
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ağdərədən paylaşım edib - FOTO/VİDEO

18.03.2025 / 13:48
Polis Şəkidə əməliyyat keçirdi, 26 kq narkotik və psixotrop maddə ələ keçirildi - FOTO

18.03.2025 / 13:41
Serbiyadakı aksiyalar baş nazirin istefasıyla nəticələndi - ölkədə “rəngli inqilab” gözlənilirmi?

18.03.2025 / 13:33
Kiyev narahatdır - Tramp Odessanın Rusiyaya verilməsi ilə razılaşa bilər...

18.03.2025 / 13:18
Mediator ola bilməyən şəxslərin əhatə dairəsi genişləndirilir

18.03.2025 / 13:10
Россия доказывает, что Азербайджан прав на 100% - ПРЯМАЯ ТРАНСЛЯЦИЯ

18.03.2025 / 12:57
Respublika Endokrinoloji Mərkəzinin vəzifəli şəxslərinə cinayət işi açıldı...

18.03.2025 / 12:44
ABŞ Yəməndə iranlı hərbçiləri də bombaladı...

18.03.2025 / 12:35
Tramp-Putin görüşündən əvvəl şok xəbər yayıldı - ABŞ Krımı Rusiya ərazisi kimi tanıyacaq...

18.03.2025 / 12:28
Prezident və Birinci xanım Suqovuşanda məscidin açılışında iştirak ediblər - FOTO

18.03.2025 / 12:19
Suqovuşanda yaşayış kompleksi istifadəyə verildi - FOTO/YENİLƏNDİ

18.03.2025 / 12:04
Azərbaycanda xüsusi karantin rejiminin müddəti uzadıldı

18.03.2025 / 11:33
Ordumuzun mövqeləri yenidən atəşə tutuldu

18.03.2025 / 11:20
Ukrayna ABŞ üçün “müttəfiqdən müştəriyə” çevrilib

18.03.2025 / 11:17
Milli Məclis iclas keçirir - 14 məsələ müzakirəyə çıxarılıb

18.03.2025 / 11:10
Daha 2 itkin-şəhidin dəfn mərasimi olacaq

18.03.2025 / 11:09
Vüqar Rəhimzadə: Novruz qalib, bütövləşən Azərbaycanımız, xalqımız üçün yeni müjdələrin başlanğıcı olacaq

18.03.2025 / 11:05
Azərbaycanda daha bir ana doğuş zamanı öldü

18.03.2025 / 11:03
Trampın köməkçisi Bakıdan nə tələb edir? - CANLI

18.03.2025 / 11:00
Bu axşam ilk Qədr gecəsidir

18.03.2025 / 10:33
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdərənin Həsənriz kəndində sakinlərlə birlikdə Novruz tonqalını alovlandırıblar - FOTO/YENİLƏNDİ

18.03.2025 / 10:32
Azərbaycan ötən il terror hadisəsi qeydə alınmayan ölkələr sırasında

18.03.2025 / 10:27
Hərbi ekspert Ukraynada atəşkəs ideyasını utopiya adlandırır

18.03.2025 / 10:20
Bu rayonda çörək sexinin fəaliyyəti dayandırıldı

18.03.2025 / 10:15
Prezident İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva Sərsəng su anbarından Ağdərənin Umudlu kəndinə gedən avtomobil yolunun açılışında iştirak ediblər - FOTO/YENİLƏNDİ

18.03.2025 / 10:14
Zərdabda "Mercedes" aşıb, sürücü hadisə yerində ölüb

18.03.2025 / 10:06
Bunlardan istifadə qadağandır! - FHN ilaxır çərşənbə ilə əlaqədar əhaliyə müraciət edib

18.03.2025 / 10:00
Israil hərbçiləri yenidən Qəzzanı qana boyadı

18.03.2025 / 09:30
Zelenskidən sonra Ağ Ev indi də fransızlardan minnətdarlıq tələb edir

18.03.2025 / 09:24
Ermənistan dinc durmur - yenə mövqelərimizi atəşə tutublar

18.03.2025 / 09:20
Bu gün Kennedinin ölümü ilə bağlı sənədlər yayımlanacaq - Tramp elan etdi!

18.03.2025 / 09:16
Bu gün İlaxır çərşənbədir

18.03.2025 / 09:12
Bu xəbəri oxusanız, qazlı içkilərə həmişəlik lənət oxuyacaqsınız...

18.03.2025 / 09:06
Ukrayna bölünür: - “ABŞ Krımı Rusiya ərazisi kimi tanımaq fikrindədir”

18.03.2025 / 09:00
"Hər həftə hər iki tərəfdən 2500 əsgər ölür" - Trampdan Ukrayna və Putin açıqlaması

18.03.2025 / 08:42
MM-in deputatları hökumətə "milli təhlükəsizliyə zidd təklif verdilər"...

Qlobal Bakı Forumu gənclərimizə stimul verdi...

XƏBƏR ARXİVİ