Fransa prezidenti Emmanuel Makron xarici siyasətində və bir ölkə rəhbəri kimi açıqlamalarında hələ çox naşı olduğunu bir daha isbata yetirdi. İndi Qərb ölkələri bir-birinin ardınca Makronun səhvini düzəltməyə çalışırlar.
Qeyd edək ki, Parisdə Avropa liderlərinin sammiti keçirilib. Makron bildirib ki, Parisdə keçirilən tədbirdə Qərb ölkələrinin quru qoşunlarının Ukraynaya göndərilməsinin mümkünlüyü müzakirə edilib: "Düzdür, Avropa quru qoşunlarının Ukraynaya göndərilməsi ilə bağlı heç bir konsensus yoxdur, lakin məqsədimizə çatmaq üçün heç nə istisna edilməməlidir. Rusiya bu müharibədə qalib gələ bilməz". Bu fonda Kreml Kiyevin avropalı müttəfiqlərinə xəbərdarlıq edib ki, Ukraynaya qoşun göndərmək Rusiya və NATO arasında müharibənin qaçılmazlığına gətirib çıxaracaq. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Makronun açıqlaması ilə bağlı suala cavab olaraq deyib ki, NATO ölkələrindən Ukraynaya müəyyən kontingentlərin göndərilməsi imkanının müzakirəsi faktının özü çox vacib yeni elementdir: "Bizə ehtimaldan deyil, Rusiya ilə NATO arasında birbaşa münaqişənin qaçılmazlığından danışmaq lazım olacaq". Bütün bunlar fonunda Avropa ölkələri bir-birinin ardınca Makronun Ukraynaya qoşun yeritmək ehtimalını rədd edib. Almaniya kansleri Olaf Şolz qeyd edib: "Ukrayna torpaqlarında Avropa dövlətləri və ya NATO dövlətləri tərəfindən oraya hərbçi göndərilməyəcək. NATO və Avropa İttifaqı ölkələri Ukraynaya qoşun göndərməmək barədə razılığa gəliblər". Praqada Çexiyanın baş naziri Petr Fiala və onun ölkədə səfərdə olan polşalı həmkarı Donald Tusk hökumətlərinin belə bir addım atmağı düşünmədiyini bildiriblər. Fiala Tuskla birgə mətbuat konfransında deyib: "Mən əminəm ki, biz Rusiyanın təcavüzündən sonra getdiyimiz dəstək yollarını inkişaf etdirməliyik. İnanıram ki, başqa üsul və ya yollara əl atmağa ehtiyacımız olmayacaq". Tusk da bildirib ki, Polşa öz qoşunlarını Ukrayna ərazisinə göndərməyi planlaşdırmır: "Qərb qoşunlarının Ukraynaya göndərilməsinin mümkünlüyü ilə bağlı iştirakçılar arasında heç bir istək yoxdur". NATO-nun rəhbəri Yens Stoltenberq deyib ki, alyans müttəfiqləri Ukraynaya görünməmiş dəstək verir: "Biz bunu 2014-cü ildən etdik və genişmiqyaslı müdaxilədən sonra gücləndirdik. Lakin NATO-nun Ukraynaya qoşun yerləşdirilməsi planı yoxdur". Ağ Evin Milli təhlükəsizlik şurasının nümayəndəsi Edrien Uotson da bildirir ki, Birləşmiş Ştatlar Ukraynaya qoşun göndərməyəcək. Sözçünün sözlərinə görə, prezident Bayden ABŞ-ın Ukraynaya döyüşmək üçün qoşun göndərməyəcəyini açıq şəkildə söyləyib. İsveç də Makronun dediklərini təkzib edib. Bildirilib ki, bir ölkə dünyanın istənilən nöqtəsinə ordu göndərirsə, bu, NATO-nun ümumi qərarı deyil: "Emmanuel Makron NATO-nun yox, Fransanın Ukraynaya qoşun göndərib-göndərməməsini müzakirə edə bilər. Əgər bir ölkə dünyanın başqa yerinə qoşun göndərmək istəyirsə, bu, NATO-ya təsir etmir. Fransanın ənənəsi İsveç ənənəsi deyil". BMT də dünya siyasətçilərini Ukrayna ətrafında vəziyyətin pisləşməsinə səbəb ola biləcək ritorikadan çəkinməyə çağırır.Təşkilatın baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrik bildirib: "Münaqişə başlayandan bəri biz vəziyyəti gərginləşdirə biləcək çoxlu ritorika gördük. Bizim çağırışımız dəyişməyib. Belə ritorikadan qaçmaq lazımdır". Slovakiyanın baş naziri Robert Fiko da bildirib ki, ölkəsi Ukraynaya qoşun yeritmək niyyətində deyil. Macarıstanın xarici işlər və xarici iqtisadi əlaqələr naziri Peter Siyarto da qoşunların Ukrayna ərazisinə daxil edilməsinə qəti şəkildə qarşı çıxıb. O, həmçinin vurğulayıb ki, ölkəsi Kiyevə silah göndərmək niyyətində belə deyil. Nazirin sözlərinə görə, münaqişəni genişləndirmək yox, dayandırmaq lazımdır. Finlandiya da öz ordusunu Ukraynaya göndərməyi planlaşdırmır. Bunu ölkə prezidenti Sauli Niinise deyib. İtaliyanın xarici işlər naziri Antonio Tajani Makronun NATO qoşunlarını Ukraynaya göndərmək planlarını rədd edib. O, İtaliya ölkəsinin Rusiya ilə müharibə aparmadığını vurğulayıb. Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının sədr müavini Dmitri Medvedyev Makronun Avropa hərbi qüvvələrinin Ukraynaya yeridilməsinin mümkünlüyü barədə açıqlamasını şərh edərkən maraqlı məqamlara toxunub: "Fransa prezidenti, silahlı qüvvələrin Ali Baş Komandanı və Andorra şahzadəsi Emmanuel Jan-Mişel Frederik Makronun eyni anda iki problemi yaranıb: əvvəlcə onun başına at təpib, sonra isə "dilinin qadağası" sıradan çıxıb". Medvedyev bu "xüsusi idiomu" onun üçün seçdiyini bildirib, çünki bu, səfeh reaksiyalara meylli insanlara münasibətdə istifadə edilir: "Makronun Fransanın nüvə arsenalını bütün istəkli avropalılarla bölüşmək istəyini də nəzərə alsaq, deyə bilərik ki, onun "özünü buraxması" uzunmüddətli və ağrılı xəstəlikdəndir". Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova isə Makronun NATO qoşunlarının Ukraynaya göndərilməsi təklifinə belə cavab verib: "Fransa prezidenti Emmanuel Makron Ukraynanı müdafiə etmək üçün "Şarlman II" SS diviziyasını təşkil etmək niyyətindədir". O, nasist Almaniyasının lideri Adolf Hitlerin bunkerini müdafiə edən Fransa diviziyasının taleyini xatırladıb, qeyd edib ki, Makron nə dediyini bilmir.
Tahir TAĞIYEV
