Ukrayna böhranının Qarabağ münaqişəsinə təsiri...

Tarix: 19.02.2015 / 03:55
Bölmə: Siyasət

Qərbin Qarabağ münaqişəsinin həllində maraqlı olmadığı fikri haradan yaranır?

Gərgin vəziyyətin hökm sürdüyü Ukraynada baş verən olayların MDB məkanında mövcud münaqişələrə hansı formada təsir göstərəcəyi indi müxtəlif siyasi dairələrdə, araşdırma mərkəzlərində xüsusi müzakirə predmetidir. Bununla bağlı fərqli fikirlər səslənir və hesab edilir ki, əslində, Ukrayna hadisələrinin postsovet məkanında konfliktlərə təsiri mövcuddur.
Bununla bağlı tanınmış politoloq və münaqişələr üzrə təhlilçi, Rusiya Humanitar Universitetinin dosenti Sergey Markedonov Novqorod şəhərində Beynəlxalq və Regional Siyasət Mərkəzinin təşkil etdiyi tədbirdə maraqlı fikirlər səsləndirib. O vurğulayır ki, Ukraynada baş verən hadisələr postsovet məkanında mövcud münaqişələrə bu və ya digər şəkildə təsir göstərir: "Hadisələrin Dnestryanı münaqişəyə təsiri danılmazdır, Qarabağ münaqişəsinin həlli perspektivləri isə böyük narahatlıq doğurur".
Ekspertin sözlərinə görə, Ukrayna münaqişəsi Dnestryanı bölgəyə ciddi təsir göstərib: "Belə ki, bu ərazidə 405 kilometr ümumi sərhəd mövcuddur. Dnestryanı münaqişədə Ukraynanın rolu artır. Ukrayna və Rusiya Dnestryanı münaqişədə sülh prosesinin tərəfləri kimi çıxış edirdi, lakin iki ölkə arasında hazırda yaranmış vəziyyətdə bunu demək çətindir".
Sergey Markedonov Qarabağ münaqişəsinin xüsusi narahatlıq doğurduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, bu, Minsk formatında Qərb və Rusiyanın səylərini koordinasiya edə bilməsinə yaxşı bir nümunə idi. O, Qarabağ münaqişəsinin həlli səyləri çərçivəsində yeniləşdirilmiş Madrid prinsiplərinə dair konsensusun və müxtəlif yanaşmaların əldə edilə bildiyi məqamları vurğulayıb. "Rusiya və Qərb arasında bu gün mövcud qarşıdurmaya görə ATƏT-in Minsk Qrupunun diplomatlarının qrupun formatından kənarda baş verənlərdən özlərini təcrid etməsi çox çətin olacaq". Onun sözlərinə görə, münaqişədə vasitəçilik edən tərəflərin mövqelərində qeyri-müəyyənlik risqlərin artmasına gətirib çıxarır. "Buna 1994-cü il mayın 12-də atəşkəsin tətbiq edilməsindən sonra onun ən ciddi şəkildə pozulması dəlalət edir". Abxaziya və Cənubi Osetiyadan danışan ekspert deyib ki, Ukraynada böhran bir tərəfdən Gürcüstanın Avropa Birliyi ilə assosiativ saziş imzalamasını sürətləndirib. Lakin buna cavab olaraq Rusiya və Abxaziya arasında müttəfiqlik və strateji tərəfdaşlığa dair razılaşma imzalanıb: "Rusiyanın Abxaziya və Cənubi Osetiyaya və ümumiyyətlə bütün de-fakto dövlətlərə münasibəti fərqlidir. Rusiyanın bütünlüklə postsovet məkanı ilə bağlı heç bir universal yanaşma tərzi yoxdur".
Əslində, Ukraynaya görə, Rusiya və ABŞ arasında yaranan ziddiyyətin Qarabağ münaqişəsinin həllinə də təsir göstərməsinə dair səslənən fikirlərin sayı sürətlə artır. Rusiya İctimai Palatasının üzvü Sergey Markov indiki durumda münaqişənin ATƏT-in Minsk Qrupu formatında həllinin çətin olduğunu qeyd edir: "Münaqişənin ATƏT-in Minsk Qrupu formatında həllini görmürəm. Çünki orada ABŞ var və daim prosesi bloklamaqla məşğuldur. Kim Rusiyanın əngəl olduğunu düşünürsə, o, Amerika agentidir. Rusiya bu bölgədə müharibənin olmasında maraqlı deyil. SSRİ dövründə Azərbaycan da, Ermənistan da müttəfiq idi və münaqişə yox idi. Düşünürəm ki, hər iki ölkə yenidən Avrasiya İttifaqında təmsil olunsa, münaqişənin həllində böyük irəliləyiş əldə olunar". Rusiya Siyasi Təhqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Yevgeni Bujinski də indiki şəraitdə Qərbin Qarabağ münaqişəsinin həllində elə də maraqlı olmadığını bildirir. Onun sözlərinə görə, Qərb üçün əsas məsələ Dağlıq Qarabağda hərbi əməliyyatların başlanmamasıdır: "Qərb Azərbaycanla Ermənistan arasında yeni müharibənin başlanmasını istəmir. ABŞ regiondakı "status-kvo"nun saxlanmasının tərəfdarıdır. ABŞ-da və Avropada güclü olan erməni lobbisinin bu işdə rolu böyükdür. Erməni lobbisi Qərbdə hakimiyyətə siyasi təzyiq göstərə bilir. Nəzərə alaq ki, Azərbaycanın da enerji resursları Qərb üçün olduqca əhəmiyyətlidir. ABŞ Azərbaycana və ümumiyyətlə Cənubi Qafqaz regionuna Avropanı enerji resursları ilə təmin edəcək alternativ ərazi kimi baxır. Ona görə də, Qərb regionda "status-kvo"nun saxlanmasında maraqlıdır".
Lakin təbii ki, belə vəziyyət Azərbaycanı qane etmir və bu hal münaqişənin hərbi müstəvidə çözülmə ehtimalını artırır. Digər tərəfdən, həqiqətən də Qarabağ münaqişəsinin çözümü üçün Qərb Ukraynadakı kimi fəallıq nümayiş etdirmir. Sloveniya DövlətŞurasının sədri Mitya Bervar bunu belə şərh edir ki, Ukraynada baş verən hadisələr Dağlıq Qarabağda baş vermiş hadisələrdən fərqlənir: "Hər bir münaqişənin öz tarixi, xüsusiyyəti və hər iki xalqın narahat olduğu bir sıra həssas nöqtələri var".
Onun sözlərinə görə, Sloveniya Dövlət Şurası bütün mədəni və tarixi məqamları nəzərə almaqla bu problemlərin həllinə kömək edə bilərdi: "Yuqoslaviyada da müharibə olmuşdu, xüsusilə Sloveniya müstəqillik uğrunda 11 günlük müharibə yaşayıb. Biz bu müharibədən sonra danışıqlar masası arxasına oturduq və hər şey barədə razılığa gəldik".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 19.05.2026 / 14:27

DOST Mərkəzlərinin bahalı icarə obyektlərində oturmasının anlamı nədir?..

Tarix: 19.05.2026 / 13:04

İran Amerikanı "gözlənilməz əks-ssenarilər"lə hədələdi...

Tarix: 19.05.2026 / 10:29

Paşinyan seçki toplantısında Qarabağ klanına bağırdı - “…siz gedib ölməli idiniz”…

Tarix: 19.05.2026 / 10:26

WUF13: Azərbaycanın beynəlxalq arenada yeni uğuru

Tarix: 19.05.2026 / 09:10

Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında WUF13-ün açılış mərasimi ilə bağlı videoçarx paylaşılıb - VİDEO

Tarix: 19.05.2026 / 09:06

Prezident: "Yaxın Şərqdə baş verən hadisələr müəyyən dərəcədə hər kəsə təsir edir"

Tarix: 19.05.2026 / 09:03

"Bizimlə əməkdaşlığa başlamaq istəyən ölkələrin müraciətlərinin sayı da artmaqdadır" - Prezidenti

Tarix: 19.05.2026 / 08:55

Prezident İlham Əliyev “Euronews” televiziyasına müsahibə verib - FOTO/VİDEO

Tarix: 18.05.2026 / 22:06

Paşinyan Azərbaycanla sülh üçün “qarant” institutundan imtina etdi...

Tarix: 18.05.2026 / 21:30

WUF-13 üçün yeni təcrübə - azad rayonlarda “yaşıl model”...

Tarix: 18.05.2026 / 21:18

Bakıda WUF13 çərçivəsində Liderlər Sammiti keçirildi

Tarix: 18.05.2026 / 20:45

Kremldən Azərbaycanın “3+3” formatına gecikmiş “qayğı dəstəyi”...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 14.05.2026 / 20:35

2-ci Qarabağ müharibəsini yarımçıq dayandırmağa çalışan ölkələr... təzyiqlər keçmədi...

Tarix: 14.05.2026 / 17:22

Keçmiş hakimlərin vəkil işləməsi hüquq dövlətçiliyinə ziddir...niyə?...

Tarix: 09.05.2026 / 17:38

Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şükürbəyli kəndinə köçən sakinlərlə görüşdü - FOTO/YENİLƏNDİ

Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası Azərbaycan mədəniyyətinin dünyada təbliğinə böyük töhfələr verəcək