“İrəvan və Bakı təmasların dinamikasını müəyyənləşdirir və gələcək sülh müqaviləsinin məzmununu müəyyənləşdirir”. Bunu Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov RİA “Novosti”yə müsahibəsində “Rusiya Ermənistan və Azərbaycanın yaxın aylarda sülh müqaviləsi imzalamasına ümid edirmi” sualına cavabında bildirib.
Lavrovun sözlərinə görə, Ermənistan və Azərbaycan arasında mümkün sülh müqaviləsinin imzalanması ilə bağlı sual danışıqlar aparan tərəflərə verilməlidir: “Bu sualı danışıqlarda iştirak edən tərəflərə, yəni Bakı və İrəvana vermək daha məqsədəuyğun olardı. Məhz onlar təmasların dinamikasını təyin edir və gələcək sülh müqaviləsinin məzmununu müəyyənləşdirirlər. Həm Azərbaycan, həm də Ermənistanla strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətləri olan Rusiya azərbaycanlı və erməni dostlarımızın maraqlı olduğu formada və həcmdə bu prosesə hər cür dəstək verir”.
Rusiyanın belə mövqe tutması sülh sazişinin hazırlanması və tezliklə başa çatdırılması perspektivinə necə təsir edir? Axı faktiki olaraq belə mövqe tutmaq o deməkdir ki, heç vaxt iki tərəf arasında razılaşma olmayacaq. Çünki Ermənistan təkid edəcək ki, orada Qarabağla bağlı maddə olsun. Azərbaycan prezidenti əvvəldən bəyan edib ki, sülh sazişində Qarabağla bağlı bir kəlmə də ola bilməz. Çünki status məsələsi yoxdur. Demək sülh sazişini iki ölkənin üzərinə atırsa, bu o deməkdir ki, Rusiya sülh sazişinin imzalanmamasını istəyir. Belə bir qənaətə gəlməyə əsas varmı?
“Belə bir mövqedən çıxış edən ölkə iki ölkə arasında sülh sazişinin imzalanmasında heç vaxt maraqlı olmaz”
Məsələyə münasibət bildirən hərbi ekspert İbrahim Rüstəmlinin fikrincə, belə bir qənaətə gəlmək üçün tam əsas var: “Cünki Rusiyanın sülh sazişi məsələsində ikibaşlı mövqeyi apaçıq ortadadır. Rusiya, hər zaman olduğu kimi, təcavüz edən Ermənistanla təcavüzə məruz qalan Azərbaycana eyni mövqedən yanaşır. Əslində isə əksər hallarda Ermənistanın tərəfini tutur. Bu və ya digər formada Qarabağda separatizmə haqq qazandırır. Rusiya Vladimir Putinin prezidentliyi dövründə çeçenlərə divan tutdu. Orda məlum prosesləri qan gölündə boğdu. Rusiya çoxmillətli ölkədir. Necə olur ki, orada hansısa belə hal baş verəndə onu separatizm kimi təqdim edirlər, Qarabağda erməni separatizminə isə belə yanaşmırlar? Rusiya ara-sıra rəsmən bəyan edir ki, Qarabağın status məsələsi sonrakı dövrə saxlanılmalıdır. Belə bir mövqedən çıxış edən ölkə Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh sazişinin imzalanmasında heç vaxt maraqlı olmaz. Kimsə özünü aldatmamalıdır. Tarixən Qarabağda erməni separatizminin arxasında Rusiya dayanıb. Rusiyanın bundan regionda var olmaq üçün alət kimi istifadə etməsi hər kəsə bəllidir. Ona görə də özümüzü aldatmamalıyıq. Rusiya sülh sazişində maraqlı olsaydı, Vətən müharibəsi vaxtı bütün Qarabağın separatçılardan təmizlənilməsinə mane olmazdı. Əksinə, buna səy göstərərdi. Lavrovun açıqlaması onu göstərir ki, Rusiya Azərbaycanla Ermənistan arasında qarşıdurmanın sonsuza qədər davam etməsində, gərginliyin qalmasında maraqlıdır. Ona görə də Rusiyanın tərəflər arasında vasitəçilik səylərinə inanmaq olmaz”.
Vidadi ORDAHALLI
