“Zəngəzur dəhlizi artıq reallıqdır. Zəngilan rayonunun ərazisindən keçən həm dəmir yolu, həm avtomobil yolu, nəinki Azərbaycanın əsas hissəsini Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirəcək, eyni zamanda, beynəlxalq yükdaşımaları üçün yeni bir yol olacaq, beynəlxalq bir yol olacaq.
Ona görə və eyni zamanda, keçmiş məcburi köçkünlərin rahatlığı üçün biz dörd və altı zolaqdan ibarət olan avtomobil yolunu sürətlə inşa edirik. Bu yolun hissə-hissə istifadəyə verilməsi gələn ildən başlayacaq”. Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev Vahid Hacıyevi prezidentin Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonuna daxil olan Zəngilan rayonunda xüsusi nümayəndəsi təyin olunması ilə əlaqədar videoformatda qəbul edərkən bildirib.
Horadizdən Zəngilana dörd və altızolaqlı magistral avtomobil yolunun çəkildiyini qeyd edən dövlət başçısı deyib ki, bu yol tam yeni və daha əlverişli marşrutla keçir. Həm vətəndaşlar bu yolla rahat gedib-gələcəklər, həm də beynəlxalq yükdaşıma məsələləri öz həllini tapacaq: “Bununla yanaşı, Zəngilandan Qubadlıya və Qubadlıdan Laçına bir çox zolaqdan ibarət yol çəkilir. Bu da Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonundakı rayonlar arasında birləşməni təmin edəcəkdir. Dəmir yoluna gəldikdə, hazırda bizim sonuncu dəmir yolu infrastrukturu olan bu istiqamətdə stansiyamız Horadizdir. Horadizdən Ağbəndə gedən dəmir yolunun inşası artıq sürətlə aparılır və əminəm ki, gələn il tam istismara veriləcəkdir. Bu da həm vətəndaşlar üçün, həm də beynəlxalq yükgöndərənlər üçün çox əlverişli bir infrastruktur olacaqdır”. Qeyd edək ki, Prezidentin barəsində bəhs etdiyi dəmir yolu Horadiz-Ağbənd xəttidir. Hələ 2021-ci il fevralın 14-də prezident İlham Əliyev tərəfindən təməli qoyulan layihənin 2023-cü ildə yekunlaşdırılması planlaşdırılır. Bir daha xatırladaq ki, Horadiz-Ağbənd dəmir yolu Zəngəzur dəhlizinin bir hissəsi kimi nəzərdə tutulur. Azərbaycan öz ərazisində bu dəhlizlə bağlı yolların inşası istiqmətində müvafiq addımlar atsa da, Ermənistan tərəfindən səs-soraq yox idi. Amma erməni politoloq Edqar Elbakyan bu günlərdə “facebook” səhifəsində maraqlı bir məlumat paylaşıb. O qeyd edir: “Təkrar edim, 11 gün əvvəl Ermənistan əhalisinin ödədiyi vergilərlə Mehri ərazisində türk dəhlizinin tikintisinə başlanılıb. Bu, kollaborasionistlərin 2021-ci ilin fevralında Baş Qərargah hadisələri zamanı onları hakimiyyətdə saxlamaq müqabilində türklərə ödədikləri hərbi cərimədir. İndi mübarizəyə qalxmamaq Ermənistanın bu rüsvayçılığına, məhvinə razı olmaq deməkdir”. Qeyd edək ki, Ermənistanda türk dəhlizi deyilərkən məhz Zəngəzur dəhlizi nəzərdə tutulur. Belə bəlli olur ki, artıq Ermənistanda da dəhlzin inşası istiqamətində müvafiq addımlar atılır.
Ermənistan parlamentinin Avropa inteqrasiya komissiyasının sədri Arman Yeqoyan da etiraf edir ki, Zəngəzur dəhlizinin açılmasını Azərbaycandan başqa böyük güclər də istəyir. Bu səbəbdən Ermənistan prosesin qarşısını ala bilməz: “Zəngəzurda supergüclərin maraqları kəsişir. Zəngəzur geosiyasi və strateji tarazlıq üçün vacibdir. Zəngəzur supergüclərin maraqlarının kəsişdiyi əsas nöqtədir. Bizim vəzifəmiz orada maraqların partlamasına imkan verməməkdir”. Ermənistanın Respublikaçılar Partiyasının üzvü Karine Əcəmyan da əslində məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “Bu günlərdə Ermənistanda bir qrup insan indiki hakimiyyətə qarşı etirazlar keçirir, Paşinyan və onun komandasını devirmək istəyir, guya bunların hamısı Ermənistan naminə edilir. Amma gözüaçıq cəmiyyətin üzvləri tam olaraq anlayır ki, bu etirazların arxasında duran sərkisyançılar, köçəryançılar, qərbyönlülər, ruspərəstlərin ən əsas məqsədi taxtdır. Erməni xalqı avam, axmaq xalq deyil. Nəyin necə olduğunu biz ilk gündən görürük. Hamımız anlayırıq ki, bütün bu baş verənlər yaxın gələcəkdə azərbaycanlılar və türklərin İrəvan küçələrində rahat dolaşacaqlaqlarından, Qarabağ və Zəngəzurun isə tam olaraq Bakının nəzərəti altında olacağından xəbər verir. Bu prosesi dayandıra biləcək heç nəyimiz yoxdur. Xalqımız müharibə istəmir. Məhz bu səbəbdən o yuxarıda adların çəkdiyimiz robertçilər, serjçilər heç nəyə nail ola bilməyəcəklər. Biz anlayırıq ki, Nikol nə qədər zəif siyasətçi olsa da, respublikasını tam olaraq yoxa çıxmaqdan qoruya biləcək”. Stokholm Təhlükəsizlik və İnkişaf Siyasəti İnstitutunun (ISDP) direktoru Svante Kornel isə bu dəhlizin region üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirir: "Azərbaycan-Ermənistan münaqişəsinin həll olunması region üçün yeni mərhələnin başlanğıcı deməkdir". Onun fikrincə, regionda yaranmış yeni reallıqlar Ermənistanı əvvəlki fikirlərindən daşınmağa vadar edib: “Ermənistan qonşularını işğal etməyə yox, onlarla təmas qurmağa başlamalıdır. İşğal olunmuş Azərbaycan torpaqları azad olunmayana qədər Ermənistanda da müəyyən daxili proseslər başlaya bilməzdi. Regionda bu mənada kommunikasiyaların açılması yeni imkanlar yaradacaq. Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsilə bağlı faciəvi hadisələr Şərqlə Qərb arasında ticarət əlaqələrini pozdu, nəticədə alternativ marşrutlara ehtiyac artdı. Zəngəzur dəhlizinin açılması bu mənada dəyərli töhfə ola bilər”.
Tahir TAĞIYEV
