Xəbər verildiyi kimi, Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan arasında görüş keçirilib. Görüşdə bir sıra məsələlər mazakirə olunub. O cümlədən, tərəflər Qarabağda təhlükəsizlik məsələlərini müzakirə ediblər.
Bütün bunlarla yanaşı,Vladimir Putinin Nikol Paşinyanla görüşdə səsləndirdiyi iki məqam ziddiyətli məna kəsb edir. Putin görüşdə dedi ki, Qarabağda hələ çox problem var. Çox problem nə deməkdir və bununla Putin nə demək istəyir? Nəyə işarə edir? Putin daha sonra əlavə etdi ki, Paşinyanla Qarabağın təhlükəsizliyi məsələsini müzakirə edəcək: “Əlbəttə ki, bizim diqqətimiz təhlükəsizlik məsələləri, o cümlədən Qarabağla bağlı olacaq. Çox problemlər qalmaqdadır, mən sizinlə razıyam”.
Qarabağın təhlükəsizliyinin Ermənistana nə dəxli var ki? Təhlükəsizlik məsələsi müzakirə olunursa, bu Ermənistanla deyil, Azərbaycanla olmalıdır. Ona görə ki, Qarabağ Azərbaycan ərazisidir.
“Putin Paşinyanın vasitəsilə Azərbaycana mesaj göndərir ki, sən demə Qarabağda problemlər qalmaqdadır”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyevin sözlərinə görə, Putinin öz təşəbbüsü ilə Paşinyanı görüşə çağırması özündə bir neçə amili ehtiva edir: “İlk növbədə, Ukraynada davam edən böhran səbəbindən, demək olar ki, beynəlxalq siyasi aləmdən təcrid edilən Rusiya prezidenti özünə dəstək axtarışındadır və həmin dəstəyi əsasən postsovet məkanında arayır. O, eyni zamanda dəqiqləşdirmələr aparır və əslində Qərbin vasitəsilə hakimiyyətə yiyələnmiş, amma buna baxmayaraq müttəfiqi olan Ermənistanın hansı tərəfdə dayanmasını öyrənmək istəyir. Putin-Paşinyan görüşünün görünməyən tərəflərindən biri də onun Azərbaycana bir mesaj ötürməsi ilə əlaqələndirilə bilər. Belə ki, Rusiya prezidenti Ermənistanın baş naziri ilə görüşü zamanı Qarabağla bağlı hələ çox problemin qaldığını iddia edib və bu vasitə ilə rəsmi Bakıya ismarıcını göndərib. Habelə, onun Paşinyanla Qarabağın təhlükəsizliyini müzakirə etməsi barədə fikirləri də birmənalı olaraq bir sıra ziddiyyətli nüansları qabardır, önə çıxarır və eyni zamanda düşündürür. Baxın, hələ 44 günlük müharibə dövründə Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olduğunu deyən Putin indi nədənsə Azərbaycanın suveren ərazisinin “təhlükəsizlik məsələlərini” Ermənistanın baş naziri ilə müzakirə edir və bu, əslində yolverilməz və arzuolunmaz bir faktordur. Yəni Azərbaycanın ərazisini başqa bir dövlət başçısı ilə müzakirə etmək artıq müəyyən siqnalların verilməsi kimi də qiymətləndirilə bilər. Halbuki, Ukrayna böhranı davam edərkən Azərbaycan yalnız Rusiya ilə imzalanmış müttəfiqlik prinsiplərinə deyil, həm də regional qonşuluq prinsiplərinə sədaqət nümayiş etdirməklə öz şimal qonşusuna qarşı yönəldilmiş çoxsaylı sanksiayalara qoşulmur, ticari və iqtisadi əlaqələrini saxlayır. Hesab edirəm ki, Rusiya məhz bu reallıqları dəyərləndirməyi bacarmalı və Azərbaycanın maraqlarına toxuna biləcək hər hansı bəyanatlar səsləndirməkdən yayınmalıdır. Mövcud vəziyyətdə isə biz, təəssüf ki, həmin məqamları müşahidə etmirik”.
Politoloq deyir ki, Azərbaycan bütün ölkələrlə balanslı xarici siaysət aparır: “Özünün xarici siyasətində dəqiq, ölçülmüş və qərəzsiz korrektələr edərək nəticələrə varır, ən əsası isə, daim ədalətli seçimlərin üzərində dayanır. Ukraynanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tanıyan Azərbaycan orada baş verən fəlakətin, böhranın aradan qaldırılması yönündə özünün humanitar yardımlarını həyata keçirir və görünür, bu kimi yanaşmalar Rusiyanı qıcıqlandırır. Amma buna da heç bir əsas, zəmin yoxdur. Əgər Rusiyada bənzər böhranlar yaşansaydı Azərbaycan bu ölkəyə də tərəddüd etmədən öz humanitar və s. dəstəklərini göstərərdi və məhz bu məqamın Moskva tərəfindən ya qəbul edilməməsi, ya da anlamaq istənməməsi sadəcə təəssüf doğura bilər. Açığını desəm, bu Rusiyada qıcıq yaradır. Ona görə də Putin Paşinyanın vasitəsilə Azərbaycana mesaj göndərir ki, sən demə Qarabağda problemlər qalmaqdadır. Bəli, Rusiya müharibənin dayanması və s. məsələlərdə öz vasitəçiliyini reallaşdırdı, amma bu o demək deyil ki, bundan sonrakı proseslərdə Moskva Bakının maraqlarına əks olan hər hansı addımlar atsın, qərarlar versin, bu yolverilməzdir. Üstəlik, Rusiya sülhməramlı kontingentinin də Qarabağda öhdəsinə düşən vəzifələrini tam şəkildə icra etməməsi, üçtərəfli bəyanatda əks olunmuş 4-cü bəndin – qanunsuz erməni silahlılarının oradan çıxarılması yönündə ümumiyyətlə aktivlik göstərməməsi, əksinə, separatçıların hələ də səngərlərdə qalmaları, mühəndis-istehkam və dayaq məntəqələrinin qurulmaları kimi məsələlərə göz yummasını Moskvanın “təzyiq” vasitəsi kimi qiymətləndirə bilərik. Bunun daha bir səbəbi isə Azərbaycanın Rusiya sülhməramlılarına rəsmi mandat verməməsidir. Bütün bunlar Putinin Paşinyanla görüşü zamanı sətiraltı və ya açıq şəkildə mesaj olaraq ötürüldü. Bu gün “Dağlıq Qarabağ” adlı inzibati ərazi vahidi yoxdur, Qarabağ regionu var və bu barədə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb. Düşünürəm ki, Putinin Paşinyanla görüşü zamanı yuxarıda qeyd edilən fikirləri Azərbaycana təsir etmək məqsədi daşıyıb”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, amma bu vasitənin keçərli olmadığını, olmayacağını biz də, digərləri də çox yaxşı dərk edir.
Vidadi ORDAHALLI
