Rusiya və Fransa prezidentləri Vladimir Putinlə Emmanuel Makron arasında telefon danışığı olub. Bu barədə Kremlin mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, liderlər regional məsələləri müzakirə edib.
Onlar Qarabağda vəziyyətin sabitləşməsi istiqamətində atılan addımları yüksək qiymətləndiriblər: “Prezidentlər, həmçinin, Avropadakı sabitlik və təhlükəsizlik barədə danışıblar. Bu kontekstdə Rusiya və ABŞ arasında təhlükəsizlik təminatları haqqında müqavilə layihəsinə diqqət yetirilib. Vladimir Putin Rusiya diplomatiyasının bu mövzuda gördüyü işlər barədə məlumat verib”.
Qeyd edək ki, Makronla Putin Qarabağ mövzusunda tez-tez müzakirə aparır. Soçi görüşündən sonra Putin xüsusi zənglə Makrona məlumat verdi. Brüssel görüşündən sonra Makron Putinə zəng edib, Brüsseldə nə olduğuna dair hesabat verdi. Yenə də ikisinin telefon danışığı olub. İki ölkə başçısının Qarabağ mövzusunda çox yaxın ikitərəfli əlaqələrinin olduğu görünür. Belə nəticə çıxarmaq olarmı ki, Rusiya və Fransa Cənubi Qafqaz movzusunda qeyri formal alyans quraraq, sanki ABŞ-ı kənarda qoymaq istəyirlər. Belədirsə, perspektivdə nə gözlənilir?
Politoloq Elşən Mustafayev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Brüsseldə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında baş tutan görüşə Fransanın fəallığı kontekstindən yanaşmaq lazımdır. Fransa Ermənistan-Azərbaycan məsələsindən istifadə edərək Qafqazda öz rolunu artırmağa çalışır. İlham Əliyev və Paşinyanın Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Çarlz Mişelin vasitəçiliyi ilə danışığının təşkilində Fransanın rolunun böyük olduğu nəzərə çarpır. Nəzərə almalıyıq ki, Çarlz Mişel milliyyətcə fransızdır.
Bayden-Putin görüşündən az sonra Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin ABŞ-ın, əslində onun NATO müttəfiqlərinin imzalanmasını təklif edən saziş layihəsini elan etməsinə əsaslansaq, onlar kifayət qədər kulminasiya mərhələsinə qədəm qoyurlar. Hazırda ABŞ-Rusiya münasibətləri çox gərgindir. Bütün bunların fonunda Fransa, təbii ki, nə müşahidəçi, nə də sadəcə ABŞ-ın NATO-dakı müttəfiqi kimi boş otura bilməz. Paris Minsk Qrupu həmsədrlərinin müstəsna miqyası sayəsində beynəlxalq siyasət üçün əldə etdiyi imkandan məhz burada istifadə etməyə çalışır. Rusiyanın irəli sürdüyü variantlar Qafqazda ikili situasiya yaradır. Moskva ilk növbədə NATO üzvü olan Türkiyənin Azərbaycanda faktiki hərbi mövcudluğundan narahatdır. Bu səbəbdən də Moskva Ankara ilə münasibətlərinə ya köklü şəkildə yenidən baxmalıdır, bu da qeyri-mümkün kimi görünür, ya da Moskva və Vaşinqton Türkiyənin xüsusi rolu ilə bağlı müqavilə çərçivəsində razılığa gəlməlidir. Fransanın aktivliyi bu hadisələrlə şərtlənir. Yəni Fransa ABŞ-ın yaxın müttəfiqi kimi bu məsələdə çıxış edir. Heç bir anti-ABŞ alyansından söhbət gedə bilməz. ABŞ Fransanı Türkiyəyə qarşı olan kart kimi Qafqazda fəal olmağa sövq edir. Bu plan Rusiyaya da sərf etdiyi üçün belə konfiquriyasiya alınır. Üzdə isə bu təmaslar iki həmsədr ölkənin müzakirəsi kimi təqdim edilir. Onda sual oluna bilər, ABŞ niyə bu məsələlərə loyal baxır? Deməli, Fransa onun marağına tam cavab verir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
