Məlum olduğu kimi, Qırğızıstanın Azərbaycandakı səfiri Kayrat Osmonalıyev bildirib ki, gələn il Azərbaycanla Qırğızıstan arasında əməkdaşlığa dair imzalanan müqavilənin 25 ili olacaq. Onun sözlərinə görə, 2022-ci ildə Qırğızıstan- Azərbaycan əlaqələrində nəzərəçarpacaq inkişaf gözləyirlər: “Gələn il aprel-may aylarında Qırğızıstan Prezidentinin Azərbaycana səfəri gözlənilir. Səfər zamanı iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin bərpasına dair saziş imzalanacaq”.
Səfir bildirib ki, ölkəsi Azərbaycana “5+3” (Mərkəzi Asiya + Cənubi Qafqaz ölkələri) platformasında əməkdaşlığı təklif edib. Azərbaycan tərəfi bu layihəyə maraq göstərib. Digər ölkələr də Qırğızıstanın bu təklifinə biganə deyillər. Bu layihə postmünaqişə dövründə Cənubi Qafqazda təklif olunan yeni düzən - “3+3 platforması” ilə üzvi şəkildə uyğunlaşa bilər. Diplomatın sözlərinə görə, “5+3” platformasında ölkələr müvafiq olaraq üç istiqamətdə - siyasi diplomatiya, iqtisadiyyat, mədəni-humanitar sahələrdə əməkdaşlıq edə bilərlər.
K.Osmonalıyev onu da qeyd edib ki, gələn il “5+3” platforması ilə bağlı ekspertlər səviyyəsində görüş keçiriləcək. Bu görüşə platformanın potensial iştirakçıları ilə yanaşı, qonşu böyük dövlətlər – Rusiya, Türkiyə, İran və Çindən olan ekspertlər də cəlb olunacaq.
Bütün bunlar onu göstərir ki, Azərbaycana olan maraq artır. Azərbaycanın digər platformalarda da iştirakını istəyən dövlətlər var. Bu baxımdan Qırğızıstanın təklif etdiyi formata ciddi yanaşmaq olarmı? Ekspertlər bunun perspektivini necə dəyərləndirir?
“Orta Asiya ölkələrini Avropa ilə birləşdirən ən qısa yol Cənubi Qafqazdan keçir”
Məsələyə münasibət bildirən Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayevin fikrincə, prinsipcə sözügedən platforma çərçivəsində əməkdaşlıq etmək mümkündür: “Məsələ ondadır ki, ötən il 44 günlük Vətən müharibəsində qələbəmizdən sonra Azərbaycana maraq artıb. Həm regionda, həm də kənardan ölkəmizə maraq artan xətt üzrə inkişaf edir. O cümlədən, bir sıra Orta Asiya ölkələrinin Azərbaycanla əməkdaşlığa marağı artıb. Məsələn, əvvəllər Qırğızıstanın, Tacikistanın Azərbaycanla əlaqələri o qədər də geniş miqyasda deyildi. Son bir ildə sözügedən dövlətlər ölkəmizlə əməkdaşlığa xüsusi maraq göstərirlər. Bu açıq şəkildə özünü göstərir. Ona görə də hesab edirəm ki, Orta Asiya ölkələri ilə bütün platformalarda əməkdaşlığın qurulması bizim xeyrimizə olar. Ən azından onu nəzərə almaq lazımdır ki, 5 Orta Asiya ölkəsindən 4-ü türkdillidir. O üzdən, “5+3” formatından səmərəli şəkildə istifadə etmək lazımdır. Bununla bağlı aktiv və geniş müzakirələrin təşkil olunmasına ehtiyac var. Çünki yeni geosiyasi reallıqlar yaranıb. O baxımdan, maksimum bu imkanlardan istifadə olunmalıdır. Orta Asiya ölkələrini Avropa ilə birləşdirən ən qısa yol Cənubi Qafqazdan keçir. Bu o deməkdir ki, tranzit əlaqələrinin mükəmməl səviyyədə qurulması mümkün olarsa, bu, regionun iqtisadi-sosial inkişafına təkan verəcək”.
Bir sözlə, partiya sədri hesab edir ki, bütün platformalar çərçivəsində əməkdaşlıq imkanları dəyərləndirilməlidir.
Vidadi ORDAHALLI
