“Avropa Komissiyası tərəfindən Ermənistana təqdim ediləcək paketin həcmi 2.6 milyard dollardır, Azərbaycana isə, sizin qeyd etdiyiniz kimi, 140 milyon. Yəni fərq təqribən 20 dəfədir”.
Bunu Prezident İlham Əliyev İtaliyanın “İl Sole 24 Ore” qəzetinə müsahibəsində deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, belə yanaşma ədalətli deyil: “Bu, hər iki ölkənin real ehtiyaclarına müvafiqdirmi? Xeyr. Hətta azad olunmuş ərazilərdə Ermənistan tərəfindən törədilmiş dəhşətli dağıntıları kənara qoysaq belə, hər iki ölkənin əhalisinin sayına nəzər salsaq görərik ki, fərq 5 dəfədən çoxdur – Azərbaycanın əhalisi 10 milyon, Ermənistanda isə 2 milyon. Bundan əlavə, işğal illəri ərzində Livanın sahəsinə bərabər ərazilər tamamilə dağıdılıb. Bizim hesablamalara görə, orada 1 milyona yaxın mina basdırılıb. Minaları təmizləmə prosesi olduqca baha başa gəlir və çox vaxt aparır. Ermənistanda heç bir dağıntı yoxdur. Bu ölkə işğal edilməmişdi, o özü işğalçı idi. Fiziki cəhətdən belə Ermənistanın iqtisadiyyatı bu nəhəng həcmli paketi mənimsəyə bilməz. Biz istəyirik ki, yanaşma vahid standartlara əsaslansın. Biz ədalət istəyirik və əlbəttə, Azərbaycana eyni şərtlərlə, eyni həcmdə vəsaitin verilməsini istəyirik”.
Görünən odur ki, ərazilərin bərpası məsələsinə Avropa İttifaqının yanaşması ədalətli deyil.
“Qurum Ermənistanı, sanki qısa bir müddət ərzində dirçəltmək istəyir”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Elşən Manafovun fikrincə, Aİ-nin təşəbbusu ilə bu günlərdə Brusseldə Azərbaycan və Ermənistan rəhbərliyi arasinda keçirilən göruş qurumun bölgə ilə bağlı geosiyasi maraqlarından, bölgədə nufuz dairəsi uğrunda Qərb və Rusiya arasında getdikcə güclənməkdə olan rəqabətdən irəli gəlirdi: “Bu heç bir halda Aİ-nin münaqişənin ədalətli həllində maraqlı olması anlamında qəbul edilə bilməz. Azərbaycan və Ermənistanın özünün Şərq tərəfdaşlığı çərçivəsində əməkdaşlğa cəlb olunmasinda maraqlı olan Aİ adıçəkilən dövlətlərlə münasibətlərini fərqli müstəvilər üzərində inkişaf etdirməyə çalışır. Aİ, eynilə ATƏT-in Minsk Qrupu kimi, Ermənistanın təcavüzü nəticəsində iqtisadiyyatına, infrastrukturuna milyardlarla ziyan dəymiş Azərbaycana Ermənistanla muqayisədə 10-20 dəfə az maliyyə vəsaiti ayırır. Əksinə, Azərbaycan ordusunun muzəffər qələbəsi nəticəsində iqtisadi durumu, ordusunun vəziyyəti bərbad və acınacaqlı olan Ermənistanı sanki qısa bir müddət ərzində dirçəltmək istəyir. Birinci Dünya muharibəsindən sonra məğlub Almaniyanı qısa bir müddətdə dirçəltmək, onu Sovetlər İttifaqına qarşı yönəltmək üçün də Qərb təxminən belə bir mövqe sərgiləyib. Qərbin Daures planı isə dolayısı ilə Almaniyada faşizmin zühur etməsinə səbəb oldu. Tərəfləri danışıqlara dəvət etmək adı altinda Qərb bu dəfə də təcavüzkar Ermənistanı himayə etdiyini göstərir. Bölgədə nufuz dairəsi uğrunda geri çəkilmək mövqeyində olmaması ilə bağlı ismarıclarını məhz Rusiyaya verirdi. Rusiyanın özu də Brusseldən əvvəl munaqişə tərəflərini Soçiyə danışıqlara dəvət etməklə bölgədə kimin daha artıq təsir və güc imkanlarına malik olduğunu Aİ-yə nümayiş etdirirdi. Lakin Azərbaycanın dövlət başçısı özünün ənənəvi balanslaşdırılmış siyasətini yeni geosiyasi reallıqların fonunda çox böyuk məharətlə həyata keçirərək, bütün tərəflərlə münasibətləri qarşılıqlı maraq və hörmət çərcivəsində inkişaf etdirəcəyini növbəti dəfə güc mərkəzlərinin diqqətinə çatdırdı. Hətta Qərbin Rusiya-Azərbaycan, Azərbaycan-Belarus münasibətlərinə xələl gətirmək kimi niyyətlərinin reallaşmasına imkan vermədi. Qərblə enerji təhlükəsizliyi, enerji siyasəti sahəsində əməkdaşlığı bundan sonra da genişləndirə biləcəyimiz kimi məqamlara toxunmaqla, bu siyasətin bütün hallarda Rusiyanın Avropa bazarlarındakı enerji siyasətinə qarşı alternativin olmaması ilə bağlı məqamlara eyham vurmaqla, Azərbaycan Prezidenti Qərbdə bəlli dairələrin bununla bağlı cəhdlərinin səmərəsiz qala biləcəyinə toxundu. Aİ-nin ATƏT-in Minsk Qrupu kimi qeyri-səmimi mövqedə durmasına təəssufləndiyini bildirdi”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, indiki geosiyasi reallıqlar şəraitində Qərb və Rusiya ilə münasibətlərimizi fərqli müstəvilər üzərində qurmaq və inkişaf etdirməyimizin alternativi yoxdur.
Vidadi ORDAHALLI
