Eramızdan əvvəl VI minillikdən başlayaraq cənubi İkiçayarasında (Dəclə və Fərat) mövcud olmuş ən qədim insan sivilizasiyası olan Şumer dövlətinin, şumerlərin mənşəcə türk kökənli olması haqqında tarixi mənbələrdə çoxlu faktlar var.
Onu da qeyd edək ki, şumer və qədim türk dillərində ortaq sözlər (səs və məna baxımından) aşkar olunub... Bu barədə də kifayət qədər yazılıb və deyilənlər elmi cəhətdən əsaslandırılıb. Şumerlərin tarixdə ən böyük kəşflərindən biri yazı ilə bağlıdır və şumer yazıları bizim zamanımıza qədər çatıb. Onlar bəşəriyyətin ən qədim yazı nümunələridir. Qədim şümerlərin müəyyən sözləri və ya cümlələri işarələrlə gil və ya daş lövhələr üzərində cızılıb. Bu işarələr paz şəkilli olduğuna görə cızılmış yazılara “mixi yazı” deyilir. İşarələrə isə "idioqrammalar" deyilir. Ümumiyyətlə, bu cür cızılmış yazı üslubu qədim zamanlarda Yaxın Şərq xalqları arasında, Misirdə, Çində və başqa yerlərdə də yayılmışdı.
Bütün dünya alimlərinin, şumerşünasların, qədim Şumer yazıları üzrə mütəxəsislərin, demək olar ki, hamısı şumerlərlə türklər arasında bağlılığı təkzibolunmaz dəlillərlə təsdiqlədiyi bir vaxtda erməni “alimlər” yeni əsassız iddiaları ilə yenidən saxtakarlıq kampaniyasına başlayıblar. Ermənilər iddia edirlər ki, guya şumer və erməni dillərində təxminən 2 000 ümumi, ortaq söz var (?). Sonra da iddia edirlər ki, guya “şumerlərin dilinin hansı dil ailəsinə mənsub olduğu və hansı xalqların onlara məxsus olması ilə bağlı indiyə qədər alimlər arasında dəqiqlik yoxdur”. Erməni “mütəxəssisləri” “güman edirlər” ki, guya “şumerlər ermənidir”. Bu iddiaları irəli sürən “alimlər” ya dünya şumerşünaslığından xəbərsizdir, başları tarixi saxtalaşdırmaya qarışdığı üçün bu sahədə gedən prosesləri izləmirlər, ona görə də yalan danışırlar, əsassız olaraq şumerlərə iddia edirlər, ya da bütün bunları görməzdən gəlib özlərini indi də şumerlərə yamamaq istəyirlər. Bütün hallarda ermənilərin bu iddiaları da əsassızdır və şumerlər meydanda olanda hay-erməni adı toplumun yer üzündə əsası qoyulmamışdı. Bu şübhəsizdir.
“Ermənilərin şumer və erməni dillərində 2 min ortaq sözün olduğunu iddia etməsi çox əsassız və cəfəng bir iddiadır”
Orta ümumtəhsil məktəbləri üçün Azərbaycan tarixi dərsliklərinin müəlliflərindən olan tarixçi-tədqiqatçı Hafiz Cabbarov bizimlə söhbətində bildirdi ki, bu iddia heç bir məntiqə sığmır və heç bir tarixi əsası yoxdur, bu növbəti erməni saxtakarlığıdır. “Ermənilərin iddia etdiyi 2 min rəqəmi olduqca gülünc rəqəmdir. Ona görə ki, heç təmiz erməni dilində 2 min söz yoxdur, bu halda onların şumerlərlə ortaq sözləri ola bilməz, yoxdur da. Hətta erməni alimlərindən biri etiraf edir ki, erməni dilində olan sözlərin 70 faizdən çoxu türklərdən, fars və ərəblərdən, eləcə də başqa xalqlardan alınma sözlərdir. Yəni ermənilərin şumer və erməni dillərində 2 min ortaq sözün olduğunu iddia etməsi çox əsassız və cəfəng bir iddiadır. Buna başqa cür ad vermək olmaz”.
H.Cabbarovun sözlərinə görə, ermənilər özlərinin olmayan tarixini yaratmaq üçün bir sıra uydurma və miflərə həmişə baş vurublar. “Ermənilərin özlərini şumerlərə bağlamaq cəhdləri görünür yenidir. Çünki mən əvvəllər tarixşünaslıqda buna rast gəlməmişəm. Amma ermənilərin xarakteri üçün bu yeni deyil, ona görə ki, onlar hər zaman başqalarının tarixi irsinə sahib olmaq baxımından həmişə tarix oğurluğu ilə məşğul olublar. Sözün düzü, şumerlərin etnik mənsubiyyəti ilə bağlı tarixdə mübahisələr mövcuddur, ancaq şumerlərin hansı xalqla qohumluğuna gəldikdə, ən çox bu yaxınlıq məhz türk xalqlarına aid ola bilər. Çünki şumerlərin Mərkəzi Asiyadan, Altay dağlarının ətəklərindən gəlməsi ilə bağlı bir sıra versiyalar var və şumerlərin dilində olan bir çox sözlər türk sözləri ilə eynidir. Həmçinin dil quruluşları türk dilinə yaxındır. Ancaq tarixdə belədir ki, tarixi olmayan xalqlar mütləq onu süni şəkildə yaratmağa çalışırlar. Lakin tarixi olan xalqlar da bunu özləri üçün adi qarşılayırlar. Görkəmli filosoflardan biri deyib ki, ən zəngin tarixi yaradanlardan biri türklərdir, lakin onlar bu tarixi yazmağa cəhd göstərməyiblər. Çox təəssüf ki, bu boşluqdan da istifadə edən bir çox xalqlar bizim tarixə sahib olmağa çalışırlar.
Mənə elə gəlir ki, ermənilərin bu iddiası elə də geniş şərhə ehtiyac duyulmayan məsələdir, sadəcə gülüş doğuran növbəti uydurmalardan və miflərdən biri kimi tezliklə iflasa uğrayacaq” - deyə H.Cabbarov bildirdi.
İradə SARIYEVA
