Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin hazırlanması, sərhədlərin delimitasiyası, insanlar arasında təmasların yaradılması, etimad quruculuğu tədbirləri və digər məsələlərdə Minsk Qrupu tərəfindən kömək göstərilə bilər.
Bunu Prezident İlham Əliyev Brüsseldə Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı Sammitində çıxışı zamanı deyib.
Dövlət başçısı vurğulayıb ki, əvvəlki illərdə Ermənistan rəhbərliyi adətən beynəlxalq tədbirlər zamanı Azərbaycana qarşı əsassız, ittiham xarakterli çıxışlar edirdi. Bu dəfə isə belə bir halın baş vermədiyini müsbət qiymətləndirən Prezident öz növbəsində Ermənistana qarşı bilavasitə fikir səsləndirmədiyini qeyd edib. Dövlət başçısı deyib ki, bu, Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşdırılması üçün münbit zəminin yarandığını göstərir. Prezident, həmçinin, ATƏT-in Minsk Qrupunun roluna toxunaraq, 28 il ərzində aparılan danışıqlarda hər hansı bir nəticənin hasil olmadığını diqqətə çatdırıb. Azərbaycanın ATƏT-in Minsk Qrupundan yeni geosiyasi reallığa uyğun cavab gözlədiyini bildirib. Prezidentin fikrincə, bu xüsusda Azərbaycan tərəfi hesab edir ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişinin hazırlanması, sərhədlərin delimitasiyası, insanlar arasında təmasların yaradılması, etimad quruculuğu tədbirləri və digər məsələlərdə Minsk Qrupu tərəfindən kömək göstərilə bilər.
Bütün bunlar o deməkdir ki, Minsk Qrupunun əvvəlki vasitəçilik formatından söhbət gedə bilməz. MQ-nin yeni missiyası humanitar xarakterli olacaq. O baxımdan bütün bunları ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Bu platforma münaqişənin sülh yolu ilə həll olunmasına heç bir töhfə vermədi”
Məsələyə münasibət bildirən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyevin fikrincə, Prezident İlham Əliyevin ATƏT-in Minsk Qrupu ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər onu deməyə əsas verir ki, bu platforma münaqişənin sülh yolu ilə həll olunmasına heç bir töhfə vermədi: “Artıq bunun sübuta ehtiyacı yoxdur. Əgər ATƏT-in Minsk Qrupu bu münaqişənin sülh yolu ilə həll olunmasına nail olardısa, o zaman biz bu dövlətlərin diplomatik fəaliyyətini təqdir edərdik. Bu gün Minsk Qrupu adı hallandıqda insanlarımızda haqlı olaraq bu quruma qarşı bir istehza yaranır. Çünki 30 il ərzində işğalçı ilə işğala məruz qalan tərəfi müəyyən edə bilməmək nə beynəlxalq hüquqa, nə də humanist prinsiplərə uyğun gəlir. Ona görə də bu qrupun yenidən "dirildilməsinə" Azərbaycan cəmiyyətindən birmənalı olaraq kəskin etiraz sərgilənir. Əgər bu qurum yenidən fəaliyyət göstərməyi düşünürsə, o zaman heç olmasa itirilmiş nüfuzunu bərpa etmək üçün Ermənistan cəmiyyətinə mövcud reallıqları qəbul etdirsin. Minsk Qrupu bundan sonra yalnız hümanitar müstəvidə hansısa fəaliyyətlə məşğul ola bilər. Məhz ölkə rəhbəri də bu kontekstdən çıxış edərək vurğulayıb ki, hər iki tərəf arasında ATƏT-in Minsk Qrupu etimad mühitinin yaradılmasına, davamlı sülhə kömək göstərəcəksə, biz bu addımları, əlbəttə, yüksək qiymətləndirərik. Əgər bu qurum sülhpərvər missiyanı həyata keçirən bir platforma kimi tarixdə qalmağı düşünürsə, son şansını doğru-düzgün qiymətləndirməlidir. Rəngləri öz adıyla seçməlidir, dürüstlüyə əməl etməlidir. Açığını desəm, mənim bu qrupun gələcəkdə nəzərdə tutulan fəaliyyətnə heç bir inamım qalmayıb. Əgər bu qurum 30 ildə işğala məruz qalmış bir kəndimizin qan tökülmədən alınmasına şərait yaratsaydı, bəlkə nüfuzu belə ayaqlar altına düşməzdi. Fikrimcə, bu qurum Azərbaycana heç bir fayda verməyəcək”.
Sədr müavini hesab edir ki, Minsk Qrupu bu illər ərzində özünə, sülh missiyasından çox, xristian klubuna bənzər bir imic formalaşdırıb.
Vidadi ORDAHALLI
