“...Saxlanılan şəxslərə gəlincə, İkinci Qarabağ müharibəsi başa çatandan sonra Azərbaycan Ermənistandan qabaq bütün hərbi əsirləri azad etdi. Beynəlxalq müşahidəçilər bunu sübut edə bilərlər. Hazırda saxlanılan şəxslər hərbi əsir hesab edilə bilməzlər, çünki onların əksəriyyəti noyabrın sonunda, müharibə başa çatandan, demək olar ki, 20 gün sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərə terror aktları törətmək üçün göndəriliblər. Onlar bu terror aktlarını törədiblər, nəticədə bir neçə hərbçi və mülki şəxs həlak olub və onlar saxlanılaraq məsuliyyətə cəlb ediliblər. Onların bəziləri humanitar məqsədlərlə azad ediliblər. İndiyədək biz 100-dən çox saxlanılan şəxsi azad etmişik. Cinayət törədənlər isə mühakimə olunublar. Beləliklə, bu insanlar heç bir beynəlxalq konvensiya ilə hərbi əsir hesab edilə bilməzlər. Digər məsələ ondan ibarətdir ki, saxlanılan şəxslərin bəziləri, biz onları geri qaytarandan sonra, – onlardan 10-unu 10 gün əvvəl qaytarmışıq, – Ermənistanda həbs olunub. Bu, bizə, bu insanlara, onların qohumlarına çox ciddi bir siqnaldır. Biz onları Ermənistana qaytarmışıq, onlar isə həbs ediblər. Ola bilsin ki, onlar bu şəxslərə işgəncə verəcəklər. Onların çox sərt təcrübəsi var, çünki bizim əsirlərin Ermənistan həbsxanasındakı dəhşətli vaxtlar barədə danışdıqları onu göstərir ki, bu insanlar çox ağır işgəncələrə məruz qalacaqlar. Ona görə də, əgər biz daha çox adam qaytarsaq, onlar həbs olunacaqlar. Bu real faktdır və bunu təsdiq etmək olar”. Bunu Prezident İlham Əliyev İspaniyanın “El Pais” qəzetinə müsahibəsində deyib.
Prezidentin Azərbaycanın Ermənistana qaytardığı bu şəxslərlə bağlı dedikləri nə kimi effekt verəcək? Prezidentin bu fikrindən sonra Ermənistanda Azərbaycandan qaytarılan şəxslərin həbsi səngiyə bilərmi? Beynəlxalq təşkilatların bu məsələyə diqqəti cəlb oluna bilərmi ki, qayıdanlar niyə həbs edilir? Erməni cəmiyyətinin özü bu məsələ ilə bağlı etiraza qalxa bilərmi ki, niyə onları həbs edirsiz? Ola bilərmi ki, onları həbs edib Azərbaycanın əleyhinə danışdırsınlar, onlar da işgəncələrdən qorxub yalandan “Azərbaycan əsirliyində bizi incidiblər, döyüblər” və sair desinlər? Bunun bütün mümkün variantları hansı nəticələr verə bilər? Bir də bu versiya nə qədər doğrudur ki, onlara işgəncə verib Azərbaycanın əleyhinə danışdırırlar?
Azər Həsrət: “Həqiqətən də Ermənistan hökuməti istəyir ki, həmin şəxslərdən Azərbaycanın əleyhinə ifadələr alsın”
Siyasi şəhrçi Azər Həsrət “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ölkə başçısının İspaniyanın “El Pais" qəzetinə müsahibəsinə tam olaraq baxıb. “Əlbəttə ki, cənab Prezident bir çox məsələlər haqqında suallara yetərincə təmkinli, yetərincə ustadcasına cavab verdi. Şübhəsiz ki, bütövlükdə bu, dünyada səs gətirəcək bir müsahibədir. Bu müsahibədə Prezidentin bu məsələyə toxunması və Azərbaycanın Ermənistana qaytardığı şəxslərin öz ölkələrində həbs edilməsi, hər cür ağır işgəncələrə məruz qaldığını vurğulaması təsadüfi deyildi. Çünki həmin şəxslər Ermənistana qayıtdıqdan sonra orada onların həbs edilməsi və işgəncələrə məruz qalması yalan deyil, bu danılmaz faktdır. Bu əsassız deyil. Çünki həqiqətən də Ermənistan hökuməti istəyir ki, həmin şəxslərdən Azərbaycanın əleyhinə ifadələr alsın. Amma görsənir ki, o hərbçilər də Ermənistana rəsmi şəkildə bəyan ediblər ki, bizi sadəcə tutub aparıb saxladılar, yedirib-içirdilər, ac-sussuz qoymadılar, soyuqda saxlamadılar, işgəncə vermədilər, indi də öz ölkəmizə qaytarıblar. Bu da ermənilərə təəccüblü gəlir. Çünki ermənilər, bir qayda olaraq, azərbaycanlıları əsir götürəndə onlara çox dəhşətli, ağır işgəncələr veriblər. Belə faktlar kifayət qədərdir. Bu halda onlar düşünürlər ki, biz azərbaycanlılara işgəncə vermişiksə onlar da işgəncə verməmiş olmazlar. Ona görə də öz əsgərlərindən Azərbaycana qarşı ifadələr qoparmaq istəyirlər, onlar da bu şəkildə yalan ifadə vermək istəmirlər”.
A.Həsrət hesab edir ki, bundan sonra Azərbaycanda saxlanılan ermənilərin Ermənistana qaytarılması prosesini dayandırmaq lazımdır. “Amma eyni zamanda Azərbaycan onları əbədi saxlamaq fikrində deyil. Onların bəziləri məhkəmə yolu ilə həbs olunub, bəzilərinin də məsələsi müzakirə olunur. Əgər Azərbaycan buradakı erməniləri geri göndərmək istəsə, onları Ermənistana deyil, üçüncü ölkəyə göndərməlidir. Çünki Ermənistan onlara işgəncə tətbiq edə bilər, necə ki, o birilərinə qarşı edir. Həmin şəxsləri xoş məram nümayiş etdirərək üçüncü ölkəyə göndərməlidir. Burda saxlanan erməni hərbçilərinə seçim tanınmalıdır ki, hansı ölkəyə getmək istəyirsiniz. Həmin adamları ABŞ-a, Almaniyaya, Fransaya, başqa ölkələrə göndərmək lazımdır. Yəni onların birbaşa Ermənistana təhvil verilməsini dayandırmaq lazımdır. Dünya görəcək ki, Azərbaycan onları əbədi saxlamaq fikrində deyil, digər tərəfdən də həmin adamların canı Ermənistana gedib orada işgəncələrə məruz qalmaq ehtimalından qurtaracaq. Ondan sonra həmin şəxslər istəyərlərsə, üçüncü ölkədən Ermənistana qayıda bilərlər. Təbii ki, Azərbaycan da buna qarışan deyil”- deyə A.Həsrət vurğuladı.
Şakir Ağayev: “Prezident İlham Əliyev Ermənistanı bir qeyri-humanist ölkə kimi ifşa etdi”
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev isə bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, ölkə başçısı müsahibəsində Ermənistana qaytarılan hərbçilərin öz ölkələrinə qayıtdıqdan sonra başlarına gələn faciələri, yaşadıqları işgəncələri bütün dünyaya çatdırdı. “Prezident İlham Əliyev Ermənistanı bir qeyri-humanist ölkə kimi ifşa etdi və bu barədə danışmaqla göstərdi ki, bu ölkə yalnız özünü sözdə humanist kimi qələmə verməyə cəhd edə bilər, mahiyyətcə isə bu prinsipdən çox-çox uzaqdır. Təbii ki, cənab Prezidentin də vurğuladığı kimi, onlar hərbi əsir deyil, terrorçudurlar, onları ermənilər “hərbi əsir” adlandırır. Onlar müharibə bitdikdən sonra Azərbaycan ərazisinə daxil olub burada təxribatlar törədiblər, bir qismi isə 16 noyabr sərhəd təxribatı zamanı saxlanıb və həbs edilib. Azərbaycan dövləti humanistlik edərək onların xeyli bir qismini Ermənistana qaytarıb. Cənab Prezident beynəlxalq təşkilatların da diqqətinə çatdırdı ki, bizim humanistlik edib Ermənistana qaytardığımız diversantları, terrorçuları elə bu ölkənin özü işgəncələrə məruz qoyur və məqsəd də onlardan şiddət, təzyiq hesabına aldıqları ifadələri beynəlxalq aləmdə ictimailəşdirməkdir ki, Azərbaycanı qeyri-humanist dövlət kimi qələmə verməyə çalışsınlar. Amma Prezident bu faktı beynəlxalq aləmə çatdırmaqla Ermənistanın qeyri-humanist dövlət olduğunu sübut etdi. Sübut etdi ki, Azərbaycanın humanistlik edib geri qaytardığı hərbçiləri Ermənistan qeyri-humanistlik edərək həbs edir, işgəncələrə məruz qoyur. Əlbəttə, Ermənistan bu faktları ciddi-cəhdlə beynəlxalq aləmdən gizlətməyə çalışır, amma bunu uzun müddət davam etdirə bilməyəcək”.
Ş.Ağayevin sözlərinə görə, hazırda Ermənistan beynəlxalq aləmdə qondarma “hərbi əsir” məsələsi ilə özünü biabır edir. Ş.Ağayev hesab edir ki, Prezident bu müsahibəsində həm də Ermənistan cəmiyyətinə bir mesaj ünvanlamış olub. “Prezident Ermənistan cəmiyyətinə də bir mesaj verdi ki, biz humanistlik edib sizin cinayətkar övladlarınızı, qohumlarınızı əfv edirik, amma öz ölkənizdə onları ağır işgəncələrə, zülmlərə məruz qoyurlar, hakimiyyət öz günahlarını bu insanların üzərinə atmaq istəyir. İstisna deyil ki, Ermənistan hakimiyyətinin o hərbçiləri həbs edib işgəncələrə məruz qoymaqda məqsədi Azərbaycan əleyhinə saxta ifadələr alıb onu dünyaya yaymaqdır ki, Azərbaycan onlara qarşı guya işgəncələr edib. Belə bir versiya da istisna deyil. Amma inanmıram ki, bu effekt verə bilər. O da istisna deyil ki, Azərbaycan Prezidentinin bu mesajlarından sonra həm beynəlxalq aləmdə, həm də Ermənistanın daxilində bu ölkəyə qarşı narazılıqlar artacaq. Avropa Birliyinin tədbirlərində humanizmdən danişan Ermənistan hökuməti qeyri humanistlik nümayiş etdirir. Bu əməlləri isə Ermənistanı ifşa edir”- deyə Ş.Ağayev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
