Məlum olduğu kimi, Azərbaycan tərəfi 44 günlük Vətən müharibəsi bitdikdən sonra əsirlikdə olan erməni hərbçilərinin və diversantların bir qismini geri qaytarıb. Bunun əvəzində Azərbaycan Ermənistan tərəfindən minalı ərazilərun xəritəsini alıb. Amma bu xəritələrin yalnız 25%-i özünü doğruldur.
Bu arada xatırladaq ki, Ermənistan tərəfinin məlumatına görə, noyabrın 16-da sərhədin Zəngəzur bölgəsi istiqamətində baş vermiş silahlı insident zamanı 30-dan çox erməni hərbçi Azərbaycan tərəfinə əsir düşüb. Amma Bakıdan əsirlərin dəqiq sayı barədə hələlik rəsmi məlumat verilməyib. Əsirlərin bir hissəsi geri qaytarılsa da, onları Ermənistanda heç də xoş durum gözləmir. Qeyd edək ki, sonuncu dəfə Azərbaycandan Ermənistana qaytarılan 10 əsirdən 4-ü, barəsində cinayət işi açılaraq, həbs olunub. Onlar fərarilikdə təqsirləndirilirlər. Bundan əvvəl isə Ermənistan parlamentinin sədri Alen Simonyan əsirlərlə bağlı belə rəftarın ediləcəyi anonsunu vermişdi. Xatırladaq ki, bu günlərdə “Dejavü” teleqram kanalı video paylaşıb. Videoda Ermənistan parlamentinin sədri Alen Simonyan tədbirlərdən biri zamanı bir nəfərlə danışır və əsirlər məsələsinə toxunur: “Vətən. İndi üzr istəyirəm, ola bilər bir az yanlış şey deyirəm, amma mən o əsirlər, hesab edirəm ki, artıq yoxdurlar, mənim üçün yoxdurlar. Terrorçu təyyarəni götürdükdə İsrail terrorçu ilə danışıq aparmır, o təyyarəni vurur. Bəs bilirsiniz o əsirlər kimlərdir? Silahı qoymuş, qaçmış və azmış insanlardır. Mən bunu ucadan deyə bilmərəm. Sizi maraqlandırırmı ki, niyə o əsirlərin valideynləri indi aktiv deyillər?” Bundan başqa, Ermənistan parlamentinin spikeri parlamentdə jurnalistlərə açıqlamasında vurğulayıb ki, silahı yerə qoymuş, əsir düşmüş bütün erməni hərbi qulluqçularla bağlı hər şey istintaqla üzə çıxarılacaq. Simonyan qeyd edib ki, erməni hərbi qulluqçulara qarşı böyük ehtimalla cinayət işi açılacaq və bu, onun dediyi deyil, qanunun tələbidir. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi Azərbaycandan Ermənistana qaytarılan 10 əsirdən 4-ünə cinayət işi açılıb, həbs olunublar. Sabiq müdafiə naziri Seyran Ohanyan bu xüsusda bildirir ki, əsirlər yox, həmin vəziyyəti yaradanlar məsuliyyət daşıyır. “Ermənistan” fraksiyasının üzvü, deputat Ripsime Stambulyan isə vurğulayır ki, baş verənlər fonunda Ermənistan hakimiyyətinin bəyanatına görə onlar Bakıdan qayıtmaq istəməyəcəklər: “Ermənistan hakimiyyətinin məhbuslarla bağlı bəyanatı onların Bakıdan Ermənistana daha qayıtmaq istəməməsinə səbəb ola bilər. Hakimiyyət əvvəlcə hərbçilərin hansı şəraitdə əsir götürüldüyünü araşdırmadan onları qəhrəmanlaşdırdı, sonra da tamamilə antiqəhrəmana çevirdi”.
Digər erməni ekspert Vazgen Sağatelyan da məsələyə bu prizmadan yanaşır: “Beləliklə, müharibədən dərhal sonra bu əxlaqsızlar əsirlərin qəhrəmanlaşdırılması prosesinə başlayırlar, indi də bunun əksini edirlər”. Onun sözlərinə görə, buna paralel olaraq müxalifətin əməllərinin əsirlərin geri qayıtmasına mane olduğunu bildirirlər: “Bununla onlar iki problemi həll etməyə çalışırlar. 1) Valideynləri sakitləşdirmək, onlara ümid vermək; 2) Həmin valideynləri müxalifətə qarşı çıxarmaq və bununla müxalifətçilərin aktivliyini cilovlamaq. Zaman keçir və bu fikir artıq onların əleyhinə çevrilir, insanlar deyirlər ki, yaxşı, bizim qəhrəmanlarımız haradadır? Və burada onların münasibəti artıq 180 dərəcə dəyişir. Məlum olur ki, əsirlər qəhrəman deyillər, cinayətkar, fərari, xaindirlər və ümumiyyətlə onların məsələsi bağlanıb. Dərhal mənşəyi məlum olmayan bəzi qaranlıq məlumatlar peyda olur ki, 62 əsgər könüllü olaraq 7-8 azərbaycanlıya təslim olub. Bir neçə gündə onları qəhrəmandan xainə çevirirlər, lazım olsa, yenə qəhrəman hazırlayacaqlar”. Ermənistanın “1in.am” nəşri də məsələyə münasibət bildirib: “Ermənistanda internetdə hərbi əsirlər mövzusunun müzakirəsi böyük impuls qazanıb, buna səbəb ölkənin parlament sədrinin iştirakı ilə artıq kifayət qədər məşhur videoçarxın yayılması olub. Şübhə yoxdur ki, ən azından bütün təfərrüatlar aydınlaşana qədər, əsirlər də daxil olmaqla, müharibənin heç bir epizoduna bərabər qiymət vermək olmaz. Və sual yaranır ki, Brüssel görüşündən əvvəl Ermənistanda belə bir qeyri-konstruktiv və rəqibə arqument verən qızğın proses lazım idi? Bu, Brüsseldən əvvəl Ermənistanın mövqeyini açıq şəkildə, zəiflətməyə düşünülmüş deməsək də, möhkəmləndirməyə düşünülməyib”. Erməni politoloq Qarnik Davtyan da qeyd edir ki, Brüssel görüşündə humanitar məsələlər müzakirə olunacaq: “Ermənistan “hərbi əsirlər”ə əvəz Azərbaycana minalanmış ərazilərin yeni xəritələrini verəcək. İlham Əliyevlə Nikol Paşinyan arasında Brüsseldə keçirilən görüşdən fövqəltəbii nəsə gözlənilməməlidir. Ümumiyyətlə, erməni cəmiyyətində parçalanma müşahidə olunur. Bəziləri Rusiyaya, bəziləri isə Qərbə qarşı çıxır. Bəziləri “hərbi əsirləri” qəhrəman, digərləri isə xəyanətkar adlandırır. “Hərbi əsirləri” Ermənistanda məhkəmə və xain damğası, işgəncə gözləyir. Onları burada ölüm də gözləyə bilər. Bakı bu tezisləri istifadə edərək həmin əsirləri üçüncü ölkəyə vermək üçün beynəlxalq instansiyalara müraciət edə bilər. Bütün ermənilər başa düşür: hazırkı siyasi balans o qədər pozulub ki, Ermənistanın suverenliyi, demək olar, yoxdur”.
Nahid SALAYEV
