Rusiya Qarabağda sülhməramlıların müvəqqəti nəzarət zonasında “rus icması”nın yaradılması prosesinə başlayıb.
Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin Akademiyasının keçmiş məzunu Aleksandır Bordovun Qarabağdakı rus icmasına rəhbər seçilməsi xəbəri yayılıb.
Dekabrın 1-dən başlayaraq Xankəndi və ətrafında “slavyan əsilli” şəxslərin siyahıya alınmasına başlanıb. Bunu separatçı rejim yox, Azərbaycan ərazisində müvəqqəti yerləşmiş Rusiya silahlı qüvvələri təşkil edir. Qarabağda yaşayan rusların sayı çox deyil, onlar ermənilərlə qarışıq ailələrdə yaşayırlar. Belədirsə Qarabağda təşkilatlanmış rus icmasına nə ehtiyac var?
Məlumdur ki, Rusiya bu ssenaridən Abxaziyada istifadə edib. Hazırda isə Ukraynada “Donbas ssenarisi"ni həyata keçirir. Rusiya əvvəlcə Donbasda separatçılığı dəstəklədi, bundan sonra orada yaşayanlara Rusiya pasportları payladı. Hazırda Rusiya Ukraynanı hədələyir ki, Donbasa hücum olarsa, Rusiya bu bölgədəki vətəndaşlarını qorumaq üçün Ukraynaya müdaxilə edəcək. Abxaziya və Cənubi Osetiya da eyni yolla Gürcüstandan qoparılmışdı. Qarabağın ermənilər yaşayan hissəsində gedən proseslərə diqqət etsək məlum olur ki, Rusiya burada da öz “rus kartı”nı işə salır. Proseslərin xronologiyasına diqqət edək. Ermənistanın kapitulyası ilə nəticələnən 10 noyabr razılaşmasından dərhal sonra həm erməni, həm də bəzi rus parlamentarilərinin adından rus dilinə Qarabağda ikinci dil statusunun verilməsi “təklif” edildi. Ardınca dul qalmış erməni qadınlarla həmin bölgədə xidmət edən rus sülhməramlılarının evləndirilməsi ideyası irəli sürüldü və bu istiqamətdə müəyyən “irəliləyiş” də əldə edildi. Bir il keçəndən sonra erməni rəsmiləri Qarabağdakı ermənilərin sayında hər ay artım tempinin olduğunu bəyan etdilər. Ardınca əhaliyə rus pasportlarının paylanılmasının zəruriliyi mövzusunu gündəmə gətirdilər. Sonra Rusiya sülhməramlılarının bölgəyə gəlişinin bir illiyi təntənəli şəkildə qeyd olundu. Elə həmin tədbirdə məlum oldu ki, sülhməramlılar provoslav kilsəsi inşa ediblər. Xocalıda məhz həmin kontingent tərəfindən park salındı. Hətta sülhməramlıların mövcudluğu monumentləşdirildi də. Məhz həmin parkda rus sülhməramlısı və erməni uşağının birlikdə heykəli ucaldıldı. Monumentin daşıdığı məna bu idi ki, ermənilərin bölgədəki xilaskarı məhz ruslardır. Bütün bu addımlar onu deməyə əsas verir ki, Rusiya bölgəni öz nəzarətinə almağı hədəfləyir. Görür ki, erməni separatizmi ilə bağlı kartın işlənməsi mümkün deyil. Bu səbəbdən də, indi də “rus icması” söhbətini ortaya atıb. Bu üsulla bölgəyə nəzarətini təmin edir ki, gələcəkdə rus əhalisinin hüquqlarının qoruyucusu missiyası adı ilə proseslərə müdaxilə etsin. Bunun ən bariz nümunələrindən birini də biz Krımın ilhaqı zamanı gördük. Rusiya həmin anyeksiyanı bölgənin rus əhalisinin seçimi adı altında həyata keçirdi. Qarabağdakı “rus icması”na rəhbər kimi sabiq çekistin təyin edilməsi də olduqca ciddi mətləblərdən xəbər verir. Bu baxımdan da, Azərbaycan növbəti avantüranın qarşısını almaq üçün bütün əməli tədbirləri sürətlə həyata keçirməlidir. Xüsusilə də qeyd edilməlidir ki, bölgədə heç erməni qalmayıbsa, ruslar haradan çıxdı?
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
