Rusiyanın Xarici işlər naziri Sergey Lavrovla erməni həmkarı Ararat Mirzoyan arasında telefon danışığı olub. Erməni KİV-i xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan XİN məlumat yayıb. Bildirilir ki, tərəflər Qarabağla bağlı məsələlərin geniş spektrini müzakirə edib, ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrliyi çərçivəsində hərtərəfli və uzunmüddətli həllinin vacibliyi vurğulanıb.
Nazirlər 9 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar 2021-ci il və 26 noyabr 2021-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatlar çərçivəsində tərəflərin üzərinə götürdüyü öhdəliklərin icrasının gedişatı barədə fikir mübadiləsi aparıblar.
Yayılan bu məlumatda diqqət edilməsi zəruri olan mətləblər var. İş burasındadır ki, Azərbaycan heç vaxt danışıqlarda Minsk Qrupunun fəaliyyətinin bərpasına razılıq verdiyini bildirməyib.
Belə olan təqdirdə niyə Azərbaycanın iştirakı olmadan bu məsələ ilə bağlı razılığa gəlindiyini bəyan edirlər? Bu xəbəri Ermənistan dairələri təhrif edirsə, onda Rusiya XİN mütləq mənada bu məsələyə rəsmi etirazını bildirməlidir. Bunu etmirlərsə, belə çıxır ki, Rusiya Ermənistanla oturanda bir cür, bizimlə olanda isə başqa cür danışır. Rusiya bu məsələyə mütləq aydınlıq gətirməlidirmi?
Politoloq Qabil Hüseynli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ATƏT-in Minsk Qrupu 2020-ci ilin sonlarınadək, yəni İkinci Qarabağ müharibəsi başlayana kimi Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində əsas vasitəçi rolunu oynayıb: “1995-1997-ci illərdə vasitəçilik missiyası ABŞ, Rusiya və Fransaya həvalə edilib və bu ölkələr həmin vaxtdan qrupda həmsədrliyi həyata keçirirlər. Hər üç ölkədə nüfuzlu erməni diasporu var və onların müvafiq parlamentləri müxtəlif vaxtlarda erməni tərəfinə dəstək ifadə ediblər. Fransanın vasitəçi kimi neytrallıq prinsipinə məhəl qoymaması və açıq şəkildə Ermənistanın tərəfinə keçməsi son müharibə zamanı və ondan sonra Minsk qrupunun imicini və effektivliyini daha da sarsıdıb. Fransa parlamentinin hər iki palatası heç Ermənistanın özünün belə müstəqil dövlət kimi tanımadığı qondarma “Dağlıq Qarabağ respublikası”nı tanıyan qətnamələr qəbul edib.
Məhz bu və digər reallıqlar üzündən Azərbaycan xalqı ötən illər ərzində Minsk qrupunun vasitəçiliyinə inamını itirib və heç vaxt onu münaqişənin ədalətli həllini təmin edəcək vicdanlı vasitəçi kimi görməyib. Bu fonda Rusiyanın 44 günlük müharibədən sonra münaqişə tərəfləri arasında aparıcı vasitəçi kimi yenidən meydana daxil olması ATƏT-in vasitəçilik missiyasını sülh prosesindən tamamilə kənara qoydu.
Stokholm görüşündən əvvəl Rusiya artıq noyabrın 26-da Soçidə Ermənistan və Azərbaycan liderlərinin üçtərəfli sammitini keçirib və bəzi kritik məsələlərlə bağlı razılıq əldə edilib. Bundan sonra üç ölkənin Baş nazirinin müavinləri səviyyəsində görüş keçirilib, mina xəritələri və əsir mübadiləsi baş verib. Minsk Qrupunun roluna yalnız Ermənistanla Rusiya arasında əldə olunan razılaşma ilə aydınlıq gələ bilməz. Azərbaycanın iştirakı olmadan bu məsələ müzakirə olunubsa, bu, diplomatik nəzakətsizlikdi. Yox, Ermənistan Rusiyanın adından bu yalanı danışırsa, rəsmi Moskva mütləq mənada buna aydınlıq gətirməlidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
