Media subyektlərinin istehsal etdikləri məhsullar üzərindəki müəlliflik hüquqlarının qorunması təmin ediləcək, media subyektlərinin bir-birindən xəbər “oğurlamaq” vərdişləri aradan qaldırılacaq, xəbər uğrunda mübarizə və xəbər yaratmaq bacarıqlarının inkişafı təşviq ediləcək.
Bu, “Media haqqında” qanun layihəsinə dair əsaslandırma”da əksini tapıb.
“Qanun layihəsi qəbul edildikdən sonra jurnalistika peşəsinin ciddi mahiyyət qazanmasına təkan verəcək, ictimaiyyətdə jurnalistikaya və jurnalistlərə qarşı formalaşmış neqativ təsəvvürlərin aradan qaldırılmasına şərait yaradacaq, ictimaiyyət və media arasında qarşılıqlı etimadın güclənməsini təmin edəcək", - layihədə bildirilib.
Şakir Ağayev: “Jurnalistlərin xəbər əldə etmək hüququ qorunmalıdı və bu məlumatları əldə etmək imkanı olmalıdır”
Qanun layihəsi barədə fikir bildirən “Novoe Vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev bildirdi ki, xəbərin istehsalı üçün elə bir şərait yaradılmalıdır ki, xəbər əlçatımlı olsun: “İstənilən qurumlardan xəbər, məlumat əldə etmək rahat olsun. Dövlət idarələri, rəsmi qurumlar mətbuata bağlı olacaqsa yalnız bir –iki agentliyə prez-reliz göndərəcək, bütün mediada onlardan istifadə edəcək. Bu səbəbdən də xəbərin əlçatımlığı təmin olunmalıdır. Press-reliz mətbuatından çıxmaq lazımdır. Jurnalistlərin xəbər əldə etmək hüququ qorunmalıdı və bu məlumatları əldə etmək imkanı olmalıdır”.
Vüsal Məmmədov: “Mediamız yanlış istiqamətdən çəkilərək, düzgün səmtdə inkişaf edəcək”
“Azvision.az” saytının baş redaktoru Vüsal Məmmədov bildirdi ki, Azərbaycan mediasının yaralı yerlərindən biri mətn istehsalı mexanizminin deqradasiya olmasıdır: “Məsələ ondadır ki, texniki olaraq sayt açmaq və ora material yerləşdirmək çox asandır, bunu pis-yaxşı, hamı bacarar. Amma jurnalistin işi bu deyil axı. Jurnalistin işi kontent istehsal etməkdir. Nüsxələmək vərdişinin kütləviləşməsi jurnalisti əsas funksiyasından uzaqlaşdırmaqla, bütövlükdə sahənin əsaslarını sarsıtmışdı. Produktiv və reproduktiv yaradıcılıq arasında balans kəskin şəkildə ikinciyə tərəf dəyişmişdi. Jurnalistin işi əsasən yaradıcılıq olmalıdır. Əks halda o, sadəcə dəftərxana işçisinə çevrilir. Yeni qanun bunun üçün zəmin hazırlayır. İnanıram ki, həmin zəmində mediamız yanlış istiqamətdən çəkilərək, düzgün səmtdə inkişaf edəcək”.
Vasif Həsənli: “Qanun layihəsi bu problemin aradan qaldırılmasına kömək edəcək və xəbər uğrunda mübarizə, informasiya istehsalı bacarıqlarının inkişafını təşviq edəcək”
“Demokrat.az” xəbər portalının baş redaktoru Vasif Həsənli bildirdi ki, “Media haqqında” yeni qanunun qəbul edilməsi uzun illərin zərurətinə çevrilib: “Çünki media davamlı olaraq dəyişir, inkişaf edir, yeni çağırışlarla uzlaşmağa çalışır, lakin bu sahəni tənzimləyən qanun 20 il öncə qəbul edilib və müasir dövrlə uzlaşmır. Bu da mediada problemlərin yaranması mənbələrindən biridir, çünki beynəlxalq təcrübə də göstərir ki, qanunlar yaxşı işlədiyi halda medianın məsuliyyəti güclü olur. Bu qanun Prezident İlham Əliyevin media sahəsində islahatların aparılması siyasətinin tərkib hissəsidir. Prezidentin “Azərbaycan Respublikasında media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsi haqqında” Fərmanın imzalanması ilə başlanan islahatlarda ilk olaraq struktur dəyişiklikləri edildi. Belə ki, həmin fərmanla Medianın İnkişafı Agentliyinin yaradıldı. Ardınca qanunvericilikdəki boşluqların aradan qaldırılması istiqamətində zərurət olan addımlar başladı. “Media haqqında” qanun layihəsi bu prosesin tərkib hissəsidir.
Qanun layihəsini incələdikdə mühüm dəyişikliklərin edildiyini görmək olur, xüsusilə müasir çağırışların nəzərə alınması, çap mediası ilə yanaşı, onlayn medianın, eləcə də sosial medianın məsuliyyət sahəsinin müəyyən edilməsi ən mühüm məqamlardandır”.
V.Həsənli hesab edir ki, qanun layihəsi qəbul olunacağı təqdirdə, media subyektlərinin istehsal etdiyi məhsullar üzərindəki müəlliflik hüquqlarının qorunması təmin ediləcək. Bu, rəqabətliliyin artırılması üçün ən vacib addımlardandır. Çünki mediada “köçürmə” prinsipi geniş şəkildə yayılıb və belə demək mümkünsə, çox az bir hissə xəbər istehsal edir, digərləri bu xəbərlərin arxasınca sürünür: “Bir çox hallarda müəlliflik hüquqları qorunmadan informasiyanın oğurlanması halları yaşanır. Nəticə etibarilə, rəqabətdən daha çox, qeyri-legitim yollar inkişaf edir. Fikrimcə, qanun layihəsi bu problemin aradan qaldırılmasına kömək edəcək və xəbər uğrunda mübarizə, informasiya istehsalı bacarıqlarının inkişafını təşviq edəcək. Ümumilikdə bu, medianın inkişaf edəcəyi deməkdir”.
Günel CƏLİLOVA
