Prezident İlham Əliyevin Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı Ermənistana xəbərdarlıq etməsi danışıqların ictimaiyyətə açıqlanmayan tərəfini təsəvvür etməyə imkan verir. Bu bir daha təsdiqləyir ki, Ermənistan kommunikasiyaların açılmasından və 10 noyabr, 11 yanvar və 26 noyabr bəyanatları ilə üzərinə götürdüyü öhdəliklərdən yayınmağa çalışır.
Prezidentin budəfəki tələbindəki ritorika bir qədər sərt oldu. Sitat: “Ermənistan da gördü, dünya da gördü, heç kim bizi saxlaya bilmədi. Müharibə dövründə bizi saxlamaq istəyənlər olub, kifayət qədər güclü dairələr olub, amma bizi dayandıra bilmədilər. Mən demişdim ki, bizə tarix versinlər torpaqlarımızdan nə vaxt çıxır, o an biz dayanmağa hazırıq. Bu gün də eyni sözü deyirəm. Amma deyirəm ki, bizə tarix versinlər, Zəngəzur dəhlizi nə vaxt açılacaq və belə olan halda, heç bir problem olmayacaq. Ona görə hesab edirəm ki, həm Ermənistan rəhbərliyi, həm Ermənistan ictimaiyyəti, əhalisi bunu başa düşməlidir. Biz istədiyimizə nail olmuşuq, oluruq və olacağıq. Yaxşı olar ki, bu məsələ konstruktiv şəkildə danışıqlar yolu ilə, qarşılıqlı anlaşma yolu ilə həll olunsun”.
Prezident İlham Əliyev bu cür danışırsa, demək, üçtərəfli danışıqlar zamanı razılaşdırılmış məsələlərin icrasını tələb edir və qətiyyətlə prosesin uzadılması əleyhinədir. Ermənistan artıq bir ildən çoxdur, Zəngəzur dəhlizinin açılması prosesini müxtəlif yollarla uzatmağa çalışır. Bir çox məqamlarda isə baş nazirlərin müavinləri səviyyəsində keçirilən işçi qrupun iclaslarında konkret nəticəyə gəlməyə imkan vermir. Bunun ən son nümunəsi Moskvada 1 dekabrda keçirilən işçi qrupun iclasında qərar qəbul edilməsinə imkan verməməsidir. Halbuki, 26 noyabr Soçi görüşündən sonra müzakirə edilən və razılaşdırılan bəzi məqamların Moskva görüşündə elan olunacağı gözlənilirdi. Ancaq Ermənistan növbəti dəfə danışıqları pozdu”. Politoloqun fikrincə, delimitasiya və demarkasiya ilə bağlı işçi qrup da hələ formalaşdırılmayıb, eyni zamanda, kommunikasiyaların açılması ilə bağlı qrafik bəlli deyil. Ermənistan İlham Əliyevin bu xəbərdarlığından da lazımi nəticəni çıxarmasa, ona qarşı Azərbaycan hərbi, siyasi və ya diplomatik müstəvidə hansı addımları ata bilər?
Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyasının sədri Fərəc Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açqılamasında bildirdi ki, 3 ölkə arasında imzalanan saziş müəyyən öhdəliklər yaradıb: “Yəni Ermənistan üçün həmin sənəddə olan bəndlər könüllü edə bilər kimi mahiyyət daşımır. Ermənistan mütləq mənada həmin öhdəlikləri yerinə yetirməlidir. Bu məsələdə əsas məsuliyyət Rusiyanın üzərinə düşür. Çünki həmin ölkə arbitr rolunda çıxış edib. İndi Ermənistana təzyiq etməlidir ki, səni Azərbaycanın əlindən alıb xilas etmişəm, indi gəl imzaladığın bəndləri yerinə yetir. Xüsusən də 9-cu və 4-cü bəndə əməl edilmir. Prezidentin son xbərdarlığı 9-cu bəndlə, yəni kommunikasiyaların açılması ilə əlaqəlidir. Ermənistan müxtəlif bəhanələrlə bu məsələlərdən yayınmağa çalışır. İstəyir ki, dəhliz sözü olmasın. Orada maneəsiz gediş-gəliş söhbəti varsa, bunun dəhlizdən başqa hansı adı ola bilər? Biz onlara Laçın yolu ilə bağlı güzəşt etmişik. Xəbərdarlığın mahiyyəti budur ki, Azərbaycan qaldığı yerdən prosesə başlaya bilər. Əgər öhdəliyə əməl olunmursa, onda anlaşma qüvvədən düşür. Belə olan təqdirdə isə biz hərbi təzyiqlə Ermənistanı buna məcbur edə bilərik. Biz qalib tərəfik. Əslində, İrəvanda oturub onlardan vurulan ziyanı almalıyıq. Əvvəlki müharibələrdə bu belə olub. Hətta məğlub ölkələri bölüb, aralarında paylayıblar. Əslində biz Ermənistana böyük güzəşt etmişik. Ermənistanın qarşısında qoyulan konkret tələb budur ki, dəhlizin açılmasına əməl etsin və bununla bağlı konkret zaman desin. Bu, əslində sülh sazişinin bağlanması üçün əsas sayılan hadisədir. Onlar sülhdən qaçırlarsa, biz onları buna məcbur edə bilərik. Qalib ölkə kimi Prezidentin ortaya qoyduğu tələb bütün millətin iradəsini özündə əks etdirir. Prezident bir söz də dedi ki, müharibə vaxtı da onlardan tarix istəyirdik. Bunu demədikləri üçün məlum aqibətlə üzləşdilər. Ölkədəki bütün partiyalar, media bu məsələnin milli iradə olduğunu təbliğ etməlidir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
