Ermənistanın sentyabrda Azərbaycan əleyhinə qaldırdığı iddialar əsasında BMT-nin Haaqa Beynəlxalq Məhkəməsinin iclası keçirilib. Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Ermənistanın əsas iddiası və məqsədi olan “müharibə məhbuslarının dərhal geri qaytarılmasına dair iddiasını” təmin etməyib.
Ermənistanın Hərbi Qənimətlər Parkının bağlanmasına dair iddiası da təmin edilmədi. Ermənistanın Azərbaycan tərəfindən müharibə cinayətlərinin araşdırılmasına dair iddiaları da təmin olunmamış qalıb. Bu 3 məsələ üzrə Ermənilərin iddiasının təmin olunmaması Azərbaycan tərəfinin vaxtında və əsaslandırılmış şəkildə sübut-dəlilləri məhkəməyə təqdim etməsindən qaynaqlanır.
Məhkəmə, həmçinin, Ermənistanın irqi düşmənçiliyi qızışdırması və təbliğ etməsi ilə bağlı azərbaycanlılara dəyən zərərin qarşısını almaq üçün təcili tədbirlər görməyi tələb edib. Məhkəmə qərarında bildirilir:
"Ermənistan irqi ayrıseçkiliyin bütün formalarının ləğv edilməsi haqqında Beynəlxalq Konvensiya üzrə üzərinə götürdüyü öhdəliklərə uyğun olaraq, irqi düşmənçiliyin qızışdırılmasının və təşviqinin qarşısını almaq üçün bütün lazımi tədbirləri görməlidir”. Minalanmış ərazilərin xəritələrinin qaytarılması iddiası ilə bağlı qərarın verilməməsini isə bir neçə gün əvvəl Ermənistan qalan ərazilərlə bağlı xəritələri bizə təqdim etməsilə izah edirlər. Görünən budur ki, Ermənistan məhz məhkəmənin qərarından çəkindiyi üçün xəritələrin qaytarılmasını təmin edib.
Qənimətlər Parkının dərhal bağlanmasına dair vəsatətlər Məhkəmə tərəfindən rədd edilib
Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin müvəqqəti qərarına münasibətini açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidmətindən verilən məlumatda deyilir: “7 dekabr 2021-ci il tarixində Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi Ermənistanın, o cümlədən Ermənistan ərazisində fəaliyyət göstərən və Azərbaycanlıları hədəf alan fərdlər və təşkilatlar tərəfindən irqi nifrətin təşviq etməsini qadağan edən müvəqqəti tədbirlərə dair Azərbaycanın vəsatətini təmin edib. Məhkəmə əsaslı olaraq Ermənistan tərəfinə azərbaycanlıların insan hüquqlarının pozulmasının qarşısını almaq üçün təcili tədbirlər görməyi tapşırıb. Bu qərar 2021-ci il oktyabrın 14-dən 19-dək olan Məhkəmə dinləmələrindən sonra verilib. Azərbaycan, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin Ermənistana qarşı verdiyi bu qərarını alqışlayır və Ermənistanı Məhkəmənin qərarını dərhal yerinə yetirməyə çağırır. Məhkəmənin Ermənistan tərəfindən tələb edilən müvəqqəti tədbirlər ilə bağlı qərarına gəldikdə, vurğulamaq istərdik ki, Ermənistan tərəfindən qaldırılan, saxlanılan erməni əsilli şəxslərin dərhal azadlığa buraxılması, habelə Bakıdakı Qənimətlər Parkının dərhal bağlanmasına dair vəsatətlər Məhkəmə tərəfindən rədd edilib. Azərbaycan, Məhkəmənin irqi ayrı-seçkiliyin qarşısının alınması ilə bağlı qeyd etdiyi tədbirlərə əməl edəcək. Azərbaycan Beynəlxalq Konvensiyalarla üzərinə götürdüyü öhdəliklərə sadiqdir. Azərbaycan beynəlxalq hüquq çərçivəsində bütün vətəndaşlarının hüquqlarını qorumağa və Ermənistanın beynəlxalq hüquq pozuntularına görə cavabdehlik daşımasını tələb etməyə davam edəcək”.
Ermənistanın siyasi xal qazana biləcəyi iki məsələdə də onun tələbi rədd edilib
Vəkil Əsabəli Mustafayevin sözlərinə görə, Ədalət Məhkəməsinin qərarları əsasən "fakultativ qərar"dır:
"Yəni bu qərarlar məcburi deyil. Onların bəzi qərarları, yəni ayrı-ayrı mövzuda olan, tutaq ki, beynəlxalq konvensiyaların şərhi, onların tətbiqi məsələsi ilə bağlı qərarlar məcburi sayıla bilər. Bir də ki, üzv dövlətlərin razılığı ilə, yəni dövlətlər öz aralarında iki və çoxtərəfli saziş bağlasalar, o zaman Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarlarının özləri üçün məcburi olmasını öhdəlik götürürlər".
Lakin vəkil deyir ki, hər iki tərəfin bu məhkəməyə müraciət etməsi məhkəmənin qərarlarının onlar üçün vacib olduğunu və həmin qərarların yerinə yetirilməsi öhdəliyini məntiqlə tanıdıqlarını bildirir.
Xarici işlər nazirinin müavini Elnur Məmmədov Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin müvəqqəti tədbirlərə dair qərarı ilə bağlı mətbuat brifinqində deyib ki, oktyabr ayında dinləmələr zamanı Beynəlxalq məhkəmədə Ermənistanın siyasi gündəmində olan 1 nömrəli məsələ Azərbaycanda saxlanılan cinayət törətmiş ermənilərlə bağlı idi: “Hansı ki, Ermənistanın bu tələbi məhkəmə tərəfindən rədd edilib”.
Nazir müavini bildirib ki, digər məsələ Hərbi Qənimətlər Parkı ilə bağlı idi, bu da Məhkəmə tərəfindən təmin edilməyib:
“Ermənistanın istinad etdiyi Azərbaycana münasibətdə verilmiş qərarlar konvensiyaya əsaslanaraq Azərbaycan üzərindəki öhdəliklərin təkrarı ilə bağlı olub. Bu da Azərbaycanda saxlanılan ermənilərlə bağlı beynəlxalq konvensiyalardan irəli gələn öhdəliklərə əməl edilməsi ilə bağlıdır. Azərbaycan bu öhdəliklərinə əməl edir. Ermənistanın ümid etdiyi qərarlar bunlar deyildi. Ermənistanın siyasi xal qazana biləcəyi iki məsələdə də onun tələbi rədd edilib. Mövcud olan öhdəliklərin təkrarlanması ilə bağlı qərarlar Ermənistana siyasi xal qazandırmır".
Bununla həm Azərbaycan beynəlxalq müstəvidə özünün növbəti parlaq qələbəsini qazandı, həm də Ermənistanın müharibə cinayətləri ilə bağlı dünyanı yenidən məlumatlandırmış oldu.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
