ABŞ prezidenti Co Baydenlə rusiyalı həmkarı Vladimir Putin arasında danışıqlar, əvvəlcədən gözlənildiyi kimi, Ukrayna probleminin çözümündə hər hansı ciddi rol oynamadı. Bu haqda danışmazdan öncə qeyd edək ki, prezidentlərin videokonfrans formatında baş tutan görüşü Rusiyanın Ukrayna ilə sərhədə qoşun yığdığı bir vaxtda keçirilib.
ABŞ prezidenti Co Bayden Rusiya lideri Vladimir Putinə Birləşmiş Ştatların Rusiyanın Ukrayna yaxınlığında qoşun cəmləşdirməsindən dərin narahatlıqlarını bildirib və deyib ki, əgər hərbi eskalasiya baş verərsə, Vaşinqton və onun müttəfiqləri buna çox güclü iqtisadi sanksiyalar və başqa tədbirlərlə cavab verəcəklər. Kremlin açıqladığı bəyanata görə, Putin Baydenlə söhbətini açıq və işgüzar adlandırıb. Kreml əlavə edib ki, Putin Baydenə Ukrayna ilə hazırkı gərginliyə görə Rusiyanın ittiham edilməsinin düzgün olmadığını, əksinə, NATO-nun Ukrayna ərazisini fəth etmək üçün qorxulu cəhdlər etdiyini deyib. Vaşinqton Rusiyanı Ukraynaya mümkün hərbi müdaxilədən çəkindirməyə çalışır, Kreml isə Ukraynanın NATO-ya üzv qəbul edilməyəcəyinə dair qarantiya tələb edir. Putin dəfələrlə bəyan edib ki, NATO-nun Şərqə doğru genişlənməsi və ya Ukrayna ərazisində hücum raketlərinin yerləşdirməsi Moskva üçün qırmızı xətdir. Buna cavab olaraq Bayden bildirib ki, heç kimin qırmızı xətlərini qəbul etmək niyyətində deyil.
Dövlət başçılarının görüşündən sonra ABŞ dövlət katibinin müavini Viktoriya Nuland bildirib ki, Rusiya Ukraynaya qarşı Uralın qərbindəki bütün quru qoşunlarını hərəkətə keçirməyə hazırdır: “Rusiyanın hərbi və kəşfiyyat xidmətləri, əmr verilərsə, potensial olaraq 2022-ci ilin əvvəlində Ukraynaya qarşı qəti addımlar atmaq potensialını göstərməyə davam edəcək. Yerləşdirilməsi nəzərdə tutulan qüvvələr tam səfərbər olarsa, keçən yaz gördüyümüzdən iki dəfə çox olacaq - o cümlədən 100-ə yaxın tabor batalyon və ya Uralın qərbində yerləşən döyüşə hazır bütün quru qoşunları". Qoşunların cəmləşdirilməsinin davam etdiyi bir vaxtda Ukraynanın müdafiə naziri Aleksey Reznikov ABŞ, Böyük Britaniya və Kanadanı Rusiyanın təcavüzünün qarşısını almaq üçün ölkəsinə hərbi qüvvə göndərməyə çağırıb. Nazir bu haqda “The Globe and Mail” nəşrinə müsahibəsində danışıb və bildirib ki, Kremli hərbi müdaxilədən çəkindirmək üçün addımları indi atmaq lazımdır. Çünki sonra çox gec olacaq. Müdafiə nazirinin sözlərinə görə, Ukraynaya Qərb müttəfiqlərindən zenit raketlərinin, müasir döyüş təyyarələrinin və hərbi gəmilərin, radioelektron mübarizə sistemlərinin çatışmaması problemini aradan qaldırmaq üçün çevik cavab lazımdır. Belə bir vaxtda o da bəlli olub ki, Rusiya Ukrayna sərhədlərinə tərəf UR-77 məsafədən minatəmizləyən qurğuları göndərib. UR-77 qurğuları cəbhə xəttinin yarılması zamanı minalanmış ərazilərdən keçid açmaq üçün tətbiq edilir. Bildirilir ki, qurğular Ukraynanın bu yaxınlarda minaladığı sərhəd əraziləri istiqamətində hərəkət edib. UR-77 eni 6 metr, uzunluğu 90 metr olan keçid aça bilir və bu da bir neçə yüz hərbi texnikanın cəbhə xəttini yara bilməsi üçün kifayətdir. Bundan əlavə, qurğu piyadalar əleyhinə minalanmış sahələrdən də eni 14 metrə qədər olan keçid aça bilir. Ukrayna ordu komandanlığı bu qurğuların sərhədə cəmləşdirilməsini Rusiyanın hücuma hazırlaşdığına dəlalət edən daha bir ciddi fakt kimi qəbul edib. ABŞ kəşfiyyatının məlumatlarına əsasən isə, Rusiyanın planı 4 istiqamətdən 175 minlik qüvvə ilə Ukrayna ərazisinə hücuma keçmək, Kiyevə qədər irəliləmək və orada özünün marionet hökumətini qurmaqdır. Sosial şəbəkələrdə yayılan digər görüntülərə əsasən, Rusiya ordusunun nəhəng hərbi texnika kolonu Krım istiqamətindən Ukrayna ərazilərinə doğru hərəkət edib. Zirehli texnikanın üzərindəki nömrələrə əsasən sosial şəbəkə istifadəçiləri onların Rusiya Silahlı Qüvvələrinin 126-cı əlahiddə sahil mühafizə briqadasına aid olduğunu müəyyən edib. Bildirilir ki, hərbi texnika kolonu Sevastopol-Cankoy şossesi ilə Ukrayna sərhədi istiqamətində hərəkət edib.
İndilikdə Rusiyanı dayandırmaq üçün Qərb daha çox sanksiyalardan istifadəyə can atır. Belə ki, ABŞ və Avropa İttifaqı Rusiyanın ən böyük banklarına və Rusiyanın Birbaşa İnvestisiya Fonduna qarşı sanksiyaları nəzərdən keçirir. Məlumata görə, məhdudiyyətlər Rusiya Ukraynaya hücum edəcəyi təqdirdə tətbiq olunacaq. Xüsusilə bu sanksiyalarla rublun dollara, avroya və ya funt-sterlinqə çevrilməsini əngəlləmək mümkündür. Ən böyük sanksiya isə Rusiyanın SWİFT beynəlxalq ödəniş sistemindən çıxarılması ola bilər, lakin agentlik bu addımın sadə vətəndaşlara da ziyan vura biləcəyini bildirib. Avropa İttifaqı Komissiyasının sədri Ursula fon der Leyen də Rusiya Ukraynaya qarşı təcavüzkar addımlar atacağı təqdirdə sərt sanksiyalar tətbiq edəcəyi ilə hədələyib. Bu barədə Leyen Aİ Səfirləri Konfransına göndərdiyi videomüraciətdə bildirib: “Avropa İttifaqının Ukraynanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə sarsılmaz dəstəyi var. Avropa İttifaqı: özünə və qonşularına, eləcə də Ukraynaya qarşı təcavüzə, o cümlədən beynəlxalq hüququn pozulmasına və ya hər hansı zərərli hərəkətə layiqli cavab verəcək. Bu, mövcud sanksiyaların güclü şəkildə artırılması və genişləndirilməsi şəklində olacaq. Biz də əlavə məhdudlaşdırıcı tədbirləri qəbul etməyə hazırıq".
Tahir TAĞIYEV
