Üçtərəfli işçi qrupun dekabrın 1-də Moskvada keçirilən iclasında razılaşmaları formalaşdırmaq mümkün olmayıb. Bunu Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri Armen Qriqoryan Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan baş nazirlərinin müavinlərinin görüşünü şərh edərkən deyib.
Bununla belə, Ermənistan Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri faktiki olaraq Bakını Moskva görüşünü pozmaqda ittiham edib: “Biz yolları açmağa hazırıq, Sovet İttifaqı dövründə mövcud olan infrastrukturun bərpasını müzakirə etməyə hazırıq. Biz Azərbaycanın ərazisindən başqa ölkələrlə əlaqə üçün istifadə edə bilək, eləcə də Azərbaycan Naxçıvanla əlaqə yaratmaq imkanı əldə etsin”.
Belə olan halda niyə tərəflər razılığa gəlmədi sualına cavabında Qriqoryan açıq şəkildə bildirib ki, Azərbaycan müqaviləyə “dəhliz” məsələsini daxil etməyə çalışır. Bu da Ermənistan üçün qəbuledilməzdir: “Hesab edirəm ki, Azərbaycan Soçidə əldə olunmuş razılaşmaların təşviqinə imkan verəcək elə bir siyasi iradə nümayiş etdirə bilməz”.
Əslində, Ermənistan özü prosesi pozir. Çünki noyabrın 26-da Soçidə keçirilən görüşdə Rusiya prezidenti Vladimir Putin bəyan etdi ki, birinci növbədə dəhlizlər açılmalıdır. Putin həmin görüşdə bir neçə dəfə dəhliz ifadəsini işlətdi. Göründüyü kimi, Putin dəhlizlərin açılmasında qərarlı olduğu halda, Ermənistan bunu rədd edir. Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri A.Qriqoryanın məlum açıqlaması bir daha bunu sübut edir.
“Rəsmi İrəvanın Putinin iradəsinə qarşı getməsini Rusiya cavabsız qoymayacaq”
Məsələyə münasibət bildirən “İki sahil” qəzetinin baş redaktoru Vüqar Rəhimzadənin fikrincə, Ermənistan dəhliz məsələsini bəhanə etməklə Putinin iradəsinə qarşı gedir: “Məsələ ondadır ki, Rusiya prezidenti Vladimir Putin Soçi görüşündə mətbuata verilən bəyanat zamanı açıq şəkildə dəhliz ifadəsini işlətdi. Bu o deməkdir ki, üçtərəfli görüşdə əldə olunan razılıqlar var. Ona görə də bunlar birmənalı şəkildə icra edilməlidir. Şübhə etmirəm ki, Ermənistan rəhbərliyi nə qədər cığallıq etsə də, bu şərtlər icra olunacaq. Çünki dəhlizlərin açılması təkcə Azərbaycan üçün yöx, ümumiyyətlə region üçün əhəmiyyət kəsb edən məsələdir. O cümlədən Rusiya bunda maraqlıdır. Çünki Zəngəzur dəhlizi açılandan sonra Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizinə inteqrasiya olunacaq. Nəticədə daşımalar, yük dövriyəsi daha da artacaq. Rusiya Ermənistanın dəhliz məsələsində pozucu mövqedən çıxış etməsinin fərqindədir. O cümlədən, bunun hardan qaynaqlandığını yaxşı bilir. Söhbət Ermənistan rəhbərliyinin hara arxalanaraq dirəniş göstərməsindən gedir. O baxımdan hesab edirəm ki, rəsmi İrəvanın Putinin iradəsinə qarşı getməsini Rusiya cavabsız qoymayacaq. Çünki üçtərəfli razılaşmanın pozulmasına yönəlik bu cür addımlar həm də Rusiya prezidentinin imicini zərbə altında qoyur. Nəzərə almaq lazımdır ki, istər 10 noyabr, istərsə də ondan sonrakı görüş və razılaşmaların əsas moderatoru Putindir. Soçi görüşündən həmən sonra erməni ekspertlər Putinin dəhliz ifadəsini işlətməsindən narahat olduqlarını və əslində bunun Zəngəzur dəhlizinin açılmasına xidmət etdiyini qeyd etdilər. İndi Ermənistan rəsmilərinin buna qarşı getməsi, həm də Rusiyanın istəyinə qarşı getmək anlamına gəlir”.
V.Rəhimzadə onu da qeyd etdi ki, Ermənistan dəhlizləri açmağa məcbur olacaq.
Vidadi ORDAHALLI
