Bu il doğumunun 140-cı ildönümü olan ustad Abdulla Şaiqin məşum 1937-ci ildə yazdığı, "Xalq düşməninə" adlı bir şeiri var (O illərdə bizim pırıl-pırıl cavanlarımızı, müdrik ağsaqqallarımızı, dəyərli aydınlarımızı daha çox ermənilər, erməniyanlılar, erməni toruna düşənlər Sibirə göndərtdirir, həyatlarına son verdirirdi). Görkəmli ədibin şeirindəki bisimillah bəndini 1937-ci ildən 2021-ci ilə və Ermənistana daşımaq istərdim - görün bugünkü erməni siyasi-hərbi rəhbərliyinə nə qədər də yaraşır:
"Dayan, dayan, cahil memar, bina, otaq əyridir
Çünki o əl, o göz, qulaq, o baş, ayaq əyridir.
Bacarıqsız bir memarsan yeni bina qurmaqda
Ancaq məharətin vardır dağıtmaqda, qırmaqda"... -
Elə bil uğursuz Ermənistan dövlətinin boyuna biçilib bu misralar. Təkrar etmək istəmirəm: erməni dövləti əyridir, erməni tarixi əyridir, erməni mədəniyyəti əyridir, erməni məzhəbi əyridir, erməni səmimiyyəti və qonşuluğu əyridir, əyridir... Və əyri erməni ilə əyri oturub düz danışmağa ha çalışsdıq, ha çalışdıq torpaqlarımızdan çıxmadılar ki çıxmadılar. Ta ki Dəmir Yumruq başlarına endikdən sonra ayıldılar. Ayıldılar amma görünür tam ayılmayıblar, öz ağıllarınca əvəzçıxmağa, pozuculuq etməyə çalışırlar. Yeni düzən, yeni reallıq yaranıb: ədalətli sülh təsis etməyə cəhd edirik, di gəl, savaşmağı bacarmayanlar, indi də sülh təsis etməyi, dinc quruculuq dövrünün gerçəkliklərinə uyğun davranmağı bacarmır. Yıxmağa, dağıtmağa öyrəşənlər, qurmağı, tikməyi, dirçəltməyi hardan biləcək ki?!.
Belə bir söz var, deyərlər, “qurban olum o savaşa ki, üstündən 3 gün keçib”. Savaşın başqa bir üzüsə bu cümlələrə tökülüb: “Üçyüz otuz beş il savaşı” (1651-1986)... – Bu, dünyanın ən uzun sürən savaşı sayılır. Niderlandla Silli Adaları ( -Böyük Britaniyaya bağlı Yeddi Əyalət) arasında gerçəkləşib; bu uzun savaş illərində rəsmi olaraq silahlı çatışma olmasa da, barış andlaşması yalnız 1986-cı ildə razılaşdırıla bilib... Əgər birinci misaldakı savaş əsasən qonum-qonşu arasındakı kiçikçaplı anlaşılmazlıqları ifadə edirsə, ikinci misalda söhbət, coğrafiya, iştirakçılar və uzunmüddətli anlaşılmazlıq səbəbindən başqa müstəvidə cərəyan edir. İşə baxın ki bu iki misalın hər ikisinin Ermənistana, erməni siyasi-hərbi rəhbərliyinə həm aidiyyatı var həm də yox... Ermənilər bizim məişətimizə, mətbəximizə, xalçamıza, musiqimizə, bir sözlə, mədəni irsimizə də yiyə durmaq istəyir, torpağımıza da. Ermənistanla 1994-cü il mayın 12-də cəbhədə atəşkəsi nəzərdə tutan Bişkək Protokolu da, 2016-cı ilin Aprel Döyüşlərindən sonra əldə edilmiş atəşkəs razılaşması da, 2020-ci ilin İyul (Tovuz) Döyüşlərindən sonrakı atəşkəs rejimi də Ermənistan üçün əlavə fürsət dərəcəsi təşkil etdi, hər imkanda atəşkəsi pozdu, təxribatlar törətdi. Biz bu dərəcələndirməni 44 günlük Vətən Müharibəsi vaxtı da müşahidə etdik, üç dəfə atəşkəs razılaşması oldu, hər üçündə qarşı tərəf xaincəsinə atəşkəsi anındaca pozdu, Gəncə, Bərdə, Tərtər... demədən mülki əhaliyə qadağanolunmuş raketlərlə hücum təşkil etdi. Və nəhayət 10 noyabr Üçtərəfli Bəyanatından sonra yenə dinc durmadı, ərazilərimizə yeni terrorçular göndərdi, onların bir qismi zərərsizləşdirildi, tutulan böyük qismi isə ədalət mühakiməsinə cəlb olunmaqdadır. Beləliklə, Ermənistan nə qısamüddətli, nə də uzunmüddətli savaşdan sonra barış ortamında davranmaq mədəniyyətinə malik deyil. Yalnız başının üstündə Dəmir Yumruq olmalıdır. Dəmir Yumruq xəstə cəmiyyəti sağaltmağa, islah etməyə ən uyğun resept dəyərindədir.
Ermənistanda anlamalıdırlar ki uzaqlardakı dəstəkçiləri onları maşa kimi qullandıqlarını bilir, yaxınlıqdakı zərərdidələr də, erməni güvənsizliyini, erməni yalanlarını bilir; hər iki coğrafiyada üzqaralığı qazanmış bir uğursuz dövlətlə, yaxud xəstə erməni cəmiyyəti ilə səmimi işbirliyi, necə deyərlər, hər hansı bir ortaq gələcək inşa etmək çox çətindir... Ermənilər hər kəsi, ilk növbədə özlərini bu çətinlikdən qurtarmağa borcludur!
Erməni cəmiyyəti ya öz xəstə təxəyyüllərindən, belə təxəyyüldən qurtula bilməyən siyasi-hərbi rəhbərlikdən qurtulmalı ya da yaşı 100 il seyrində olan uğursuz dövlətlərini də buraxmalıdırlar. Üçüncü yol yoxdur.
Bizim Azərbaycanımız da qısamüddətli, uzunmüddətli müharibə mövzusunu irdələmək durumundadır. Çünki unutqanlığımız başımıza bəlalar açıb, çünki uzunmüddətli səbrimiz itkilərimizi də uzunmüddətli edib. Lakin artıq illa da yeni dönəm, yeni reallıqlar yaranıb - elə bizim özümüz və dostlarımız üçün də, bizə düşmən kəsilənlər üçün də... Bu yeni reallıqların düsturunu, fəlsəfəsini Azərbaycan Prezidenti 26 fevral günü keçirdiyi böyük mətbuat konfransında açıqladı. O mətbuat konfransında cənab Prezidentin çoxsaylı suallara 4 saatdan artıq bir müddət içində verdiyi cavablar, necə deyərlər, "Fevral tezisləri" adlı yeni diplomatiya dərsliyidir. O konfransda qalib ölkə başçısı İlham Əliyevin tutarlı, səmimi, doğru, cəsarətli, xəbərdaredici, yolgöstərici fikirləri Qarabağda, ümumən Qafqazda yaşamaq istəyən ermənilər tərəfindən də öyrənilməlidir. Öz rəhbərliklərindən eşitmədikləri həqiqətlər, yeni reallıqların fəlsəfi izahı var orada...
Prezident İlham Əliyevin yerli və xarici media nümayəndələri üçün mətbuat konfransında ifadə olunduğu kimi Azərbaycan tarixən birgəyaşayış modelinin universal nümunəsi olmuşdur:
"Biz əməkdaşlığa açıq olan ölkəyik və Azərbaycanda müxtəlif xalqların nümayəndələri əsrlərboyu bir ailə kimi yaşayırlar. Azərbaycanda heç vaxt dini, milli zəmində hər hansı qarşıdurma, anlaşılmazlıq olmamışdır.
...Azərbaycanda yaşayan bütün millətlər eyni hüquqlara malikdirlər. Qarabağda yaşayan ermənilər Azərbaycan vətəndaşlarıdırlar. Azərbaycanda fərqli dildə danışan insanların hər cür hüquq və imtiyazları mövcuddur".
İndi Qarabağdakı ermənilər düşünməlidir: gələcəyi qeyri-müəyyən, köksüz, uğursuz, kasıb və məğlub dövlətin fitnə-felinəmi uymalı, yoxsa, köklü, çiçəklənən və ədalətli sülh yaratmağa qabil qalib ölkənin bərabərhüquqlu vətəndaşımı olmalı? Seçim bu qədər sadədir!
Müzəffər Azərbaycan Prezidentinin davamlı sülhü ümumbəşəri sosial-siyasi dəyər olaraq təsbit etməsi də özlüyündə xüsusi bir kateqoriyadır, fəlsəfi dəyərdir: "Birgəyaşayış prinsipi dayanaqlı inkişaf üçün əsas yaradır. Prioritet vəzifələrdən biri uzunmüddətli sülhün təmin edilməsi və müharibə risklərinin sıfra endirilməsidir.
...Bu gün atılan addımlar gələcəyə xidmət etməlidir. Bu gün inteqrasiya barədə danışanda biz indi rusiyalı sülhməramlıların yerləşdiyi sahədə inteqrasiyanın istənilən formasına hazırıq. Bundan sonra da müxtəlif inteqrasiya variantları təklif oluna bilər. Xankəndinin və hazırda erməni əhalinin yaşadığı digər ərazilərin inteqrasiyası labüd prosesdir".
Yaxşı, qalib ölkə başçısının təkliflərinə qulaq verməmək, yeni reallıqları anlamamaq, haqsızca əvəzçıxmağa çalışmaq, sülh yaratma çağırışlarına ürək verməmək, ruh verməmək nəyə gətirib çıxaracaq? - Buyurun, artıq ilkin nəticələrlə tanış olun - istənilən erməni media orqanında iqtidar-müxalifət qarşıdurması haqqında yazılanlara, qarşılıqlı ittihamlara baxın. Yaxud KİV-in bu xəbərinə diqqət edək: İkinci Qarabağ müharibəsində Azərbaycan Ordusu tərəfindən məhv edilən erməni əsgər Edqar Doluxanyanın valideyni ölümündən sonra oğluna verilən medaldan imtina edib.
Başqa bir xəbər başlığı: "Ermənilərin Zəngəzur qorxusu: Azərbaycana qaytarıla bilər".
Zəngəzur - indi kiminçün qorxu, kiminçün ədalət mövzusudur. Haqq incələr, üzülməz...
Zəngəzur Yolu açılmalıdır.
YOLUMUZ AÇIQ OLSUN!
DÖVLƏTİMİZ ZAVAL GÖRMƏSİN!
Əkbər QOŞALI
