Azərbaycanın hərbi müstəvidə əməkdaşlıq etdiyi ölkələr sırasında son dövrlərdə xüsusi yer tutanlardan biri də Pakistandır. Proseslərin gedişi göstərir ki, ölkələrimiz arasında hərb sahəsində qarşılıqlı əməkdaşlıq yaxın tezlikdə özünün yeni mühüm mərhələsinə qədəm qoyacaq. Bunda artıq hər iki ölkə maraqlı tərəf qismində çıxış etdiyini açıq bildirir.
Pakistanın Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri, general Nadim Raza ölkəmizə səfəri zamanı bu xüsusda bildirib: “İki ölkənin hərbi sahədə əməkdaşlığının keyfiyyətcə yeni müstəviyə çıxarılması üçün kifayət qədər geniş potensial mövcuddur”. Elə onunla görüşdə Prezident İlham Əliyev də məsələyə eyni prizmadan yanaşıb: "Əlbəttə, hərbi sahədə əməkdaşlığımızın böyük potensialı var. Biz artıq Pakistan müdafiə sənayesinin məhsulları ilə tanışıq. Bildiyiniz kimi, biz Pakistandan hərbi avadanlıq almışıq və bu prosesi davam etdirmək arzusundayıq. Bununla yanaşı, biz birgə hərbi təlimlər üzərində düşünürük. Hesab edirik ki, artıq bunun vaxtı çatıb". Ümumiyyətlə, ekspertlər hesab edir ki, qarşıdakı dövr ərzində Azərbaycan, Pakistan, eləcə də Türkiyə arasında hərbi sahədə mühüm yeniliklər olması tamamilə gözləniləndir. Hazırda bu üç ölkə milli maraqlara dair məsələlərdə bir-birini dəstəkləməyə davam edir. Elə ötən il Cənubi Qafqazda Ermənistan və Azərbaycan arasındakı müharibə də rəsmi Bakının Pakistan və Türkiyə ilə sıx münasibətlərinin və müttəfiqliyinin yüksək dərəcəsini nümayiş etdirdi. Azərbaycan, Pakistan və Türkiyə Kəşmir, Kipr və Qarabağ kimi milli maraqlar mövzusunda müxtəlif beynəlxalq forumlarda bir-birini davamlı olaraq müdafiə edib. Burada bir daha xatırladaq ki, Pakistan, hətta Ermənistanı dövlət kimi tanımayan yeganə ölkədir. İndi bu ölkələr arasında hərb sahəsində də əlaqələr inkişaf edir. Hətta gözlənilir ki, üç ölkə müxtəlif hərbi məhsulların birgə istehsalına da başlasın. Bura hərbi təyyarə istehsalı da daxildir. Bu fonda xatırladaq ki, Türkiyə və Pakistanın yüksək səviyyəli rəsmiləri bu yaxınlarda müdafiə sənayesində əməkdaşlıqla bağlı görüşlər keçirib. “Bloomberg” agentliyi öz mənbələrinə istinadən qeyd edir ki, görüşlər zamanı Türkiyə və Pakistan rəsmiləri birgə raket və döyüş təyyarələri istehsal etmək məsələsini müzakirə ediblər. “Bloomberg”ə rəsmilərdən biri anonimlik şərtiə bildirib ki, Ankara “Siper” uzun mənzilli Zenit-Raket Kompleksi və beşinci nəsil TF-X döyüş təyyarələrini inkişaf etdirməkdə İslamabadı strateji müttəfiq və potensial tərəfdaş kimi görür. Amma qarşıdakı müddətdə Azərbaycanın da bu prosesə qoşulması gözlənilir. Bu da tərəflər arasında hərbi əlaqələri daha da möhkəmləndirir. Bunlara paralel olaraq Azərbaycan hazırda Pakistan istehsalı olan hərbi texnikanın alışına, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, xüsusi maraq göstərir. Artıq bilindiyi kimi, Azərbaycan Pakistan istehsalı olan JF-17 “Thunder” döyüş təyyarələrini almaqda maraqlıdır. Bu qırıcıların əldə olunmasına aid müqavilənin imzalanmasından əvvəl Azərbaycan eyni şirkətin istehsal etdiyi “Super Mushshak” döyüş-təlim təyyarələrinin ilk partiyasını da əldə edib. JF-17 “Thunder Block B” iki oturacaqlı təlim döyüş variantının da Azərbaycan tərəfindən alına biləcəyi istisna deyil. Pakistanın raket arsenalı da Azərbaycan üçün cəlbedicidir. Söhbət ilk növbədə Pakistan istehsalı olan “Şahin-1”, “Hatf-1” raketlərindən gedir. “Şahin-1” 750 kilometr məsafədə hədəfi vurur. Ümumiyyətlə, orta mənzilli “Şahin” ballistik raketlərinin bütün növləri çoxdan Azərbaycanı maraqlandırır. Qeyd edək ki, “Şahin” raketlərinin bir neçə modifikasiyası mövcuddur. Çin texnologiyasının köməyilə istehsal edilən və Hindistanla qarşıdurmada Pakistanın əsas çəkindirici elementi olan “Şahin” ballistik raketlərinin radiusu 500-600 kilometrdən 2300 kilometrə qədər dəyişir. Raketlər 700-1230 kiolqram ağırlığında müxtəlif modifikasiyalı döyüş başlıqları daşıya bilir. Düşmənin hava hücumundan müdafiə sistemini dəf etmək üçün raketlərin döyüş başlığı hədəfə yaxınlaşanda əsas blokdan ayrılır. Raketlər 12 oxlu mobil platforma üzərində yerləşdirilib. “Hatf-1” raketi isə “Şahin-1”in təkmilləşdirilmiş formasıdır və daha uzaq məsafədə hədəfi vura bilir. Onun uçuş məsafəsi 3 min kilometrdir. “Bu raketlər yüksək dəqiqliyə malikdir və Hava Hücumundan Müdafiə sistemləri onu tuta bilmir. Raketlər strateji obyektlərin, komanda məntəqələrinin və infrastrukturun məhv edilməsi üçün nəzərdə tutulub. Bundan əlavə, Pakistan hərbi sənayesi "Babur" və "Raad" qanadlı raketləri, yüksək dəqiqlikli H-2 qanadlı raketi istehsal edir. Bu raketlərin müəyyən növlərinin idxalı Azərbaycan üçün maraqlıdır. İstisna deyil ki, Azərbaycan və Pakistan müəyyən raket sistemlərinin çatdırılması haqqında tezliklə razılığa gələcək. Özü də Pakistan Azərbaycana silahı digərlərindən daha ucuz qiymətə satacaq. Bütün bunlar Azərbaycan-Pakistan hərbi əməkdaşlığının yüksək səmərə verdiyini aydın surətdə nümayiş etdirir. Elə ölkəmizin düşmənlərini də qorxudan məqam məhz budur. General Nadim Razanın ölkəmizə səfərindən sonra, ekspertlərin fikrincə, Pakistan istehsalı olan raketləri tezliklə ordumuzun arsenalında görmək mümkün olacaq.
Ramil QULİYEV
