10 noyabr 2020-ci il tarixində Azərbaycan və Ermənistan arasında bütün hərbi fəaliyyətlərin dayandırılmasını özündə ehtiva edən birgə bəyanatın imzalanmasından sonra Ermənistan silahlı qüvvələrinin şəxsi heyətinin beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, beynəlxalq insan hüquqlarının əsas prinsiplərinə zidd olaraq, Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazilərində hərbi xidmət üçün göndərilməsi hallarına rast gəlinir.
Məlum olduğu kimi, bu fikirlər Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) Mətbuat xidməti idarəsinin Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərinə göndərilməsi halları ilə bağlı məlumatında yer alıb.
Bununla belə, məlumatda qeyd dilir ki, Ermənistanda fəaliyyət göstərən beynəlxalq media agentliklərinin məlumatlarında Ermənistan silahlı qüvvələrinin şəxsi heyətinin aldadılaraq və ya zorla məcbur edilərək Dağlıq Qarabağ bölgəsində hərbi fəaliyyətlərə cəlb edildiyi deyilir: “Bunun həm hərbçilərin, həm də onların ailələrinin etirazına səbəb olduğu bildirilir. Məlumatlarda hərbçilərin valideynlərinin açıq şəkildə öz övladlarının Azərbaycan ərazisində hərbi xidmətə cəlb olunmasına etiraz etdikləri, Ermənistan hərbçilərinin Laçın dəhlizindən gizli şəkildə keçirilərək Azərbaycan Respublikasının ərazilərinə zorla yerləşdirilməklə onların həyatlarının risq altına qoyulduğu, onların işgəncə və qeyri-insani rəftara məruz qaldıqları öz əksini tapır”.
XİN-in açıqlamasında o da qeyd edilib ki, belə pozuculuq halları həm beynəlxalq hüquqa, həm də 10 noyabr razılaşmasına ziddir: “Ermənistan hərbçilərinin hazırda Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin yerləşdirildiyi Azərbaycan Respublikasının ərazilərinə qanunsuz şəkildə göndərilməsi, eyni zamanda, Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin 10 noyabr tarixli birgə bəyanatının kobud şəkildə pozuntusudur. Bu, sülhməramlı kontingentin nəzarət mexanizmlərinin pozulması olmaqla, kontingentin bölgədə vəziyyətin sabitləşdirilməsi səylərinə zərbə vurur”.
Görünən odur ki, Ermənistan müxtəlif vasitələrlə razılaşmanı pozur. Maraqlıdır, Ermənistanın hələ də Qarabağa əsgər göndərməsi hallarına görə kim məsuliyyət daşımalıdır?
“Gərək onlar buna yol verməsinlər”
Məsələyə münasibət bildirən Siyasi İnnovasiyalar və Texnologiyalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Mübariz Əhmədoğlunun sözlərinə görə, Qarabağa qanunsuz əsgər göndərilməsinə görə Ermənistanla yanaşı, Rusiya da məsuliyyət daşıyır: “Dağlıq Qarabağla Ermənistan arasında əlaqə Laçın dəhlizi vasitəsilə təmin edilir. Adıçəkilən dəhlizə kim nəzarət edir? Rusiya sülhməramlıları. Ona görə də qanunsuz silahlı dəstələrin keçməsinə görə sülhməramlılar məsuliyyət daşıyırlar. Gərək onlar buna yol verməsinlər. Ermənistan vaxtaşırı olaraq razılaşmanı pozaraq qanunsuz şəkildə ora əsgər göndərib. Ola bilməz ki, sülhməramlıların bundan xəbəri olmasın. 10 noyabr razılaşmasından sonra Ermənistanın Şirak vilayətindən Qarabağa 60-dan çox silahlı göndərilib. Məlum olduğu kimi, Azərbaycanın keçirdiyi əməliyyatlar nəticəsində onlar zərərsizləşdirildi. Ona görə də rus sülhməramlıları bu ikibaşlı oyundan əl çəkməlidirlər. Dünyada ən güclü dövlət Rusiya deyil. Bir il əvvəl Putin təxminən belə dedi ki, biz SSRİ-ni yaradırıq. Bir ay əvvəl Rusiya XİN rəsmisi dedi ki, Rusiyanın belə bir planı yoxdur. Ona görə də rus sülhməramlılarının rəhbəri Rüstəm Muradov bütün bunları nəzərə almalıdır. Ancaq biz görürük ki, rus sülhməramlıları Putinin başına oyun açırlar. Minsk Qrupunun digər həmsədrləri də var və onlar prosesi izləyirlər. Rus sülhməramlıları öz missiyalarına əməl etməyəcəklərsə, o zaman ABŞ Prezidenti Bayden buna sərt etiraz edə bilər. Bunu da nəzərə almaq lazımdır”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, qanunsuz silahlı birləşmələrin Qarabağa rahat keçmələri rus sülhməramlılarının imicinə zərbədir.
Vidadi ORDAHALLI
