Sirr deyil ki, 44 günlük müharibədə Ermənistanın məğlubiyyəti bu ölkədə revanşist qüvvələri də hərəkətə gətirib. İndi onlar bu məğlubiyyət amlindən istifadə edərək Ermənistanda yenidən hakimiyyətə gəlməyə can atır. Lakin ekspertlər qeyd edir ki, həmin revanşist qüvvələr Ermənistanın məğlubiyyətindən sonra yaranmış vəziyyəti qətiyyən dəyişdirmək iqtidarında deyil.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu xüsusda Prezident İlham Əliyev də keçirdiyi mətbuat konfransında olduqca maraqlı fikirlər səsləndirib: "Ermənistanda indi tamamilə böhranlı vəziyyət hökm sürür. Mən onların daxili vəziyyəti ilə bağlı hər hansı bir şərh vermək istəməzdim. Prinsip etibarı ilə biz heç vaxt başqa ölkələrin daxili işlərinə qarışmırıq. Xüsusilə də belə həssas məqamda. Ancaq müharibənin nəticələri dəyişməz olaraq qalır və qalacaq. Noyabrın 10-da imzalanan bəyanat icra edilir və tam icra edilməlidir. Bəyanatın müddəalarının böyük hissəsi artıq icra edilib. Ancaq elə məsələlər var ki, onlar indi müzakirə mövzusudur. Ümid edirəm ki, Ermənistanda yaranan vəziyyətə baxmayaraq bəyanat icra ediləcək. Əks təqdirdə Ermənistan daha da ağır duruma düşəcək. Ermənistanın qarşısında seçim o qədər də böyük deyil və yeni reallıqla barışmalı və hesablaşmalıdır". Elə ekspertlər də bəyan edir ki, Ermənistanda revanşist qüvvələr həqiqətən yeni reallıqla barışmalıdır. Digər tərəfdən proseslərin gedişi göstərir ki, həmin qüvvələr üçün əsas məsələ hakimiyyətə gəlməkdir. Lakin indiki şərtlər daxilində də bu məsələ həmin qüvvələr üçün asan deyil.
Məlumat üçün bildirək ki, hazırda Ermənistan daxilində hakimiyyətə qarşı etiraz aksiyaları davam edir. Əsas müxalifət partiyalarının cəmləşdiyi "Vətənin xilası uğrunda hərəkat"ın koordinatoru, "Daşnaksütyun" partiyasının nümayəndəsi İşxan Saqatelyan müxalifətin qarşıdakı dövrdə planlarını açıqlayıb: "Biz iki tərəfdən Baqramyan prospektini barrikadalarla tutmuşuq. Çadır qurmuşuq. Ordumuzla birlikdəyik və birlikdə o başdanxarab Nikol Paşinyanı aradan götürəcəyik". O bildirib ki, müxalifətçilər Baqramyan prospektində, Ermənistan parlamentinin binası yanında gecələməkdə davam edəcək: "Hər kəsi buraya çağırıram. Birlikdə uğur qazanacağıq. Geyinin-kecinin, gəlin". Xatırladq ki, bundan əvvəl İrəvandakı Azadlıq meydanında birləşmiş müxalifətin mitinqi keçirilib. Bundan sonra "Vətənin xilası uğrunda hərəkat" etirazların ikinci mərhələsi və müddətsiz aksiyaların keçirildiyini elan edib. Müxalifətin aksiyası ilə yanaşı, Paşinyanın tərəfdarları da aksiyalar keçirir. Bu da ölkəni daxili siyasi böhrana sürükləyir. Paşinyan isə bütün siyasi qüvvələri məşvərətə çağırıb. Müxalifəti danışığa dəvət edən Nikol Paşinyan deyib: “Biz xalqın mövqeyini təsbit etdik. On minlərlə insan bizimlə birlikdə "Respublika" meydanında oldu. Mən hamıya daha bir “məxməri inqilab"ın olmayacağını vəd edirəm”. Müxalifət liderlərindən sayılan Vazgen Manukyan isə deyib ki, Paşinyanla yalnız onun istefası məsələsini müzakirə edə bilərlər. Bu fonda da siyasi ziddiyyət davam edir.
Onu da bldirək ki, Ermənistanda vəziyyət ölkənin Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının Nikol Paşinyanın istefasını tələb etməsilə qarışıb. İstefa ilə bağlı tələb Baş Qərargah rəisi Onik Qasparyan, onun müavinləri, bütün böyük hərbi birliklərin idarə rəhbərləri və komandirlərinin imzaladığı bəyanatda irəli sürülüb. Hərbçilər qeyd ediblər ki, Baş Qərargah rəisinin birinci müavini Tiqran Xaçatryanın istefaya göndərilməsi barədə qərarın milli və dövlət maraqları nəzərə alınmadan, yalnız şəxsi ambisiyalara əsaslanaraq verildiyini hesab edirlər: "Belə çətin şəraitdə verilən qərar dövlət əleyhinə olan məsuliyyətsiz addımdır". Buna cavab olaraq Nikol Paşinyan ölkənin Baş Qərargahının bəyanatını hərbi çevrilişə cəhd adlandırıb. Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi isə Baş Qərargahı dəstəkləməyib. Nazirliyin bəyanatında bu xüsusda bildirilib ki, ordunun siyasi proseslərə qoşulması cəhdləri yolverilməzdir: "Ermənistan silahlı qüvvələri sərhədlərin qorunması üzrə funksiyalarını tamamilə yerinə yetirir. Ordu apolitik strukturdur. Onun siyasi proseslərə qoşulmasına yönəlmiş istənilən cəhd Ermənistanın sabitliyi və təhlükəsizliyinə təhdiddir". Hazırda ölkədə gərgin vəziyyət davam edir. Lakin cəmiyyətdən yetərli qədər dəstək ala bilməyən müxalifət Paşinyanı iqtidardan hələ də devirə bilmir. Proseslərin gedişi müxalifətə dəstəyin azalmaqda olduğunu göstərir. Bu da revanşist qüvvələrin maraqları ilə ziddiyyət təşkil edir.
Digər tərəfdən Qərb ölkələri və təşkilatları tərəfindən verilən bəyanatlar onların Paşinyanın yanında yer aldığını göstərir. Məsələn, NATO artıq bəyan edib ki, Ermənistandakı vəziyyəti diqqətlə izləyir, tərəfləri eskalasiyadan çəkinməyə və bütün fikir ayrılıqlarını konstitusiya çərçivəsində dinc yolla həll etməyə çağırır. Alyansın rəsmi nümayəndəsi Oana Lunqesku bu xüsusda bildirib: "Biz Ermənistanda baş verən hadisələrin inkişafını diqqətlə müşahidə edirik. Sonrakı eskalasiyaya gətirib çıxara bilən fikirlərdən və hərəkətlərdən çəkinmək zəruridir. İstənilən siyasi fikir ayrılıqları Ermənistanın konstitusiyasına uyğun olaraq dinc və demokratik həll edilməlidir". Eyni mövqe Avropa İttifaqı, ABŞ Dövlət Departamenti və digərləri tərəfindən də sərgilənir. Bu da Qərbin Paşinyana dəstəyi fonunda onun hakimiyyətdən devrilməsini çətinləşdirir.
Samirə SƏFƏROVA
